Download de gratis Ciao tutti app voor nog meer tips

Bewonder de effecten van een goed bestuur in het Palazzo Pubblico in Siena

In de Sala dei Nove (Zaal van de Negen) in het Palazzo Pubblico – het kenmerkende gebouw aan het Piazza del Campo in Siena – hebben de vroegere bestuurders van de stad laten afbeelden hoe een ideaal bestuur eruit zou moeten zien.

In opdracht van het College van Bestuur van Siena beschilderde Ambrogio Lorenzetti de wanden met de frescocyclus Allegoria e Effetti del Buono e del Cattivo Governo, met een bestuur en scènes in de stad en op het platteland die de gevolgen van een goed en van een slecht bestuur weergeven.

Prachtig fresco van Siena en omgeving

Lorenzetti schilderde de fresco’s, die drie wanden van de zaal in beslag nemen, tussen 1337 en 1339. Zijn werk is in een aantal opzichten uniek te noemen. Zo was er tot die tijd nog geen enkel fresco gewijd aan een niet-religieus onderwerp. Uniek is ook de wijze waarop Lorenzetti de gevolgen van een goed bestuur voor de stad Siena en haar omgeving heeft afgebeeld.

Om het leven in een goed geordende stadstaat zo realistisch mogelijk weer te geven, moest Lorenzetti de huizen en de straten vullen met allerlei verschillende mensen en activiteiten. Zo zie je vrolijk dansende vrouwen, bouwvakkers die hard aan het werk zijn op een van de daken, winkeliers die achter hun toonbank staan en een kersvers echtpaar dat de stad verlaat, terwijl van de andere zijde volgeladen ezels de stad in worden geleid.

Juist door die vrolijke en drukke menigte valt de waarheidsgetrouwe weergave van de gebouwen meer op. De vele details, zoals links de koepel en de markante, zwart-witgestreepte toren van de Duomo, laten je uren heen en weer lopen voor het schilderij.

Het uitzicht rechts over het platteland rond Siena is het eerste echte landschap dat sinds de klassieke oudheid is opgetekend, waarbij wel gelijk duidelijk wordt dat de mens hier bezit heeft genomen van de natuur. Ook dat is een van de vele voordelen van een goed bestuur.

Op de hellingen groeien wijnstokken, terwijl even verderop de boeren op het land aan het werk zijn. En zie je de cinta senese, het speciale varkentje uit de omgeving van Siena?

Allegoria e Effetti del Buono e del Cattivo Governo

Terug naar de goede regering, die je op de middelste wand ziet afgebeeld. Helemaal aan de linkerzijde zetelt een grote vrouw, die symbool staat voor de rechtvaardigheid. Boven deze vrouw zweeft de wijsheid, die een enorme weegschaal vasthoudt die door de rechtvaardigheid precies in balans wordt gehouden.

Vanaf de weegschaal lopen twee koorden, die door Concordia, symbool voor de eendracht, tot een dik touw worden gedraaid. Dit touw wordt doorgegeven aan vierentwintig burgers, die op hun beurt het touw aan de grote mannenfiguur geven. Onder deze heerser zie je de wolvin met Romulus en Remus (in deze blog leggen we je uit waarom je dit Romeinse symbool ook in Siena zo vaak ziet).

Links en rechts van de grote heerser zitten enkele vrouwen die de verschillende deugden uitbeelden: van links naar rechts pax (vrede), fortitudo (kracht), prudentia (behoedzaamheid), magnanimitas (ruimhartigheid), temperantia (gematigdheid) en justitia (rechtvaardigheid).

Geloof, hoop en liefde

Boven het hoofd van de heerser nog drie onmisbare ingrediënten voor een goed bestuur: geloof, hoop en liefde. Rechtsonder zie je een groepje gevangenen dat door soldaten wordt bewaakt en wacht op berechting – rechtvaardigheid is niet voor niets twee keer op het fresco afgebeeld.

Waartoe deze goede regering leidt, zagen we net al: een drukke, florerende stad waarin allerlei activiteiten worden ontplooid, omringd door een vruchtbaar platteland dat zorg draagt voor voedsel en wijn. Boven het land zweeft een gevleugelde vrouwenfiguur die staat voor de securitas, oftewel de zekerheid, die een goed bestuur met zich mee brengt.

Symbool voor de tirannie

Heel anders is de situatie op de tegenoverliggende wand, waar Lorenzetti de slechte regering en de gevolgen daarvan voor de stad in één fresco heeft afgebeeld. De enorme hoofdfiguur, symbool voor de tirannie, wordt omgeven door een aantal gruwelijke medestanders die de stad in de richting van de afgrond duwen: crudelitas (wreedheid), proditio (verraad), fraus (bedrog), furor (woede), divisio (verdeeldheid) en guerra (oorlog).

Boven zijn hoofd zweeft nog meer verschrikkelijks, namelijk avaritia (gierigheid), superbia (trots) en vanagloria (ijdelheid). De rechtvaardigheid, die bij de goede regering zo belangrijk is, ligt geboeid aan de voeten van de tiran, met naast haar een gebroken weegschaal. Het evenwicht is zoek: in de stad is het een grote chaos en het platteland maakt een desolate indruk.

met dank aan Web Gallery of Art voor een aantal foto’s

Dit is gelukkig niet het Siena zoals we dat na het bezoek aan de Sala dei Nove om ons heen zien, al kijk je na de prachtige details op de fresco’s van Lorenzetti wel met een heel ander oog naar de stad!

Bekijk de fresco’s van heel dichtbij!

Tot en met 31 juli 2024 heb je de unieke kans om deze fresco’s van heel dichtbij te bekijken. De gemeente Siena biedt onder de noemer Guardami negli occhi (‘Kijk mij in de ogen’) de mogelijkheid om de steiger te beklimmen en de fresco’s in detail te zien.

Saskia beklom de steiger samen met Paola van B&B Paradiso No. 4 en genoot van een gedetailleerde blik op de creatie van Lorenzetti. Helaas mochten we geen foto’s maken op de steiger, maar neem maar van ons aan dat het echt een unieke ervaring is!

foto: Comune di Siena

Wil je ook de steiger in de Sala del Nove op, dan kun je via deze link een kaartje reserveren (kies Visita al Cantiere Buon Governo). Er zijn elke dag zes bezoeken (in groepjes van maximaal negen personen), om 10.30 uur, om 11.15 uur, om 12.00 uur, om 14.45 uur, om 15.30 uur en om 16.15 uur. Tussen 25 juni en 6 juli zijn er geen kaartjes beschikbaar, in verband met de Palio.

Een bezoek duurt ongeveer een half uur. De uitleg van de gids is in het Italiaans. Op maandag om 10.30 uur, 11.15 uur en 12.00 uur is er vanaf december een Engelstalige gids.

Bewonder de fresco’s op de façade van het Palazzo Pubblico

Op de façade van het Palazzo Pubblico kon je in 2022 de prachtige beelden van de beroemde frescocyclus van Ambrogio Lorenzetti tot leven zien komen. Hopelijk wordt ook dit project rondom de feestdagen herhaald!

Ontdek onze digitale reisgidsen voor nóg meer tips

Een reactie

  1. Irene Malvina Grisèl

    Geachte Schrijfster van Een goed bestuur doet wonderen,

    Uw detaillering van het schilderij van Ambrogio Loronzetti draagt een allesomvattende filosofie
    over de menselijke eigenschappen van een besturend orgaan en zijn maatschappij! Verrassend en helder voerde U mij mee
    in bewondering en verwondering voor een schildering die al zo levendig en beeldrijk in de eigen tijd was.

    Met een hartelijke groet,

    IM Grisèl

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *