Kunst uit Italië

Bewonder Botticelli’s Adorazione dei Magi – met de familie De’ Medici in de hoofdrol

Het schilderij Adorazione dei Magi (‘aanbidding der wijzen’) van Sandro Botticelli is te zien in de Galleria degli Uffizi in Florence. De opdracht voor dit doek kwam van Gaspare di Zanobi del Lama, een rijke bankier die goed bevriend was met de familie De’ Medici, voor wie Sandro Botticelli later meerdere schilderijen zou maken. Het is dan ook een waar eerbetoon aan De’ Medici en het onder hun heerschappij bloeiende Florence. De’ Medici als de drie wijzen Het perspectief dat Botticelli koos is vernieuwend, met de stal hoog in het midden en de drie wijzen die recht voor het kindje …

Lees meer »

De mooiste kerststallen in de Italiaanse kunst

Kerstmis gaat in Italië niet alleen gepaard met veel lichtjes en panettone, maar ook met een presepe, kerststal. De geboorte van Jezus is door veel Italiaanse kunstenaars prachtig verbeeld. We laten jullie tijdens een virtuele reis door Italië meegenieten van een aantal prachtige kerststallen, van de hand van onder anderen Botticelli, Caravaggio, Da Vinci en Giotto. Giotto’s kerststal in Assisi We beginnen onze kerststallentour in Assisi, waar ooit de eerste kerststal zou hebben gestaan. In de San Francesco di Assisi bewonder je een prachtig fresco van de hand van Giotto, met als onderwerp de geboorte van Christus: In deze blog …

Lees meer »

De liefde voor Italië van Maurits Cornelis Escher

Bijna iedereen kent wel iets van het werk van de Nederlandse kunstenaar Maurits Cornelis Escher, soms zonder zelfs te weten dat het van Escher is. Escher behoort tot de groep kunstenaars die niet direct bekend zijn door hun naam dan wel vanwege hun werk. Maar we hebben zijn prenten allemaal wel eens gezien in boeken, op T-shirts of aan de wanden van de slaapkamers in onze jeugdjaren. Driedimensionale wereld met optische illusies Diezelfde slaapkamer inspireerde de jonge linkshandige Escher tot zijn latere werk. Als kleine jongen zag hij in zijn huis in Amsterdam een werk met trompe-l’oeil boven een van …

Lees meer »

Jongen gebeten door een hagedis – Caravaggio

Een jongen deinst van schrik terug, zijn wenkbrauwen gefronst, hij is geïrriteerd. Zijn schouder schokt omhoog, zijn hoofd maakt een snelle draai en zijn dikke, donkere krullen lijken nog na te dansen. Hij weert iets af. De jongen kijkt de toeschouwer indringend aan. Wat gebeurt hier? Het is even zoeken, maar in het donkere hoekje rechtsonder is het venijn te ontdekken. Daar bungelt naast een vaas met bloemen en boven wat fruit een hagedis aan de middelvinger van de jongen. Au! Jongen gebeten door een hagedis, uit Caravaggio’s beginperiode in Rome, is misschien niet zo betoverend als zijn Narcissus, niet …

Lees meer »

Op bezoek bij de Venetiaanse schilder Canaletto in Londen

Als er één kunstenaar met hart en ziel verbonden is aan Venetië dan is het Canaletto wel. Zijn Venetiaanse stadsgezichten geven perfect de sfeer van de stad weer. Canaletto was een fotograaf avant la lettre, die Venetië vastlegde in honderden onweerstaanbare snapshots. De toegang tot het Canal Grande, Canaletto, Museum of Fine Arts, Houston Ook wat de beeldbewerking betreft gaat Canaletto bijna als een fotograaf van nu aan het werk. De schilder verfraaide zijn stadsgezichten net zo gemakkelijk als een hedendaagse Photoshopper. Staat er een gebouw in de weg? Dan schilderde hij het gewoon niet. Of hij paste de volgorde van …

Lees meer »

Botticelli’s hemelse tekeningen voor Dantes ‘Divina Commedia’

Ben je een bewonderaar van Botticelli? Dan mag je zeker de tentoonstelling Botticelli and Treasures from the Hamilton Collection in The Courtauld Gallery in Londen (die wordt georganiseerd in samenwerking met het Kupferstichkabinett in Berlijn) niet missen. Tijdens deze tentoonstelling zijn dertig pentekeningen te zien die Sandro Botticelli maakte als illustratie bij Dantes Divina Commedia. Uniek, want deze tekeningen worden zelden tentoongesteld en eigenlijk al helemaal niet uitgeleend. Ze behoren namelijk toe aan het Berlijnse Kupferstichkabinett, dat deze spectaculaire pentekeningen van Botticelli in 1882 kocht van de twaalfde hertog van Hamilton. Sandro Botticelli, Dante and Beatrice in the second planetary …

Lees meer »

5x ezels in de kunst

Al wandelend over de binnenplaats van het Florentijnse Palazzo Pitti, die werd ontworpen door Brunelleschi, het brein achter de enorme koepel van de Duomo aan de andere kant van de Arno, ontdekten we een onopvallend maar bijzonder monument, gewijd aan een ezel. Je vindt de gedenksteen aan het einde van de linkergalerij. Het is niet gemaakt voor een huisdier van De’ Medici, zoals je wellicht zou denken. Nee, het is een eerbetoon aan alle pakezels die de materialen voor de bouw van het palazzo hebben gedragen. Zware platen marmer, steen, zuilen, hout… en zelfs deze gedenksteen, zoals net boven de ezel …

Lees meer »

Met degen en palet – het leven van Caravaggio in een stripbiografie van Milo Manara

Een rebel en een kunstenaar: dat was Michelangelo Merisi da Caravaggio (1571-1610) bij uitstek. Met degen en palet, de titel van het eerste deel van zijn stripbiografie klopt dan ook als een bus. De Italiaanse kunstenaar Milo Manara tekende het leven van Caravaggio op en volgt zijn levenskoers in prachtige striptekeningen. Het leven van Caravaggio leest als een schelmenroman. De levensloop van de licht ontvlambare kunstenaar stond in het teken van vechten, op de vlucht zijn en tussendoor de meest prachtige doeken schilderen. Caravaggio kun je rekenen tot een van de hoofdrolspelers van de Italiaanse barok. Zijn werk drukt zwaar …

Lees meer »

Hollandse luchten versus Italiaanse heuvels

Het is moeilijk om niet betoverd te worden door het prachtige landschap rondom Rome. Eeuwen geleden trokken de met zonlicht overgoten heuvels al veel noordelijke kunstenaars naar Italië. Zicht op de Tiber en de Sint-Pieter | Casper van Wittel De kunstenaars vertrokken op hun reis naar het zuiden, goed uitgerust met schetsboeken en tekenspullen om de prachtige indrukken van hun reis naar Italië vast te leggen. Maar de schilders vereeuwigden de landschappen niet alleen voor zichzelf, als een mooie reisherinnering. Zij waren zich heel erg bewust van de populariteit en van de prijs van hun werk in Nederland. Italiaans landschap …

Lees meer »

Graffiti met een glimlach – kleurrijke street art in Italië

De oude Romeinen versierden hun muren met schitterende fresco’s. Ook nu nog wordt er veel op muren geschreven en getekend. Niet allemaal even mooi, maar in verschillende Italiaanse steden zijn er schitterende voorbeelden van graffiti te vinden. Blub, Clet, Exit/Enter, Keith Haring, Kenny Random, Milo en Zilda toveren dankzij hun street art zeker weten een grote glimlach op je gezicht! Graffiti uit Pompeï Eerst iets over het woord graffiti, dat volgens de etymologie naar alle waarschijnlijkheid afkomstig is van het Latijnse werkwoord graffiare, krassen. De term werd voor het eerst gebruikt in 1841, toen de archeoloog Avelino de opschriften in …

Lees meer »

De betovering van Caravaggio – welke Nederlandse schilders werden door Caravaggio beïnvloed?

De caravaggisten veroorzaakten een artistieke revolutie in het zeventiende-eeuwse gereformeerde Nederland. Betoverd door de dramatische licht-donkereffecten en het overtuigende realisme van Caravaggio kwamen opeens ‘echte’ mensen in de kerk en bij welgestelde opdrachtgevers te hangen. Welke Nederlandse schilders werden door Caravaggio beïnvloed en welke werken kun je in binnen- en buitenland bewonderen? We brachten ze voor je in kaart. Doornenkroning, Dirck van Baburen, Museum Catharijneconvent, Utrecht De jonge ‘Biervlieg’ Met de decoratie van de Pietà-kapel in de San Pietro in Montorio in Rome maakte Dirck van Baburen (1595-1624) naam in Rome. De kunstenaar uit Wijk bij Duurstede was geliefd in …

Lees meer »

Italiaanse kunst in New York

Op een mistige zondagochtend in september, met de wolkenkrabbers gehuld in een dichte nevel, togen we naar het Metropolitan Museum of Art. Paul ontdekte vooral de schitterende Egyptische collectie van dit enorme museum, terwijl Saskia een bezoek bracht aan Italiaanse meesters en Romeinse beelden. Het museum is de trotse eigenaar van een schitterende Annunciatie van Botticelli: Ook een van Bellini’s mooie Madonna’s ontbreekt niet: Verder zijn er werken van Mantegna, Parmigianino, Duccio di Buoninsegna, Giotto, Luca Giordano, Filippino Lippi, Simone Martini, Pietro Lorenzetti en Rafaël. Madonna en kind – Rafaël Mooier nog dan de afdeling Italiaanse schilderkunst zijn de zalen …

Lees meer »

Ciao tutti Special # 17 – Artissimo! De mooiste Italiaanse kunst

We zeggen wel eens gekscherend dat je in Italië struikelt over de kunstwerken en dat iedere straathoek een museum is. Wie in Italië is geweest, weet dat hiervan geen woord is gelogen. Nergens ter wereld vind je zoveel kunst als in Italië en je kunt dagenlang door de gemiddelde Italiaanse stad lopen zonder je te hoeven vervelen; je hoeft alleen maar omhoog te kijken en je te verwonderen over de prachtige gevels van de palazzi uit de renaissance of de ruïnes van Romeinse bouwwerken. Natuurlijk puilen ook de musea uit van de meest prachtige kunstwerken. Kijk bijvoorbeeld maar eens naar …

Lees meer »

De vier vrouwen van de broers Pollaiuolo

In het Museo Poldi Pezzoli in Milaan zijn sinds kort vier vrouwen bijeengebracht. Ze werden tijdens de renaissance vervaardigd door de Florentijnse broers Antonio en Piero di Jacopo d’Antonio Benci, beter bekend als Antonio en Piero del Pollaiolo of del Pollaiuolo. Daarna verloren de dames elkaar echter uit het oog: eentje bleef in Florence, maar de drie anderen verhuisden naar New York, Berlijn en Milaan. Het Museo Poldi Pezzoli vond het tijd de vrouwen te herenigen en de vier ‘zusjes’ gezamenlijk tentoon te stellen. Het Metropolitan Museum of Art in New York, de Gemäldegalerie in Berlijn en de Galleria degli …

Lees meer »

Vliegen met Da Vinci

De droom om te kunnen vliegen is zo oud als de weg naar Rome. Zo vertelt de Griekse mythologie ons over Icarus, die samen met zijn vader Daedalus door koning Minos gevangen werd gehouden in het Labyrint op Kreta. Om te kunnen ontsnappen, maakte Daedalus voor zijn zoon vleugels van veren en was. Icarus vloog weg van het eiland, maar hij was overmoedig en vloog steeds hoger en hoger. Toen Icarus dichtbij de zon kwam, begon de was te smelten waarmee de vleugels bevestigd waren en hij stortte in de zee, die sindsdien de Icarische Zee genoemd wordt. In het …

Lees meer »

Pontormo’s Pala Pucci

Monique Linders, kunsthistorica en oprichtster van Kunstzin, beschrijft vanmiddag een van de meesterwerken van Jacopo Pontormo, La Pala Pucci, die op de tentoonstelling in het Palazzo Strozzi te zien is. La Pala Pucci is een monumentaal olieverfschilderij (van maar liefst 214 bij 195 cm) van Jacopo Pontormo. Sinds 1518 bevindt het zich in de San Michele Visdomini in Florence. Het werk is vooral zo boeiend door het rijke, gedurfde kleurgebruik en de interessante groepering van de figuren. Ook de variaties in houdingen, de levendigheid van de hoofden en de volumineuze en weelderige stoffen dragen bij aan het monumentale karakter. Vasari …

Lees meer »

10x kussen in de Italiaanse kunst

Liefde is… 10 keer een romantische kus – vereeuwigd door Italiaanse kunstenaars. 1 Feest van de geliefden (Titiaan), detail | te zien in het Museo del Prado in Madrid 2 Laatste oordeel (Michelangelo), detail | te zien in de Sixtijnse Kapel in Rome 3 Triomf van Venus (Bronzino), detail | te zien in het Kunsthistorisches Museum in Wenen 4 Verliefde agent (Clet) | te zien in Florence en andere Italiaanse steden 5 Zeus en Io (Correggio), detail | te zien in de National Gallery in Londen 6 Venus en Cupido (Pontormo, naar ontwerp van Michelangelo) | te zien in de …

Lees meer »

De beroemde schets van Isabella d’Este van de hand van Leonardo da Vinci

Begin deze maand bonsde het hart van menig kunsthistoricus harder dan ooit. Zou het waar (kunnen) zijn? Zou het doek dat in een Zwitserse kluis werd gevonden inderdaad van Leonardo da Vinci zijn? Het lijkt in elk geval als twee druppels water op de schets die Da Vinci ooit van Isabella maakte en die nu in het Louvre te zien is: Experts zijn niet direct overtuigd van de authenticiteit van het schilderij. Oordeel zelf en bestudeer zowel de schets als het schilderij dat uit de Zwitserse kluis tevoorschijn kwam: Het doek waar Isabella d’Este op schittert, meet 61 bij 45 …

Lees meer »

De stilte van Isabella d’Este in Mantova

Een bezoek aan Mantova laat je vroeg of laat kennismaken met Isabella d’Este. Deze dame werd geboren in Ferrara, als dochter van hertog Ercole I d’Este en Leonora van Napels. Reeds op zesjarige leeftijd was Isabella klaar voor haar verloving. Alle Italiaanse edellieden wilden haar hand – niet zozeer vanwege het meisje zelf, maar vooral vanwege haar invloedrijke afkomst. Toen bekend werd dat er een verlovingsring om haar vinger geschoven mocht worden, kwamen vooraanstaande mannen van heinde en verre naar Ferrara om zich als verlovingskandidaat voor te stellen. De ambassadeur van de markies van Mantova arriveerde als een van de …

Lees meer »

De geheimen van Mona Lisa

Elk jaar bezoeken ruim 8 miljoen mensen het Louvre in Parijs om Leonardo da Vinci’s beroemde Mona Lisa te bewonderen. Hoe mooi ook, de dame die nu op ons neerkijkt lijkt nog maar weinig op degene die Da Vinci portretteerde. Na meer dan 500 jaar te zijn blootgesteld aan invloeden van buitenaf, heeft de Mona Lisa veel van haar oorspronkelijke glans verloren. Gelukkig kunnen we dankzij vooruitstrevende technologie wel achterhalen hoe stralend de Mona Lisa door Da Vinci werd vereeuwigd. De tentoonstelling ‘Da Vinci – The Genius’ wijdt speciaal voor dit doel een hele kamer aan de Mona Lisa. Van …

Lees meer »

Meesterwerken van Madonnari

Italiaanse kunst ligt vaak zomaar op straat. Je hoeft geen kaartje voor een museum te kopen om een indruk te krijgen van de kunstwerken die de kunstenaars van de Italiaanse renaissance hebben nagelaten. Hoewel het vanwege weersomstandigheden en veiligheidsredenen vaak gaat om een kopie, krijg je in Florence een schitterende indruk van Michelangelo’s David en kijken Bernini’s engelen op de Romeinse Engelenbrug net zo mooi als de originelen op je neer. Wij zijn echter vooral dol op de vele straatkunstenaars die in Italië te vinden zijn. En dan bedoelen we niet de kunst van de illegale straatverkopers die je voor …

Lees meer »

Marino Marini – paarden, ruiters en een groot wonder in Pistoia, Florence, Den Haag en Rotterdam

Wie Pistoia bezoekt, kan niet om Marino Marini heen – een beroemde Italiaanse beeldhouwer die in Pistoia werd geboren. Hoewel hij de stad al op jonge leeftijd verliet, om te gaan studeren aan de Accademia delle Belle Arti in Florence, zijn er nog altijd schitterende werken van zijn hand te bewonderen. In de hal van het Palazzo Comunale, aan het Piazza Duomo, steigert een van zijn paarden: Paarden, al dan niet met ruiters op hun rug, zijn een terugkerend thema in het werk van Marini. In het Museo Marino Marini in Pistoia zien we veel viervoeters, waarvan de mooiste te …

Lees meer »

Michelangelo’s erfenis

Vandaag 449 jaar geleden, op 18 februari 1564, blies Michelangelo zijn laatste adem uit. Een memorabele datum dus, die we aangrijpen om Michelangelo’s voetsporen in Venetië onder de loep te nemen. Want hoewel de kunstenaar daar geen grote meesterwerken heeft achtergelaten, zoals de David in Florence of het plafond van de Sixtijnse Kapel in Rome, is zijn erfenis toch ook hier aanwezig. Wel op een heel andere manier, waarbij we de overgeleverde verhalen voor waar aan moeten nemen. Maar zoals ze in Italië zeggen: se non è vero, è ben trovato! Paradijspoorten Tegenover de Duomo in Florence vind je de …

Lees meer »

De Italiaanse verzameling oudheden van Sir John Soane in Londen

Stap uit bij metrohalte Holborn in hartje Londen. Loop het hoekje om, richting een statig pleintje met de naam Lincoln’s Inn Fields. Betreed het stenen trapje naar de voordeur op nummer 13, en stap twee eeuwen terug in de tijd, in het huis van Sir John Soane – een unieke tip van Willemijn. Van Londen naar Rome ‘Always see with your own eyes.’ Het advies kwam van een bevriende architect en John Soane, beginnend architect, nam het ter harte. Met een studiebeurs van zestig pond per jaar ging hij op Grand Tour, een reis door Europa langs de bakermat van …

Lees meer »