Download gratis de Ciao tutti app!

Piazza San Marco – ontdek leeuwen, paarden en Moren op het enige piazza van Venetië

Het Piazza San Marco is het enige piazza in Venetië. Alle andere pleinen worden campo genoemd, of campiello als het om kleine pleintjes gaat.

Op het Piazza San Marco vind je de beroemdste bezienswaardigheden van Venetië: de Basilica di San Marco, met schitterende mozaïeken, de campanile (klokkentoren) van de San Marco, het Palazzo Ducale (Dogepaleis), de Torre dell’Orologio, het Museo Correr (met de Biblioteca Marciana) en mooie portici, booggalerijen, met onder andere Caffè Florian, een van de oudste cafés van Italië. Samen zorgen zij voor een uniek piazza, dat volgens Napoleon ooit ‘de mooiste salon van Europa’ was.

Piazza San Marco is ook het thuis van de duiven. Ze scharrelen in grote getalen over het plein, dankbaar pikkend van alle lekkers dat de toeristen hen aanbieden. Ze trekken zich niets aan van de drukte en zijn al helemaal niet onder de indruk van de mooie monumenten om hen heen, die veel te lijden hebben van de overlast die de duiven bezorgen. Maar een Piazza San Marco zonder duiven is als Venetië zonder gondels – ondenkbaar.

De leeuw van Venetië
Naast de alomtegenwoordige duiven zie je op en om het Piazza San Marco ook overal leeuwen. Je kunt hier niet om het symbool van Venetië heen. Op de gevel van de Basilica di San Marco, op de grote zuil op het Piazzetta San Marco, op hekwerken, als standbeelden…

Op het Piazzetta dei Leoncini vind je twee leeuwen die bij kinderen zeker in de smaak zullen vallen omdat ze makkelijk op hun rug kunnen klimmen.

Als je goed kijkt, zie je dat de Venetiaanse leeuw vleugels heeft. Ook heeft hij vaak een boek bij zich, met daarin de spreuk Pax tibi marce evangelista meus (‘Vrede aan jou, Marcus, mijn evangelist’).

Een engel zou deze woorden in het oor van de heilige Marcus hebben gefluisterd toen hij zich op een eiland in de lagune bevond om te preken, als een voorbode van de overgang naar de hemel die hij korte tijd later zou maken.

Wanneer Venetië in oorlog was, kon men de vredesspreuk echter niet lezen. De leeuw werd dan afgebeeld met een gesloten boek en een zwaard in zijn klauw, strijdlustig, als voorbeeld voor elke Venetiaan die aan de zijde van de Republiek moest vechten.

Basilica di San Marco
In 829 roofden twee sluwe Venetianen het lichaam van San Marco (de heilige Marcus) uit zijn graftombe in Alexandrië, om het onder een lading gezouten varkensvlees (die de moslims immers niet zouden doorzoeken) naar Venetië te smokkelen.

Hierna werd er een speciale nieuwe kerk, San Marco genaamd, gebouwd om het lichaam van de heilige in te kunnen begraven. Het symbool van San Marco, de leeuw, werd meteen het symbool van de stad Venetië en prijkt dan ook, net als de heilige zelf, op de voorgevel van de basiliek.

De allereerste kerk op deze plek werd al in 832 ingewijd, maar in de eeuwen hierna zou er nog veel veranderen aan de kerk. De huidige basiliek, die in 1094 werd voltooid, is de derde kerk die op deze plek werd gebouwd. De basiliek deed in eerste instantie dienst als privékapel van de doge. Pas in 1807 werd de kerk gewijd als kathedraal van Venetië.

De basiliek heeft als grondplan de vorm van een Grieks kruis, waarbij elke arm en het midden wordt gekroond door een koepel. De gevel is met alle beelden, mozaïeken, pinakels en andere versieringen een lust voor het oog. Je weet bijna niet waar je als eerste moet kijken!

Ook van binnen is de basiliek meer dan de moeite waard, maar de rijen bezoekers zijn, zeker ’s zomers, vaak erg lang. Ga ofwel heel vroeg op pad, of ga tijdens een van de missen die er dagelijks worden opgedragen. Uiteraard kun je dan niet elk detail fotograferen, maar zittend kun je alle details wel goed in je opnemen en in alle rust van al het moois genieten.

Je zult in de San Marco vooral geraakt worden door de werkelijk schitterende mozaïeken. In totaal is er meer dan vierduizend vierkante meter aan mozaïekvoorstellingen te zien. Bewonder zeker ook de Pala d’Oro, het ‘gouden altaar’. Dit altaarstuk, dat is versierd met juwelen en goud, is het pronkstuk van de San Marco.

Nog meer moois zie je in de schatkamer van de basiliek. Neem zeker ook de trap naar boven, voor een bezoek aan de Loggia, voor een prachtig uitzicht op het Piazza San Marco én voor een blik op de beroemde bronzen paarden.

Via de website van de Basilica di San Marco vind je alle details als openingstijden, toegangsprijzen en de tijden van de missen.

De paarden van de San Marco
Boven de ingang van de basiliek staan vier bronzen paarden, die ooit zijn buit gemaakt in het oosten. Oorspronkelijk stonden deze paarden op een Romeinse triomfboog en later ook nog langs een paardenrenbaan in Constantinopel.

Daarna brachten de Venetianen de paarden naar ‘huis’, waar ze een mooie plek kregen op de gevel van de belangrijkste kerk van de stad. Hier zijn ze, na een kort verblijf in Parijs (Napoleon nam ze mee voor boven op de Arc de Triomphe) nog altijd te zien, al zijn de beelden buiten replica’s. In het Museo Marciano, op de galerie boven het voorportaal, kun je nog altijd de originelen bewonderen.

Torre dell’Orologio
Naast de klokkentoren van de San Marco, die je kunt beklimmen voor een mooi uitzicht over de stad en waar tijdens het Venetiaanse carnaval de Volo dell’Angelo plaatsvindt, heeft het Piazza San Marco ook een Torre dell’Orologio, met de schitterende astronomische klok.

Deze klok geeft, zoals de naam al doet vermoeden, niet alleen de tijd aan, maar ook de verschillende fasen van de maan en de beweging van de zon langs alle sterrenbeelden.

De geschiedenis van de toren begint vrij gruwelijk. De makers van het ingenieuze uurwerk, dat in die tijd (eind vijftiende eeuw) als een regelrecht wonder werd beschouwd, mochten volgens de opdrachtgever namelijk niet in staat zijn om een zelfde uurwerk voor anderen te maken. Om dit echt te voorkomen, werden de ogen van beide ontwerpers uitgestoken.

Het uurwerk had niet alleen een noodlottig gevolg voor de makers ervan. Zo’n twee eeuwen later was degene die de verantwoording droeg voor het onderhoud van de klok net te dicht in de buurt van een van de hamers waarmee de twee figuren elk uur op de klok slaan. Hij kreeg letterlijk een klap van de hamer en stortte naar beneden. Hij overleefde deze gruwelijke val niet.

De twee metalen figuren die elk uur de klok slaan, worden door de Venetianen ook wel i Mori, de Moren, genoemd – naar het schijnt vanwege de donkere kleur van het metaal. De oudere Moor, met baard, slaat het eerst, de jongere Moor volgt zijn voorbeeld.

Wie een Venetiaan naar de Torre dell’Orologio zal vragen, krijgt wellicht een wat vragende blik, de Torre dei Mori kent echter iedereen.

Extra leuk: op 6 januari (Driekoningen) en 15 augustus (Ferragosto) zie je niet alleen de twee Moren, maar ook de aartsengel Gabriël en de drie wijzen uit het oosten. Zij komen elk uur even naar buiten, om een buiging te maken voor de bronzen Madonna. De houten beelden van een engel met trompet en de drie koningen worden op mechanische wijze langs Maria met Kind gevoerd, alsof ze inderdaad op bezoek komen bij de pasgeboren Jezus om hun geschenken aan te bieden.

De rest van het jaar kun je deze vier figuren alleen binnen bewonderen, als je de Torre dell’Orologio beklimt. Via deze link vind je alle details voor een bezoek.

foto’s: Torre dell’Orologio | MUVE

De trappen zijn steil, maar het uitzicht is adembenemend – je kunt de campanile van de San Marco en de gouden engelen op het dak van de kerk bijna aanraken!

Museo Correr
Een minder bekende bezienswaardigheid aan het Piazza San Marco is het Museo Correr, dat de geschiedenis van Venetië uit de doeken doet. Je krijgt als bezoeker een goed beeld van het leven in de stad in de voorbije eeuwen, aan de hand van schilderijen, munten, kaarten, beelden en authentieke voorwerpen.

Maar het Museo Correr biedt meer, zoals een zaal vol schitterende beelden van Antonio Canova en mooie schilderijen van Gentile Bellini en Vittorio Carpaccio.

Vergeet tijdens je bezoek aan het Museo Correr ook niet af en toe een blik naar buiten te werpen, want ook het uitzicht vanuit het museum is een waar kunststukje…

foto’s: Museo Correr

Biblioteca Marciana
Het Museo Correr biedt ook onderdak aan de Biblioteca Marciana, die is vernoemd naar de heilige Marcus. Het is een van de oudste bibliotheken in heel Italië en de collectie klassieke teksten is een van de grootste ter wereld.

De Marciana bezit bijvoorbeeld de twee bekendste codices van de Ilias, het Grimani-brevier en beroemde zeekaarten van onder anderen Fra Mauro.

Hoewel de bibliotheek meestal alleen toegankelijk is voor studenten en wetenschappers, kun je een klein stukje bezoeken, maar alleen via het Museo Correr. Je bewondert tijdens je bezoek aan de bibliotheek de prachtige plafondschildering van Titiaan en de menselijke weergave van de wiskunde en de geometrie van Paolo Veronese.

Palazzo Ducale
Het is een van de meest indrukwekkende gebouwen van Venetië en fascinerender dan alle andere bezienswaardigheden aan het Piazza San Marco. Het palazzo was dan ook lange tijd de residentie waar de bestuurder van Venetië, de doge, woonde en werkte.

Vanuit dit palazzo werd La Serenissima bestuurd, hier werden de belangrijke beslissingen genomen en hier werden de vijanden van Venetië gevangen gezet. Maar niet alleen de doge verbleef in het paleis, het gebouw huisvestte ook de kantoren van de politieke instituten van de Republiek Venetië, juristen, de censuur en de vlootambtenaren. In deze blog vertellen we je meer over het paleis van de doge én over de beroemde Brug der Zuchten.

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *