Home » Reizen door Italië » Napels » Een ondergronds bezoek aan het oude Napels – van Napoli Sotterranea tot de Galleria Borbonica
Duik in Ciao tutti's puzzelboekjes over Italië!

Een ondergronds bezoek aan het oude Napels – van Napoli Sotterranea tot de Galleria Borbonica

Je zou het misschien niet verwachten, maar onder het levendige historisch centrum van Napels ligt nog een tweede stad, met een heel netwerk van straten en pleinen die door de Grieken en de Romeinen zijn aangelegd.

Op verschillende plekken kun je zo in de onderwereld van Napels stappen – letterlijk welteverstaan. We delen verschillende opties om het ondergrondse Napels te verkennen.

Napoli Sotterranea
Saskia: ‘De resten van de Griekse stad liggen diep onder de straten waar de Napolitanen elke dag overheen lopen en waar de scooters overheen scheuren. Een gids van Napoli Sotterranea neemt je 2400 jaar mee terug in de tijd. Na het afdalen van 136 treden sta je op de plek van de Griekse agora en het Romeinse forum.

Al wandelend ontdek je zo, veertig meter onder straatniveau, een perfect bewaard gebleven fijnmazig netwerk van honderden kilometers aan ondergrondse gangen, tunnels en grotten. Bijzonder sfeervol is het bezoek aan de waterbekkens die door de Grieken werden uitgegraven in de goudkleurige tufo, tufsteen. Hoewel de ondergrondse route grotendeels zeer goed toegankelijk en verlicht is, moet je jezelf op weg naar deze cisterne bijlichten met een kaars.

Een andere verrassing is het Teatro Romano dell’Anticaglia, het oude Romeinse theater, dat in 1859 werd ontdekt. De gids brengt je naar een typisch Napolitaanse basso (een woning op straatniveau). Een luik onder het bed geeft toegang tot de resten van het theater, waar keizer Nero een eigen kleedkamer zou hebben gehad.

In het boek Keizers van Rome schrijft Suetonius dat Nero hier in het jaar 64 zou hebben opgetreden. Toen er op het applaus een aardbeving volgde, zou hij de toeschouwers hebben verboden het theater te verlaten. Hij zag dit natuurgeweld als een bovennatuurlijk compliment voor zijn optreden. Nero kon dit optreden overigens maar ternauwernood navertellen, kort na zijn optreden stortte een deel van het theater in.

Onlangs ontdekte men een nieuwe schat in de ondergrondse stad: de Summa Cavea, rioolbuizen uit de tijd dat de familie Bourbon het in Napels voor het zeggen had, met felblauwe tegels. Onvoorstelbaar om te zien hoe deze tegels de tand des tijds hebben doorstaan!

Een deel van het ondergrondse gangenstelsel werd in de Tweede Wereldoorlog gebruikt als schuilkelder, hetgeen je hier en daar nog kunt zien. Ter nagedachtenis aan deze donkere periode is er het ondergrondse Museo della Guerra di Napoli.’

Je vindt de ingang van Napoli Sotterranea aan het Piazza San Gaetano, vanwaar een gids je mee de diepte in neemt. Je dwaalt door verlaten winkels, een theater en een heuse pizzeria – met een oven als stille getuige. Een rondleiding is elke dag te boeken en duurt circa twee uur. Reserveren kan via deze link.

La Neapolis Sotterrata
De verschillende laagjes van de stad Napels, die als een soort lasagne op elkaar zijn gestapeld, tijdvak op tijdvak, zie je ook terug onder de San Lorenzo Maggiore. Iris en Joël van Ontdek Napels daalden onlangs af in deze bijzondere wereld die onder de straten van de stad ligt verborgen.

Iris: ‘Waarschijnlijk bevond zich hier in de Romeinse tijd het macellum, een overdekt, rechthoekig marktgebouw dat bestond uit twee verdiepingen en circa veertig bij zeventig meter lang was. Het was geplaveid met mozaïeken met rondom verschillende soorten winkeltjes.

Op de binnenplaats van het macellum stond een ronde tempel, de tholo. Deze tempel was ooit bekleed met marmeren platen en is nog gedeeltelijk te zien in het klooster van de San Lorenzo, dat er bovenop gebouwd is.

Vanwege de licht hellende banconi, kraampjes, vermoedt men dat een groot deel de vismarkt was. Verder zie je hier een lavanderia (een wasplaats, bestaande uit een fontein met bekken waarin de was kon worden gedaan), een bakkerswinkel en het zogenaamde erarium (waar de belastingen werden geïnd).’

Joël: ‘Het is heel bijzonder om dit zo te zien. Ver boven je hoofd gonst de drukte van het historisch centrum, maar hier beneden merk je daar helemaal niets van en waan je je even in een andere tijd.’

Je vindt La Neapolis Sotterrata aan het Piazza San Gaetano, naast Complesso Monumentale San Lorenzo Maggiore. La Neapolis Sotterrata is dagelijks van 9.30 tot 17.30 uur geopend. Je kunt op eigen houtje het macellum ontdekken, maar je kunt ook met Iris en Joël afdalen in de Napolitaanse onderwereld. Neem gerust contact met hen op.

Nog een extra tip van Joël: ‘Neem eenmaal weer bovengronds een kijkje in de Basilica San Paolo Maggiore aan het Piazza San Gaetano. Ooit was dit een Griekse tempel gewijd aan Castor en Pollux (de Dioskouren, de mythische tweelingzonen van de Griekse oppergod Zeus). Helaas is de tempel door de jaren heen verwoest, maar je kunt wel nog twee zuilen van de tempel terugvinden.’

Galleria Borbonica
Ook in een ander deel van de stad ontdek je het ondergrondse Napels. Achter de San Francesco di Paola aan het Piazza del Plebiscito duik je de Galleria Borbonica in, een tunnel die in de negentiende eeuw werd aangelegd in opdracht van Ferdinand ii van Bourbon, de toenmalige koning van Napels.

Eigenlijk moest de tunnel maar liefst twaalf meter breed en twaalf meter hoog worden, zodat de koning indien nodig ook per koets zou kunnen vluchten. Vanwege politieke onrust en de daaropvolgende val van het koninkrijk Napels werd de tunnel echter nooit voltooid.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Napolitanen de tunnel als schuilplaats. Zodra het luchtalarm weerklonk, doken vele gezinnen de tunnel in, waar zelfs een kleine ziekenboeg werd ingericht. Soms verbleven mensen er ook langere tijd, als ze om een of andere reden niet meer terug naar hun huis konden.

Aan het einde van de oorlog zouden ongeveer vijfhonderd mensen tijdelijk in de tunnel hebben gewoond, in afwachting van een huis. Tijdens een rondleiding door de Galleria Borbonica zie je een aantal oude auto’s en scooters staan, verroest en onder het stof en de spinnenwebben. Dat zijn geen overblijfselen van de oorlog, maar in beslag genomen voertuigen die nooit meer zijn opgehaald.

De ingang van de Galleria Borbonica ligt aan Vico del Grottone 4. Via GalleriaBorbonica.com vind je de verschillende tours door de tunnel. De openingstijden wisselen per maand, maar worden op de website goed aangegeven.

met dank aan Galleria Borbonica voor een aantal foto’s

Kunstige metrohaltes
Nog een ondergrondse belevenis: een verrassende reis langs de zogenaamde Stazioni dell’Arte, de kunststations. Een aantal ondergrondse metrostations is  voorzien van bijzondere kunstwerken. In totaal kun je meer dan honderd kunstwerken bewonderen, verspreid over een parcours van ruim twintig kilometer – van foto’s van Olivero Toscani (die de beroemde Benetton-portretten schoot) tot mozaïeken van William Kentridge. In deze blog lees je er meer over.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Geniet van de leukste routes door Italiaanse steden!

Een reactie

  1. Zeer interessante reportage, tips om te onthouden! Dank!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *