Inspiratie voor een Italiaanse kerst

Ciao tutti Italië Agenda – maart

In onze Italië Agenda van maart vind je een overzicht van een aantal interessante evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.

Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!

ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS

 

Festa della Donna
8 maart, heel Italië
Op 8 maart vieren we Internationale Vrouwendag, een dag die in Nederland vaak vrij ongemerkt voorbij gaat maar die in Italië de prachtige naam Festa della Donna (Feest van de Vrouw) heeft gekregen.

Italiaanse vrouwen krijgen die dag een bosje mimosa. Deze gele bloemen zijn hiermee tot symbool van de onderlinge solidariteit van vrouwen verworden. De bloemen van de mimosa staan ook symbool voor de vrouw zelf: ze zijn zeer kwetsbaar, maar toch bloeien ze na een koude winter als eerste weer op.

Overigens krijgen vrouwen de takjes mimosa niet alleen van hun partners of vriendjes. Ze geven deze vrolijke gele bloemetjes ook aan al hun vriendinnen, buurvrouwen en zelfs collega’s.

Iden van maart – de moord op Julius Caesar
15 maart, Rome
15 maart van het jaar 44 voor Christus was voor Gaius Julius Caesar bepaald geen feestdag. Hij werd op die dag, op de idus van maart, vermoord. Zijn vermeende laatste woorden, gericht aan zijn moordenaar, zijn wereldberoemd geworden. ‘Et tu, Brute?’ zou hij hebben gezegd. ‘Ook jij, Brutus?’

Hoe afschuwelijk deze dag lang geleden ook was, vandaag de dag is 15 maart in Rome aanleiding voor een keur aan evenementen die Julius Caesar in herinnering brengen. Er zijn bijvoorbeeld toneelvoorstellingen en speciale rondleidingen op het Forum Romanum en er wordt een bijzonder eerbetoon gebracht aan het beeld van Caesar aan de Via dei Fori Imperiali.

Het volkslied verjaart
17 maart, heel Italië
Op 17 maart 1861 werd het koninkrijk Italië uitgeroepen met Vittorio Emanuele II als eerste koning van Italië. Turijn werd de hoofdstad van het verenigde Italië. Alhoewel, verenigd… Italië is eigenlijk nog steeds meer een samenvoeging van twintig verschillende regio’s dan een echte eenheid…

Wie op 17 maart de eenheid wil vieren, zingt Il Canto degli Italiani, oftewel ‘het lied van de Italianen’. Dit is de officiële naam van het Italiaanse volkslied. De Italianen zelf noemen hun volkslied ook wel Inno di Mameli, omdat het werd geschreven door Goffredo Mameli. Via deze link vind je het volsklied, mét vertaling en uitleg.

Antiche Camelie della Lucchesia
Sant’Andrea di Compito (Lucca)
Elk voorjaar geniet je tijdens de Mostra delle Antiche Camelie in Sant’Andrea di Compito (Lucca) van kleurrijke camelia’s. Lees ook onze blog over dit Toscaanse cameliafestijn.

Zeppole voor San Giuseppe (Vaderdag)
19 maart, heel Italië
Op 19 maart wordt in Italië het feest van San Giuseppe (de heilige Jozef) gevierd. Als beschermheilige van families, armen en verwaarloosden is San Giuseppe een van de meest geliefde heiligen in Italië. In de meeste Italiaanse families vind je dan ook minstens één jongen of man die de naam Giuseppe draagt of een variant die daarvan is afgeleid, zoals Peppino, Pino of Beppe.

De naamdag van San Giuseppe wordt overal in Italië uitgebreid gevierd. In Bologna staan de bakkers al voor dag en dauw op om ravioli di San Giuseppe te maken: zoete, gefrituurde gebakjes die zijn gevuld met jam of met amandelspijs.

Op Sicilië worden sfingi di San Giuseppe bereid: schelpen van bladerdeeg met een vulling van ricotta en sinaasappel- of citroenschilletjes. In andere delen van Italië worden vandaag de traditionele zeppole di San Giuseppe (soesjes van Sint-Jozef) verorberd.

Op de feestdag van San Giuseppe, die immers de vader van Jezus was, wordt in Italië ook Vaderdag gevierd. Tot enkele jaren geleden was dit een nationale feestdag, maar de Italiaanse babbo moet de festiviteiten nu uitstellen tot na zijn werkdag. Alleen meubelmakers en timmerlieden houden de officiële feestdag van hun patroonheilige nog in ere. Zij kunnen zich al vroeg te goed doen aan de heerlijke zeppole en de onverdeelde aandacht van vrouw en kinderen.

Palio dei Somari
ezelrace in Torrita di Siena (Toscane)
Net buiten Siena, in het dorpje Torrita di Siena, wordt op de eerste zondag na 19 maart een bijzondere palio gereden: de Palio dei Somari. Jozef, die als timmerman niet de beschikking had over een paard, vervoerde zijn planken, kastjes en stoelen vaak op een ezel – en ook nu nog zijn het ezels die het tijdens deze bijzondere race tegen elkaar opnemen.

Nou ja, race: een ezel doet nu eenmaal wat hij zelf wil, dus sta niet gek te kijken als er ineens eentje stokstijf stil blijft staan of weer terug naar de start rent…

foto: Stefano Mazzola

Nieuwjaar in Florence (Toscane)
25 maart
In Florence luidt men twee keer het nieuwe jaar in. Naast de officiële Nieuwjaarsdag, op 1 januari, vieren de Florentijnen ook op 25 maart het nieuwe jaar – precies negen maanden voor de geboorte van Jezus. Vanaf de middeleeuwen tot het jaar 1750 werd 25 maart door de katholieke kerk nog groots gevierd en in Florence zelfs gezien als begin van het kalenderjaar. In 1582 werd echter de Gregoriaanse kalender ingesteld, waarmee het begin van het jaar naar 1 januari verschoof.

Toch blijft men in Florence ook op 25 maart Nieuwjaar vieren, ondanks het feit dat in 1749 werd vastgesteld dat 1 januari de enige echte Nieuwjaarsdag mocht zijn. Er zijn veel festiviteiten ter gelegenheid van het nieuwe jaar, waaronder een prachtige historische stoet die naar de SS Annunziata trekt, waar witte lelies worden neergezet bij het schilderij van de Annunciatie. Lees meer over Nieuwjaar in Florence

Giornate FAI di Primavera
heel Italië
Ontdek in het voorjaar de meest bijzondere palazzi, kerken, kastelen, parken en schatten van Italië. Veel monumenten en gebouwen die normaal gesproken gesloten zijn voor het publiek openen tijdens de Giornate FAI di Primavera hun deuren.

Via deze link vind je meer informatie plus alle ruim zevenhonderd locaties in heel Italië waar je dit jaar een kijkje kunt nemen.

ITALIË
TENTOONSTELLINGEN

 

Bergamo en Brescia – Culturele Hoofdsteden van Italië in 2023
In 2023 mogen de steden Bergamo en Brescia zich beide Culturele Hoofdstad van Italië noemen. We zullen begin 2023 hopelijk meer kunnen melden over speciale evenementen die in deze steden worden gehouden.

Bergamo

ROVERETO

Giotto e il Novecento
tot 19 maart 2023, Mart
In het Mart – Museo d’arte moderna e contemporanea in Rovereto – is deze winter een tentoonstelling te zien over Giotto, die onder meer de fresco’s in de Cappella degli Scrovegni in Padova schilderde.

Behalve werk van de hand van deze middeleeuwse meester zijn ook schilderijen te zien van grote kunstenaars die door Giotto werden beïnvloed, zoals Giorgio Morandi, Fausto Melotti, Lucio Fontana, Henri Matisse, Mark Rothko, James Turrell en Carlo Carrà, wiens Le figlie di Loth uit 1919 is gekozen als campagnebeeld van de expositie.

MILAAN

Andy Warhol
tot 26 maart 2023, Fabbrica del Vapore
De Fabbrica del Vapore in Milaan opent dit najaar de deuren voor Andy Warhol. Tot 26 maart 2023 bekijk je de tentoonstelling Andy Warhol – La pubblicità nella forma, met meer dan driehonderd objecten die de carrière van Warhol van begin jaren vijftig tot de jaren tachtig symboliseren.

ASTI

Boldini e il mito della Belle Époque
Palazzo Mazzetti in Asti, tot 10 april 2023

BOLOGNA

I pittori di Pompei
tot 19 maart 2023, Museo Civico Archeologico
Tot 19 maart 2023 reis je in het Museo Civico Archeologico in Bologna terug in de tijd, naar de periode dat er in Pompeï de prachtigste villa’s verrezen, waar de kamers werden gedecoreerd met kleurrijke fresco’s.

Tijdens de tentoonstelling I pittori di Pompei bewonder je meer dan honderd van deze fresco’s, die afkomstig zijn uit de collectie van het Museo Archeologico Nazionale di Napoli.

Centraal staan echter niet alleen deze werken, maar ook en vooral de makers ervan; de pictores, oftewel de schilders van de fresco’s in de villa’s van Pompeï, Herculaneum en andere plekken aan de voet van de Vesuvius.

Hoe gingen ze te werk? Welke technieken gebruikten ze? Hoe realiseerden ze die heldere kleuren? Hoe was de relatie met hun opdrachtgever?

Meer informatie vind je op deze website, die speciaal voor de tentoonstelling I pittori di Pompei is gemaakt en je alvast virtueel laat meegenieten van de expositie.

Jago – Banksy – TVBoy e altre storie controcorrente
tot 7 mei 2023
In het Palazzo Albergati bewonder je iconische street art-werken van onder anderen Banksy, Jago en TVBoy. Er zijn meer dan zestig werken te zien, waaronder Girl with Balloon en Bomb Love van Banksy, Memoria di sé en Habemus Hominem van Jago en de serie baci (kussen) en eroi (helden) van TVBoy. Via deze link vind je meer informatie.

Love in the time of Covid | TvBoy (2020) | Pop House Gallery

FLORENCE

Escher
tot 26 maart 2023, Museo degli Innocenti
Het Museo degli Innocenti (een van de onbekendere musea in Florence) biedt tot 26 maart 2023 onderdak aan ongeveer tweehonderd werken van de Nederlandse kunstenaar Maurits Cornelis Escher, waaronder een aantal van zijn iconische werken waarin niets is wat het lijkt.

In de zalen van een van de oudste weeshuizen ter wereld vergaap je je onder meer aan Eschers hand die een reflecterende bol vasthoudt, aan zijn beroemde metamorfosen en aan zijn dag en nacht.

Escher bezocht Italië voor het eerst in 1922. Hij verhuisde uiteindelijk zelfs naar het land dat zijn hart wist te veroveren en dat in veel van zijn werken voorkomt.

Meer informatie vind je op de speciale website voor deze Escher-tentoonstelling. Meer over Eschers liefde voor Italië lees je hier.

ROME

Van Gogh
tot 26 maart 2023, Palazzo Bonaparte
Vooruitlopend op de honderdzeventigste geboortedag van Vincent van Gogh, op 30 maart 2023, organiseert Palazzo Bonaparte, aan het beroemde Piazza Venezia in Rome, een grootse tentoonstelling over Van Gogh.

Tot 26 maart 2023 bewonder je ongeveer zestig werken van Van Gogh in hartje Rome, waaronder het zelfportret dat hij in 1887 maakte. Veel van deze werken zijn afkomstig uit het Kröller-Müller Museum.

Via de website van het Palazzo Bonaparte lees je alle details over deze grote Van Gogh-tentoonstelling.

Cursus Honorum – Il governo di Roma prima di Cesare
Musei Capitolini, tot 23 april 2023
In de Capitolijnse Musea bewonder je de expositie Cursus Honorum – Il governo di Roma prima di Cesare, over de regering van Rome voor Caesar.

De cursus honorum was een fundamenteel aspect van het politieke leven in het oude Rome. Vijf anonieme Romeinse beelden – vier mannen en één vrouw – geven je een inkijkje in het politieke leven van het Rome ten tijde van de Republiek. Via deze link vind je meer informatie.

Gratis naar de Vaticaanse Musea
Elke laatste zondag van de maand kun je gratis naar de Vaticaanse Musea & Sixtijnse Kapel, om te genieten van alle schatten die in het museum verzameld zijn, van de Laocoöngroep tot de schitterende schilderingen van Michelangelo. Ga wel op tijd, want het is op deze dag nog drukker dan anders.

NEDERLAND

Sterven in schoonheid
tot en met 26 maart 2023, Drents Museum
Tijdens de tentoonstelling Sterven in schoonheid – de wereld van Pompeï en Herculaneum maak je kennis met deze Romeinse steden, die in 79 na Christus bedolven werden door een uitbarsting van de Vesuvius.

In deze tentoonstelling staat het rijke leven van de inwoners van Pompeï en Herculaneum vóór de allesverwoestende uitbarsting centraal. Je bewondert met name de schitterende kunstwerken waarmee ze zich omringden.

Er zijn meer dan honderd archeologische kunstschatten uit het Museo Archeologico Nazionale in Napels en het Parco Archeologico Ercolano in Herculaneum te zien, waaronder veelkleurige fresco’s en mozaïeken, marmeren en terracotta beelden, prachtige bronzen bustes, fonteinen en gouden sieraden.

Gianni Versace Retrospective
t/m 7 mei 2023, Groninger Museum
Met Gianni Versace Retrospective brengt het Groninger Museum de carrière van de excentrieke Italiaanse modeontwerper Gianni Versace tot leven.

Het is de grootste tentoonstelling die ooit over de modeontwerper te zien was. Nog nooit eerder zijn er zoveel objecten uit zijn collecties en leven tentoongesteld als in het Groninger Museum.

Via deze link vind je de openingstijden en andere praktische informatie om je bezoek aan de tentoonstelling te plannen.

The Amsterdam Coffee Festival
30 maart – 1 april 2023, Amsterdam

Ben je dol op koffie? Dan mag je The Amsterdam Coffee Festival niet missen! Gedurende een heel weekend geniet je van speciale proeverijen, maak je kennis met de nieuwste merken en koffiegerelateerde trends en volg je ambachtelijke workshops en demonstraties van ‘s werelds beste barista’s.

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief