Ga op pad met onze City Walks!

De schildpadjes van Piazza Santa Maria Novella

Terwijl in Siena alles in het teken staat van de Palio die vanavond wordt gehouden op het Piazza del Campo, wandel ik voorlopig voor het laatst over het Piazza di Santa Maria Novella. De afgelopen week zag ik dit plein op alle momenten van de dag. Ik wandelde er ’s ochtends overheen voor een kop koffie, haastte me erheen om een taxi te nemen, genoot er aan het einde van de middag van het vrolijke geheenenweer tijdens de passeggiata of zag er de zon ondergaan.

Tijdens een van mijn schrijfpauzes haalde ik een ijsje, dat ik in de schaduw van de façade van de Santa Maria Novella opat. Terwijl ik zo uitkeek over het plein, werd ik vriendelijk begroet door een geestelijke die uit de kloostergangen van het kerkcomplex kwam. We raakten aan de praat, in eerste instantie over de zinderende hitte en het verkoelende ijs, maar al snel ging het over de geschiedenis van het plein.

De monnik wist mij te vertellen dat hier, lang geleden, ook een palio plaats had gevonden, de zogenaamde Palio dei Cocchi, een race waarbij vier koetsen die werden voortgetrokken door twee paarden om de twee obelisken heen reden.

Deze Palio dei Cocchi werd jaarlijks gehouden op 23 juni. aan de vooravond van de feestdag van de patroonheilige van de stad, Johannes de Doper. De naam, die ons vreemd in de oren klinkt, is afgeleid van het woord cocchio, koets of wagen – waarbij je moet denken aan de moderne versie van de oude Romeinse wagens waarmee in het Circus Maximus races werden gehouden.

Er deden vier wagens mee aan deze palio: een wagen van de wijk San Giovanni (getooid met groene vlaggen), een wagen van de wijk Santa Maria Novella (rood), een wagen van de wijk Santa Croce (blauw) en een wagen van de wijk San Frediano, aan de overkant van de Arno (wit). Tussen 1563 en 1852, toen de laatste Palio dei Cocchi werd gereden, was het elk jaar opnieuw weer spannend welke wijk met de overwinning op zak naar huis ging.

De twee obelisken die aan beide uiteinden van het plein staan, zo wees de monnik, duidden de grenzen van het parcours aan; hieromheen moesten de koetsiers hun wagens zien te manoeuvreren. Overigens zijn deze obelisken pas door groothertog Ferdinand I neergezet; eerder stonden op deze plek twee enorme houten lelies, het symbool van Florence.

De lelies zijn niet helemaal verloren gegaan: ze sieren nog steeds de bovenzijde van de obelisken. Het leukst zijn echter de bronzen schildpadjes die de obelisken dragen. De bronzen diertjes zijn gemaakt door Giambologna (dezelfde die ook de kleine duivel aan de Via Strozzi ontwierp). Waarom het juist schildpadden zijn die de obelisken dragen, zullen we nooit weten. Wellicht dat Giambologna de Florentijnen wilde wijzen op de tegenstelling tussen de snelle race en de langzame diertjes?

In elk geval hebben de bronzen schildpadjes de tijd beter doorstaan dan de wagenrace. Zij kijken nog steeds uit over het plein en torsen het gewicht van de stenen obelisken elke dag opnieuw op hun schildjes…

Ontdek onze droomplekken in Italië!

3 reacties

  1. Was weer een genoegen, dank.!

  2. Henk Kruijsdijk

    Waarom schildpadjes?

  3. De schildpad was o.a. het symbool van Cosimo de’ Medici, bij het motto Festina Lente, ‘haast je langzaam’. Zo zie je in het Palazzo Vecchio in Florence veel schildpadjes, met een zeil, als symbool voor deze spreuk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *