Ga op pad met onze City Walks!

Italiaanse verzameling oudheden in Londen

Stap uit bij metrohalte Holborn in hartje Londen. Loop het hoekje om, richting een statig pleintje met de naam Lincoln’s Inn Fields. Betreed het stenen trapje naar de voordeur op nummer 13, en stap twee eeuwen terug in de tijd, in het huis van Sir John Soane – een unieke tip van collega-blogger Willemijn van Dijk.

het Soane Museum in Londen
het Soane Museum in Londen

Van Londen naar Rome
‘Always see with your own eyes.’ Het advies kwam van een bevriende architect en John Soane, beginnend architect, nam het ter harte. Met een studiebeurs van 60 pond per jaar ging hij op Grand Tour, een reis door Europa langs de bakermat van de westerse beschaving. Zijn ultieme eindbestemming bereikte hij op 2 mei van het jaar 1778: John Soane was 25 jaar oud, en hij was in Rome.

‘My attention is entirely taken up in the seeing and examining the numerous and inestimable remains of Antiquity,’ schreef hij naar huis. De tijd die hij in Rome doorbracht was goed besteed: hier ontmoette hij veel andere welgestelde Engelsen, contacten die in zijn latere carrière van grote waarde bleken. Na zijn thuiskomst, vanaf de jaren tachtig van de 18e eeuw, ontving hij dankzij zijn nieuwe netwerk opdracht na opdracht. Een indrukwekkende loopbaan als architect wachtte hem.

Sir John Soane

Wonderwereld
In diezelfde jaren trouwde John met Elizabeth Smith, het nichtje van de Londense bouwmeester George Wyatt. Ze kregen in twee jaar tijd twee kinderen, John en George. George stierf al na 6 maanden, waarna een derde kind geboren werd. Ook de vierde zoon Henry, een jaar later geboren, zou niet oud worden.

Toen George Wyatt in 1790 stierf, liet hij John en Elizabeth een huis en een klein vermogen na. Het was met dat geld dat John op 30 juni 1792 een huis kocht aan Lincoln’s Inn Fields in Londen. In de jaren erna zou hij de twee huizen ernaast eveneens opkopen. Achter de ogenschijnlijk rustige, statische gevels van Lincoln’s Inn Fields 12, 13 en 14 sloopte hij alle bestaande ruimtes en constructies en creëerde hij zijn eigen architectonische wonderwereld.

Een laatste wens
John Soane, de zoon van een metselaar, was op eigen kracht opgeklommen tot de gevierde, welvarende architect die hij was geworden. In zijn hart hoopte hij dat een van zijn zoons hem zou volgen, maar die wens ging nooit in vervulling. Uit die teleurstelling groeide een verlangen zijn verzamelde rijkdommen en kennis met anderen te delen, zelfs na zijn dood. Hij besloot van zijn huis een museum te maken, voor geïnteresseerden, amateurs en studenten ‘to consult, inspect and benefit’. Hij liet (met een Act of Parliament) vastleggen dat het museumhuis na zijn dood zou worden opengesteld voor publiek, ‘as nearly as circumstances will admit in the state’ waarin hij het zou achterlaten. In 1837 stierf John Soane, en sindsdien volgen curatoren elkaar op die ervoor zorgen dat alles precies zo blijft als John het had gewild.

Johns visitekaartje
Wie binnentreedt in het huis aan Lincoln’s Inn Fields stapt dus vrij letterlijk het verleden in. Hier duik je in de bijzondere architectonische wereld die John Soane met eigen handen schiep, met smalle gangetjes, vreemd gevormde kamers en kunstig belichte ruimtes. Zijn eigen woonhuis was Johns visitekaartje: een driedimensionale demonstratie van zijn kunnen.

Wandelend door zijn huis raak je langzaam steeds meer onder de indruk van de onophoudelijke verzameling kunst en antiquiteiten. Ieder hoekje, ieder gaatje in het huis is met een bijna kinderlijk enthousiasme gevuld met beelden, scherven eeuwenoud marmer of brons, busten en schilderijen. Het zijn niet zomaar kunststukken: een stuk marmer van de tempel van Castor en Pollux (Forum Romanum, Rome), de sarcofaag van de Egyptische Seti I (1370 voor Christus)… Loop verder naar de Picture Room: een kleine, vierkante ruimte vol betoverende schilderijen. Ga niet meteen verder, maar wacht tot de suppoost je laat zien wat er achter de met schilderijen behangen muren schuilgaat…

de Sarcophagus Room in het museum
de Sarcophagus Room in het museum

Na de Picture Room kun je nog verder afdalen in de wereld van Soane. Beneden in de kelder wordt die wereld steeds vreemder: John Soane creëerde hier the monk’s cell en the monk’s parlour and yard, ruimtes voor een door hemzelf verzonnen monnik, padre Giovanni, alter ego (father John) en imaginaire huisgenoot.

Bezoek Sir Johns Museum
Het museum is geopend van dinsdag tot en met zaterdag, van 10 tot 17 uur (tot 16.30 uur mogen bezoekers naar binnen). De toegang is gratis. Je mag er geen foto’s maken, maar het bezoek zal talloze indrukken achterlaten die je voor altijd bijblijven.

Wie binnenkort in Londen is, heeft geluk: van 15 februari tot en met 18 mei 2013 is in de nieuwe tentoonstellingsruimte van het museum de expositie Piranesi’ Paestum te zien, waarin zeventien bijzondere schetsen te zien zijn die Giovanni Battista Piranesi in Paestum maakte.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *