Vanaf 17 november geniet je van de driedelige serie Iconen van Italië, waarin Johannes Wirix-Speetjens drie weken lang ontdekt hoe beroemde Italiaanse kunstenaars eeuwen geleden al ideeën ontwikkelden die onze wereld nog steeds beïnvloeden.
Eeuwen geleden experimenteerden Italiaanse kunstenaars al met licht, schoonheid en het meeslepen van hun publiek, net zoals nu gebeurt in films, op social media en in spectaculaire shows.
Iconen van Italië is op dinsdagavond te zien, om 20.25 uur bij AvroTros op NPO2. Bekijk alvast de trailer:
Van Caravaggio tot Monteverdi
Italiaanse visionairs legden de basis voor de manier waarop we kijken, verlangen en beleven. Hun ideeën over licht, perspectief, het schoonheidsideaal en emotie werken nog altijd door in films, concerten, architectuur, mode en sociale media.
In Iconen van Italië reist Johannes Wirix-Speetjens door Italië, op zoek naar de visionairs die ons wereldbeeld blijvend hebben beïnvloed. Van Leonardo da Vinci tot Michelangelo en van Caravaggio tot Monteverdi: het belooft een verrassende reis langs de oorsprong van ons moderne leven te worden.
In drie afleveringen duikt Johannes in de wereld van de Italiaanse kunst en cultuur en spreekt hij verschillende Italiaanse experts over de invloeden van de Italiaanse meesters op onze hedendaagse samenleving.
Niet alleen de beroemde kunstwerken staan centraal, maar vooral de ideeën erachter. Want wat hebben de camera obscura, selfies en films met elkaar te maken? Waarom zijn we al eeuwen geobsedeerd door schoonheid en perfectie? En hoe zorgden Italiaanse kunstenaars ervoor dat een kunstwerk niet alleen iets werd om naar te kijken, maar een complete ervaring?
Johannes Wirix-Speetjens: ‘Tijdens deze reis bleef ik me verbazen. Het is wonderlijk hoeveel Italië de wereld heeft gegeven en hoe sterk ideeën van eeuwen geleden nog altijd doorwerken in de manier waarop we vandaag naar de wereld kijken en in het leven staan.
Dingen die we nu vanzelfsprekend vinden, blijken vaak een geschiedenis te hebben die veel verder teruggaat dan we denken. Ik was al dol op Italië, maar door deze verhalen ben ik met andere ogen naar het land gaan kijken. De kijkers zullen die liefde en verwondering hopelijk ook voelen.’
Licht, camera, geluid – actie!
In de eerste aflevering blijkt dat de oorsprong van onze filmbeleving veel verder teruggaat dan de eerste bioscoop. Leonardo da Vinci bestudeerde de werking van de camera obscura, een principe dat eeuwen later een belangrijke rol zou spelen in de ontwikkeling van fotografie en film.
Caravaggio wist als geen ander hoe je met licht, schaduw en een dramatische scène de aandacht van de kijker naar één punt kunt trekken. Zijn schilderijen lijken bijna stilstaande filmbeelden.
Ook in de muziek werd al vroeg geëxperimenteerd met ruimte en beleving. De Vlaamse Italiaan Adriaan Willaert, veertig jaar kapelmeester van de San Marco in Venetië, splitste zijn koor op over verschillende plekken in de kerk. Het resultaat was een ruimtelijk geluidseffect dat verrassend veel weg heeft van onze moderne stereo- en surroundervaring.
Alles voor perfectie
In de tweede aflevering staat de menselijke obsessie met het perfecte beeld centraal. Michelangelo bestudeerde het menselijk lichaam tot in detail om zijn ideale mensbeeld te creëren.
Rafaël groeide uit tot een van de meest gewilde portretschilders van zijn tijd en gaf zijn modellen een herkenbaar schoonheidsideaal. Titiaan maakte van de kleur rood zijn handelsmerk. De kleur versterkt in zijn schilderijen de verleiding, liefde en passie.
Van David en La Donna Velata tot De Venus van Urbino: eeuwen voordat we onszelf met filters, Photoshop en cosmetische ingrepen konden perfectioneren, waren kunstenaars al bezig met de vraag hoe het perfecte beeld eruitziet.
foto’s: AvroTros
De kunst van extase
Tijdens de derde aflevering draait het om de ultieme totaalbeleving. Brunelleschi bracht met het lineaire perspectief letterlijk diepte in de kunst en maakte het mogelijk om complexe bouwwerken, zoals de koepel van de Dom van Florence, te ontwerpen.
Bernini ging nog een stap verder: met De extase van de heilige Theresia maakte hij de toeschouwer onderdeel van het kunstwerk.
Ook Artemisia Gentileschi en Claudio Monteverdi wisten hoe ze een publiek volledig konden meeslepen. Monteverdi bracht muziek, verhaal, decor en emotie samen in een nieuwe kunstvorm: de opera. Vijfhonderd jaar later herkennen we diezelfde totaalbeleving in grote concerten en shows, waar je na deze serie met andere ogen naar zult kijken…
