Toscane

Pienza – de ideale stad

Pienza is een klein maar prachtig stadje ten zuidwesten van Siena. Het telt slechts 2300 inwoners, hetgeen een verademing is na de toeristenmassa’s die overdag over Siena spoelen.  Pienza dankt zijn naam aan paus Pius II, die werd geboren als Enea Silvio Piccolomini. Pienza betekent niet meer dan ‘stad van Pius’, een hele eer voor een paus! Na een lange, humanistische studie verwierf Aeneas, zoals Enea zichzelf het liefst noemde, bekendheid als succesvol diplomaat en politicus, maar ook als auteur van talrijke reisbeschrijvingen en liefdesgeschiedenissen. Hij schopte het tot aartsbisschop van Siena en werd in 1458 gekozen tot paus. Hij stelde …

Lees meer »

Piazza del Campo in Siena – het mooiste plein ter wereld

De eerste aanblik van het Piazza del Campo ontroert me ook dit keer weer. Het begint al op een paar kilometer afstand, als je de slanke Torre del Mangia boven de daken van de huizen ziet uitsteken en steeds dichterbij ziet komen. Naarmate je dichterbij komt, verdwijnt de toren soms achter een groot gebouw, maar niet voor lang. Door de smalle straatjes vang je steeds weer een glimp op van de toren, totdat je door een nauwe doorgang aan de rand van het Piazza del Campo staat en de toren in al zijn glorie kunt aanschouwen. Het plein vraagt echter …

Lees meer »

Van Rome het wapen, van Siena de kleuren

Van Rome het wapen, van Siena de kleuren, aldus de beginregels van het lied van de Contrada della Lupa, de wijk van de wolvin. In aanloop naar de Palio zingen de contradaioli uit volle borst: ‘Di Roma lo stemma di Siena i colori c’infiammano i cuori di schietta virtù.’ Oftewel: ‘Van Rome het wapen, van Siena de kleuren die onze harten doen ontvlammen van pure deugd.’ Het is niet geheel toevallig dat een van de contrade vernoemd is naar de wolvin. Wie goed oplet tijdens een wandeling door de stad, ziet de wolvin overal opduiken, ook buiten de naar haar …

Lees meer »

Alle paarden op stal – puzzel voor de Palio

De paarden van de verschillende contrade hebben elk hun eigen stal. Daar worden ze dag en nacht bewaakt door de contradaioli, de inwoners van de contrada. Er mag natuurlijk niks met de paarden gebeuren en er mogen zeker geen vijandige contradaioli in de buurt komen… Stel dat ze het paard proberen te verwonden of van slag proberen te maken… Elk paard moet daarom ook in deze puzzel naar zijn eigen stal (aangegeven door het huisje met hek) worden gebracht. De stallen raken elkaar natuurlijk niet, ook niet diagonaal – er ligt een veilige afstand tussen de stallen van de verschillende …

Lees meer »

The Last Victory – documentaire over de Palio in Siena

Het is de vooravond van de Palio. Alles wordt uit de kast gehaald om ervoor te zorgen dat de wijk Civetta gevestigd is, de overwinning op zijn naam mag schrijven. Iemand van buiten Siena kan zich vaak nauwelijks iets voorstellen bij al deze commotie, maar voor de Sienezen is de Palio het belangrijkste hoogtepunt van het jaar. John Appel heeft dat gevoel een aantal jaren geleden perfect tot uiting weten te brengen in zijn documentaire The Last Victory, waarin twee inwoners van Civetta tijdens de dagen voorafgaand aan de Palio worden gevolgd en geïnterviewd. Hoofdpersoon van de film is Egidio, …

Lees meer »

Hoe overleef ik… de Palio in Siena

Toen ik vorig jaar in Siena aan mijn cursus Italiaans voor gevorderden begon, kregen we allereerst een stencil uitgereikt met de titel Vocabolario di sopravvivenza per il Palio: Woordenlijst om de Palio te overleven. Mijn medestudenten en ik keken elkaar een beetje lacherig aan: ook zonder deze specifieke kennis zouden we deze eeuwenoude paardenrace weten te doorgronden, dachten we. Binnen vijf minuten wisten we al dat we de lijst hard nodig zouden hebben. De inwoners van Siena praten in juli en augustus nauwelijks ergens anders over dan over de Palio, die het hele dorp in zijn greep heeft. De wereldpolitiek, …

Lees meer »

La dolce città – snoepen in Siena

Siena is niet alleen de stad van de Palio, maar ook van de lekkerste koekjes! Als je door de middeleeuwse straatjes loopt ruik je de zoete geur van versgebakken koekjes of de kruidige tonen van panforte die net uit de oven wordt gehaald. Ideaal voor bij een kopje koffie, en als je lang genoeg in Siena blijft kun je elke ochtend andere koekjes uitproberen. Het meest bekend zijn waarschijnlijk de cantuccuni, langwerpige amandelkoekjes die net als beschuit twee keer gebakken worden. De koekjes bevatten naast amandelen ook meel, suiker, amaretto en enkele specerijen als kardemom, kaneel, kruidnagel en steranijs. Soms worden …

Lees meer »

Een handleiding voor de Palio in Siena

Siena maakt zich op voor de Palio. Al wekenlang gonst het in de kleine Toscaanse stad van de bedrijvigheid in de contrade. Vanavond weten we welke contrada de Palio di Provenzano op zijn naam mag schrijven. Deze contrada mag zich de trotse eigenaar noemen van de palio of cencio (‘vaandel’), die dit jaar is ontworpen door Ali Hassoun, een Libanese kunstenaar die al jarenlang in Italië woont. De afbeelding op de palio verwijst naar de Slag bij Montaperti, waarbij de Sienezen de Florentijnen wisten te verslaan en die precies 750 jaar geleden plaatsvond. Zoals ik gisteren al schreef, telt Siena …

Lees meer »

De Palio – een bijzondere beestenboel in Siena

Vanaf vandaag verblijven we een maand in Siena, waar de voorbereidingen voor de Palio, de paardenrace die de hele stad wekenlang in zijn greep houdt, in volle hevigheid zijn losgebarsten. Maar paarden zijn bij lange na niet de enige dieren die je in aanloop naar de Palio in Siena tegen komt. Lees en wandel mee door de verschillende wijken van de stad en ontdek de meest bijzondere beesten! Siena is verdeeld in 17 verschillende wijken, contrade genaamd. Elke contrada heeft zijn eigen grondgebied, zijn eigen kerk, zijn eigen fontein, zijn eigen hechte gemeenschap… en zijn eigen dier. Dat dier kom …

Lees meer »

Professor aan de ijsuniversiteit

Het klinkt bijna te gek om waar te zijn, een ijsuniversiteit. IJs maken doe je met gevoel, je kijkt de kunst af bij je (groot)vader of je ontdekt bij toeval een overheerlijke smaakcombinatie. Toch telt de Gelato University in Bologna bijna 12.000 studenten die de kunst van het ijs maken onder de knie willen krijgen. In het hightech laboratorium zitten studenten van over de hele wereld de hele dag met hun neus in het ijs. Ze leren bijvoorbeeld hoe ze smaken als chocolade en vanille in evenwicht kunnen brengen, maar ook hoe uitzonderlijke smaken ijs bereid kunnen worden. Bij het …

Lees meer »