Ga op pad met onze City Walks!

10x Secret Siena

Processed with Moldiv

Wie Siena bezoekt, kan niet om het schitterende, schelpvormige Piazza del Campo heen. Ook de Duomo, met de unieke mozaïekvloer, de onvoltooide façade en de Poort naar de Hemel is een bezoek meer dan waard. Dit Toscaanse stadje heeft echter nog veel meer moois te bieden. Ciao tutti tipt vandaag 10 ‘geheime’ plekken in Siena.

Uiteraard zijn deze plekken niet zo geheim dat je ze tijdens een wandeling door de stad niet kunt vinden. Je moet er alleen een beetje meer moeite voor doen, soms door van de gebaande paden af te wijken, soms door op een drukke plek nét even (ergens) anders te kijken…

Zelf ontdekten we de meeste ‘geheimen’ door gewoon zonder plan door de stad te dwalen, maar ook dankzij de wandelingen met Serena, een van Siena’s aardigste gidsen, die ons altijd weer nieuwe dingen weet te vertellen.

Fontebranda
Als eerste bezoeken we Fontebranda, een van de grootste waterbassins van de stad. Aangezien Siena, anders dan andere grote steden als Rome, Florence, Milaan en Turijn, niet in de nabijheid van een rivier is gebouwd, heeft de stad altijd moeten zorgen voor een goede watertoevoer.

Fontebranda-Siena

Het water werd opgevangen in grote bekkens, fonti genaamd, die meestal bestonden uit drie bassins. Eén bassin diende om het verse water in op te vangen, zodat het water gebruikt kon worden om te drinken en te koken. Het tweede bassin, met het overtollige water uit het eerste bassin, diende voor het drinkwater van alle dieren. In het derde bassin deed men de was. Het water dat dan nog over was, werd gebruikt voor de omliggende (moes)tuinen.

De bekendste fonte van Siena is de Fonte Gaia op het Piazza del Campo, maar net voor de stadsmuren vind je de mooiste, de oudste, de grootste en de belangrijkste fonte: Fontebranda. De Fontebranda werd in 1193 gebouwd. Het waterbassin maakt deel uit van de Contrada dell’Oca, de wijk van de gans, die hier ook de nieuwe contradaioli, in de wijk geboren baby’s, doopt en de overwinningsdiners houdt.

Catherina-Oca-Siena

Eeuwig achter het raam
De Contrada del Bruco, de wijk van de rups, herbergt een ander geheim. Op de hoek van de Via de’ Rossi en de Via degli Orti, tegenover de fontein met de rups, kijkt een jonge vrouw voorzichtig van achter het gordijn naar buiten, met ontbloot bovenlijf. Het is het werk van de Sienese kunstenaar Pier Luigi Olla, die de vrouw laat kijken naar een granaatappel waaruit een rups komt gekropen. Het werk was dan ook een opdracht van de Contrada del Bruco, die hun totemdier graag op een unieke manier vereeuwigd zag.

Siena-Bruco-vrouw-raam (1) Siena-Bruco-vrouw-raam (2)

Beeldige beestenboel
Siena is niet alleen de stad van de paarden, er zijn ook tal van andere dieren te vinden. Wie goed kijkt, ziet op tal van plaatsen – net als in Rome – de wolvin die Romulus en Remus zoogt opduiken.

Siena-wolvin Siena-wolvin-2

Bovendien heeft elke contrada een eigen dier. We kwamen de gans en de rups al tegen, maar wie goed zoekt, vindt ook een uiltje, een stekelvarken, een olifant, een adelaar, een panter, een neushoorn, een schildpad, een slak, een giraf, een draak en een dolfijn tegen.

Drinking fountain with a figure of a boy on the cochlea

Sowieso zie je deze dieren terug op de vlag van elke wijk, maar duidelijker zijn de fonteinen van de verschillende wijken, waarop de genoemde dieren de hoofdrol spelen. Zoek echter ook naar details op bijvoorbeeld brievenbussen, ijzerwerken, straataltaartjes en aardewerken bordjes op straat die aangeven in welke contrada je je bevindt.

In Siena zie je, net als Florence, veel ijzeren paardjes aan de palazzi. Deze paardjes dienden vroeger als ‘stalling’ voor echte paarden. De teugels werden hieraan vastgeknoopt zodat de paarden niet weg konden terwijl hun berijder het palazzo betrad voor zaken.

Siena-paard-palazzo

Ook leuk is een speurtocht rondom de Duomo, niet naar het aantal heiligen maar naar het aantal verschillende dieren dat je ziet. Wie ontdekt als eerste de leeuw of het paard?

Duomo-Siena-dieren Duomo-Siena-dieren-2

De oudste puzzel ter wereld
Op de zijmuur van de Duomo bevindt zich een van de oudste puzzels ter wereld, een magisch vierkant:

Siena-Sator-Arepo

Hier zijn de woorden uitgehakt in de muur van de kerk, maar het origineel werd in Pompeï aangetroffen op een graffito, een muurschrift. De woorden SATOR AREPO TENET OPERA ROTAS. Dat betekent zoveel als de zaaier op het veld houdt door zijn arbeid de wielen gaande. Of te wel: wie zaait, zal oogsten – maar dan vervat in een schitterend palindroom. Lees de hierboven genoemde uitdrukking maar eens van achteren naar voren!

Fortezza
Voor een uniek uitzicht over Siena breng je een bezoek aan het Fortezza Medicea, aan de rand van de stad. Het fort is gebouwd in opdracht van Cosimo I de’ Medici, vandaar de volledige naam, maar wordt door de Sienesi inmiddels simpelweg aangeduid als het Fortezza. De inwoners van Siena komen hier zelf graag voor een wandeling, zeker als de avond valt. Je hebt een prachtig uitzicht over de stad, met onder andere de campanile van de Duomo die hemelwaarts reikt.

Siena-uitzicht-Fortezza

Het Fortezza behoort sinds 1730 tot de wijk Istrice. Het is dus, anders dan het Piazza del Campo, waar twee keer per jaar de Palio wordt gehouden, geen neutraal gebied. Toch werd er op 17 augustus 1874 door negen contrade een Palio gereden, en wel de zogenaamde Palio alla Romana, die niet officieel werd erkend als Palio. De winnaar was Oca, maar de gans werd niet officieel gelauwerd.

Wijnliefhebbers mogen een bezoek aan het Fortezza sowieso niet overslaan. In het fort is namelijk de Enoteca Italiana gevestigd, met meer dan 1600 wijnen uit heel Italië. Daar ben je wel een paar uurtjes zoet mee…

toosten

Een kerk die werd gebouwd na een terugketsende kogel
Het wapen van De’ Medici dat ooit het Fortezza tooide, is sinds de Franse invasie in 1799 te zien in de Santa Maria di Provenzano, na de Duomo de bekendste kerk van Siena. De kerk ligt echter wat afgelegen en is maar af en toe open, vandaar dat veel mensen de wandeling ernaartoe niet wagen. Als de deuren open zijn, is het echter meer dan de moeite waard.

kerk-Madonna-Provenzano-Siena kerk-Madonna-Provenzano-Siena-2 kerk-Madonna-Provenzano-Siena-3

De kerk is overigens rondom 2 juli vaak open. Na de Palio van 2 juli trekt heel Siena namelijk naar deze kerk. Op 16 augustus kiest men de Duomo, maar het ererondje gaat in juli naar de Santa Maria di Provenzano.

kerk-Madonna-Provenzano-Siena-4 kerk-Madonna-Provenzano-Siena-5

De reden waarom men de kerk besloot te bouwen is bijzonder. Op de hoek van de straat die naar de kerk leidt, hing namelijk in de zestiende eeuw een aardewerken Madonna. Deze Madonna redde het leven van een aantal Sienesi. Zij werden namelijk onder vuur genomen door een Spaanse soldaat, maar de kogel ketste af op de Madonna, terug naar de schutter, in plaats van midden in een groep vrouwen en kinderen. Voor dit wonder werd de kerk gesticht, waarbij de Madonna uiteraard een ereplaats kreeg, in de apsis achter het altaar. Op de hoek van de straat hangt een kopie, want de bescherming mag natuurlijk niet verdwijnen…

Madonna-Provenzano-Siena

Indrukwekkende palazzi
Siena’s beroemdste palazzo is het Palazzo Pubblico aan het Piazza del Campo, met daarin een museum met werkelijk adembenemende schilderijen. Wie goed om zich heen kijkt, ziet dat Siena echter veel meer palazzi herbergt. De meeste hebben nog kantelen, hoge, smalle ramen en andere kenmerken van onneembare vestingen.

Wandel bijvoorbeeld naar het Palazzo Salimbeni, waarin nu de bank Monte dei Paschi gevestigd is. Dit palazzo wordt door de Sienesi niet voor niets Castellare genoemd (de aanduiding die werd gebruikt voor kastelen binnen de stadsmuren). Wandel maar eens naar de achterkant, dan zie je pas hoe bijzonder dit kasteel/palazzo is gebouwd!

Monte-Paschi-Siena-Piazza-Salimbeni

Op het even verderop gelegen Palazzo Tolomei hangt een fragment uit Dantes Divina Commedia. Het is een klein stukje van het verhaal van Pia de’ Tolomei, een van de belangrijkste vrouwen die voorkomt in Dantes meesterwerk. Legendarisch zijn haar woorden ‘Siena mi fe’, disfecemi Maremma’ – ‘Siena heeft me gemaakt, de Maremma heeft me het leven gekost.’

plaquette-Tolomei-Siena

Achter het Palazzo Tolomei beland je in de Contrada Priori di Civetta, die haar hoofdkwartier in Castellare heeft, een middeleeuwse verzameling huizen rondom een binnenplaats. Naast de uil staat Cecco Angiolieri, een belangrijke Sienese dichter, in het middelpunt van de aandacht. Hij was verliefd op zijn wijk, en zijn wijk is nog altijd verliefd op zijn woorden. Ze weerklinken geregeld vanaf de binnenplaats van deze bijzondere, verborgen wijk.

Siena-Civetta-Castellare-1 Siena-Civetta-Castellare-2

De geheime kamers van Siena
Er is in elk geval nog één geheim dat we ook zelf nog moeten ontdekken. In het Palazzo Pubblico zijn er namelijk zes stanze segrete, geheime kamers, die het grootste gedeelte van het jaar gesloten blijven voor het publiek. Zo af en toe gaan ze een paar dagen open voor een rondleiding langs de schatten die ze verbergen, met meesterwerken van de Sienese kunstenaars Lippo Memmi en Sodoma.

We mochten nu alleen even door een kier van de deur van een van de zes kamers spieken. We stonden een paar seconden oog in oog met een fresco van Sano di Pietro, dat een schaalmodel van de stad toont, in handen van een heilige. De rest wacht nog op ontdekking…

Palazzo-Pubblico-Siena

Castelvecchio – het oudste deel van Siena
Het allereerste stukje Siena bevond zich op de plek waar nu Castelvecchio ligt, een van de grotere stadswijken die over de grenzen van de contrade heen lopen. Het is de oudste en hoogstgelegen wijk van de stad. Hier hielden de zonen van Remus, Senio en Ascanio, volgens de overlevering halt na hun vlucht uit Rome, waarna ze Castelsenio stichtten – het begin van het huidige Siena. Een heldenverhaal dat de kleuren van het wapen van Siena verklaart en dat je hier nog eens na kunt lezen.

stemma-lupa

Slenter door de smalle straatjes, waar de was boven je hoofd wappert en het ene authentieke straatbeeld na het andere voor je ogen verschijnt. Met een beetje geluk hoor je de moka op het vuur pruttelen of ruik je de verse tomatensaus die voor de lunch wordt bereid.

Het grootste gedeelte van Castelvecchio ligt in de Contrada della Tartuca. De inwoners zijn trots op hun dier, ook al lijkt de schildpad dan misschien niet handig gekozen voor een strijd die met name om snelheid gaat. De grootste vijand, Chiocciola, is gelukkig eveneens erg langzaam, waardoor een bitterder strijd losbarst dan tegen de ‘snellere’ dieren, met wisselend resultaat. In 1686 maken beide contrade het zo bont dat ze allebei van deelname worden uitgesloten. Gelukkig zijn de gemoederen nu ietwat bedaard, alhoewel de slak en de schildpad elkaar nog altijd graag uitdagen.

Siena-Castelvecchio Siena-Castelvecchio-2 Siena-fontein-Tartuca-contrada-schildpad-Palio

Groen Siena
Na al dat slenteren door de stad is een pauze in het groen wel erg fijn. Onze favoriet is de Orto dei Pecci, een stukje platteland op een steenworp afstand van het Piazza del Campo. Wandel langs de moestuin die hier in de middeleeuwen al lag of schuif aan een van de tafels van het restaurant dat in de tuin is gevestigd. Onze favoriete plek? Onder de pergola!

Orto-Pecci

Ook de Orto Botanico van Siena leent zich uitstekend voor een groene wandeling. Op ongeveer 25.000 vierkante meter kun je je hart ophalen aan bijzondere planten- en bloemensoorten. De tuin maakt deel uit van de Universiteit van Siena en is doordeweeks elke ochtend te bezoeken. In de botanische tuin vind je ook een van de middeleeuwse fonti, de Fonte al Pino.

Orto-Botanico

Op naar Siena voor al dit moois – en meer! Komend weekend delen we namelijk tien culinaire geheimen in deze stad…

Siena – stad van paarden & passie
Ga je met ons mee op ontdekkingsreis door de straten van Siena?

Ciao-tutti-City-Walk-Siena

Download Siena – stad van paarden & passie voor € 2,99

Bestel de papieren versie van Siena – stad van paarden & passie voor € 4,99*

*excl. verzendkosten (€ 1,- in Nederland, € 2,- buiten Nederland)

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *