Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Ontdek het Sicilië van commissario Montalbano

De Siciliaanse schrijver Andrea Camilleri heeft met commissario Montalbano een van de meest populaire eilandbewoners ooit gecreëerd. Met Montalbano heeft Camilleri een man van vlees en bloed opgetekend, die worstelt met zijn liefdesleven, troost zoekt in de verrukkelijke Siciliaanse keuken en tussendoor schijnbaar onoplosbare misdaden oplost.

De sympathieke politiecommissaris, die in 1994 tot leven werd gewekt, heeft duidelijke sporen op Sicilië achtergelaten, die je tijdens een reis over het eiland kunt ontdekken.

Porto Empedocle
Dat zien we meteen in het dorp waar Andrea Camilleri is geboren en getogen, Porto Empedocle, aan de zuidkust van Sicilië, in de buurt van Agrigento en de Scala dei Turchi. Dit plaatsje staat symbool voor Vigàta, de thuisbasis van Montalbano. Hier staart hij uit over het water om zaken te kunnen doorgronden en duikt hij in zee voor zijn dagelijkse zwempartij.

In 2003 neemt Porto Empedocle zelfs officieel Vigàta als tweede naam aan, als eerbetoon aan zijn fictieve alter ego. Dat wordt vijf jaar later weer teruggedraaid, maar in de Via Roma staat niemand minder dan Montalbano zelf je nog altijd op te wachten, vereeuwigd in brons.

Punta Secca
In Punta Secca vind je La Casa di Montalbano, een bed & breakfast die in de televisieserie dienst doet als het huis van Montalbano. Op het balkon van deze B&B staat acteur Luca Zingaretti, die de rol van Montalbano speelt, regelmatig over zee uit te kijken, nippend van zijn espresso. Ook het Piazza Montalbano, waar het verblijf aan ligt, is een mooi gebaar naar Montalbano’s geestelijk vader.

De plek is prachtig – niet onbelangrijk voor de beelden op televisie, al moest Andrea Camilleri wel even slikken toen dit huis Montalbano’s thuis werd…

Do you think that my commissario would live in a two-story house, so beautiful? He likes a little house with three rooms in a row. But the beach is fine with me, and even the balcony. Come to think of it, the whole thing is unbelievable: there is a literary Vigata here, in Porto Empedocle, and a fictional Vigata used a set for the films there in Ragusa,’ zo liet hij de pers weten.

Een ruim dertig meter hoge vuurtoren wijst je de weg naar de haven van Punta Secca, met de Madonna di Portosalvo als beschermheilige.

Op het Piazza Faro, aan de voet van de vuurtoren, geniet je op het terras van Scjabica van vers gevangen vis. Wij genoten er van spaghetti alle vongole (met venusschelpjes), spaghetti ai ricci (met zee-egels) en prachtig rode garnalen.

Liever aan zee eten? Schuif dan aan bij Enzo a Mare (alleen ’s zomers geopend). Of haal een aantal arancini (gefrituurde risottoballetjes) bij Gli Arancini di Montalbano.

Ook een aantal plaatsen in de buurt van Punta Secca zijn – ietwat aangepast – terug te vinden in Camilleri’s boeken. Fiacca (Sciacca), Fela (Gela), Muntiriali (Realmonte), Gaddotti (Giardina Gallotti), Raccadali (Raffadali), ze zijn stuk voor stuk een bezoek waard als je Montalbano’s avonturen hebt gelezen en/of gezien.

Donnalucata
De boulevard van Donnalucata is het schitterende toneel van menige wandeling in La forma dell’acqua. Niet in Montalbano’s verhalen, maar wél leuk voor lunch, aperitivo of diner is Il Consiglio di Sicilia, op een van de pleintjes die het dorp rijk is.

Het strand van Sampieri
Ook het strand van Sampieri (in de contrada, wijk, Pisciotto) is een locatie uit Camilleri’s verhalen. In La forma dell’acqua vinden Saro en Pino, twee straatvegers, bij la fornace, de steenfabriek, het lichaam van ingenieur Luparello.

Fornace Penna, die Andrea Camilleri Mànnara doopt, is in het verhaal een oude tonijnvisserij, maar in werkelijkheid maakte men hier bakstenen. De fabriek werd in 1912 ingewijd. Slechts twaalf jaar later, op 26 januari 1924, brak er een hevige brand uit, die de fabriek grotendeels in de as legde. Nooit werd de bakstenenfabriek weer opgebouwd. Wat rest, is een skelet en een hoge schoorsteen, die recent nog een stukje instortte.

Ragusa
Voor de opnames van de televisieseries koos regisseur Alberto Sironi voor de provincie Ragusa, in het zuidoosten van het eiland, als ‘thuis’ van Montalbano. Hier is het landschap indrukwekkender, met steeds nieuwe panorama’s die je de adem benemen.

Als je door Ragusa Ibla wandelt, herken je de Circolo di Conversazione. Hier ontmoet Montalbano in L’odore della notte dokter Pasquano, als deze met andere leden een kaartje legt.

Ook het Piazza Duomo komt regelmatig voorbij, net als het Piazza Pola (eveneens in Ragusa Ibla) en het Piazza Poste (in de bovenstad van Ragusa).

Schuif zeker ook aan bij La Rusticana (Viale Medaglie d’Oro 34), dat in de serie Trattoria Da Calogero heet en waar Montalbano en Mimì Augello regelmatig aanschuiven voor een van hun favoriete pasta’s. Hier hebben de leden van de cast hun handtekening achtergelaten op de muren, zodat je bijna onder hun toeziend oog kunt genieten van lokale specialiteiten.

Scicli
Het politiebureau in de eerste delen van de serie is het gemeentehuis van het barokstadje Scicli, op het Piazza Municipio, aan het einde van de Via Francesco Mormino Penna. Waar in de serie de hoofdcommissaris kantoor houdt, zetelt normaal gesproken de burgemeester van Scicli. Soms mag je als bezoeker even om het hoekje van zijn kantoor kijken.

Ook het in de serie voorbijkomende politiebureau van Montelusa bevindt zich in Scicli. Dit is het Palazzo Iacono aan het Piazza Italia. Ook de even verderop gelegen San Bartolomeo komt in de serie voorbij.

Montalbano stapt in de serie ook wel eens binnen bij Antica Farmacia Cartia, die zich daarom ook wel La Farmacia di Montalbano noemt. Deze oude apotheek opende zijn deuren in 1902 – en sindsdien is er nog maar weinig veranderd in de inrichting. In de authentieke kasten, waarvan sommige schitterend beschilderd zijn, staan oude apothekersinstrumenten, met een speciale kast voor veleni, giftige stoffen.

Grotta delle Trabacche
Tussen Ragusa en Santa Croce di Camerina ligt de Grotta delle Trabacche, een catacombe uit de vierde eeuw na Christus waar Montalbano in Il cane di terracotta de lichamen van twee geliefden vindt.

De grot dateert waarschijnlijk al uit de Romeinse tijd en werd lange tijd gebruikt als begraafplaats. Hij dankt zijn naam aan de sarcofagen in het midden, die wel wat weg hebben van een antiek hemelbed, in de vorm van baldakijnen, trabacche in het Italiaans.

Vittoria
Vittoria is de plek waar in het verhaal Il cane di terracotta de ontmoeting plaatsvindt tussen Montalbano en preside Burgio, die van onschatbare waarde blijkt te zijn bij het oplossen van het raadsel van de twee lijken die in de Grotta delle Trabacche werden gevonden.

Een culinaire tip die niet in Montalbano’s verhalen voorkomt, maar waar il commissario zeker graag zou aanschuiven: visrestaurant Sakalleo in Scoglitti.

Comiso
In het Istituto Sacro Cuore di Maria in Comiso doet Montalbano in het verhaal Gli arancini di Montalbano onderzoek naar het verleden van Calogero Picone. In de serie zijn ook het Piazza Fonte Diana en het interieur van het gemeentehuis te zien.

Bezoek in Comiso zeker ook het kloosterhof van de Pinacoteca Comunale, met een bijzonder mooie blik op de koepel van het Istituto Sacro Cuore di Maria.

Modica, Syracuse & Scopello
In de omgeving van Ragusa zijn er meer plekken die in Montalbano’s serie figureren. Modica is regelmatig het decor van opnames voor een Montalbano-serie. De barokstad komt herkenbaar in beeld, met vooral de Duomo di San Giorgio als eyecatcher.

Maar ook de Corso Umberto I, de hoofdstraat van Modica, schittert in de serie, met de prachtige façade van de Duomo di San Pietro, net als de Ponte Guerrieri. die een ravijn bij Modica overbrugt.

Ook de Cava d’Ispica, het Piazza del Duomo in Syracuse en zelfs het aan de andere kant van Sicilië gelegen Scopello komen voorbij. Een feest der herkenning voor wie het eiland goed kent!

Castello di Donnafugata
Het Castello di Donnafugata wordt in de serie neergezet als het geblindeerde en goed beveiligde huis van Don Balduccio Sinagra, een maffiakopstuk waar Montalbano regelmatig op bezoek gaat. In werkelijkheid is het schitterende gebouw eigendom van de gemeenteraad van Ragusa en is het meestal open voor bezoekers, die niet bang hoeven te zijn voor afrekeningen tussen clans.

Het kasteel biedt een bijzondere aanblik. Het heeft enerzijds wel wat weg van een middeleeuws kasteel, maar het zou ook zomaar een Venetiaans palazzo of een Moorse villa kunnen zijn. Het kasteel is in de negentiende eeuw gerestaureerd en verfraaid door baron Corrado Arezzo de Spuches.

De naam Donnafugata heeft – ondanks de vele legendes en verhalen – niets van doen met Bianca di Navarra, die door graaf Bernardo Cabrer in het kasteel gevangen zou worden gehouden en er ondanks strenge bewaking in slaagde te vluchten. Het zou een verbastering zijn van het Arabische Ain-jafat, dat ‘bron der gezondheid’ betekent.

Ook als je geen politiecommissaris bent, kun je het kasteel bezoeken. Er zijn maar liefst 122 kamers en zalen die je kunt bewonderen, met schitterende versieringen. Vooral de zaal waarbij op alle muren de honderden stemmi, wapenschilden, van alle adellijke Siciliaanse families zijn afgebeeld, is indrukwekkend.

Sla ook de acht hectare tellende tuin niet over, met enorme lavendelstruiken, grotten, tempels, bijzondere bomen en planten en een heus labyrint. Hoewel je er nu rustig doorheen kunt dwalen, is het in La gita a Tindari de plek waar twee lijken worden gevonden…

Leuk om te weten is dat in dit kasteel niet alleen scènes van Montalbano werden geschoten, maar ook voor de film Il Gattopardo (Visconti).

Montalbano bij je thuis
Wil je – als voorbereiding op je reis naar Sicilië of om nog heerlijk na te genieten – alle Siciliaanse avonturen van Montalbano lezen? Check dan dit artikel, mét een compleet overzicht van alle Montalbano-titels.

Op je scherm van Montalbano’s belevenissen genieten kan ook, dankzij de serie Detective Montalbano, met Luca Zingaretti in de rol van de bekende politie-inspecteur. Er zijn inmiddels zes volumes verkrijgbaar op dvd, met vier of zes afleveringen (van elk honderd minuten). Ook zijn er twee dubbelboxen te koop, met elk acht afleveringen, Detective Montalbano 1 & 2 en Detective Montalbano 3 & 4.

Voor de Montalbano-fans die graag willen weten hoe Montalbano is uitgegroeid tot de veelbesproken commissario, is er ook de serie The Young Montalbano, met Michele Riondino als de jonge Montalbano.

Het rustieke decor van Scicli, Punta Secca en Ragusa Ibla vormt ook hier de perfecte begeleiding van de temperamentvolle dan nog jonge inspecteur Montalbano. De dvd The Young Montalbano bevat zes afleveringen van elk honderd minuten.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië

Een reactie

  1. Geweldig om aan de hand hiervan de ‘plekjes’ van Montalbano te kunnen naspeuren. De televisieserie volg ik op BBC4 en van verscheidene DVD’s ervan heb ik mij inmiddels meester kunnen maken. Verrassend (maar niet héél erg) te vernemen hoe de kijker op het ‘verkeerde been’ wordt gezet door de combinatie van soms ver uiteen liggende locaties om ‘Vigata’ te construeren. Zelf ben ik ooit op rondreis door Sicilië op verschillende plekken geweest als Syracuse en het toen in mijn ogen wat mysterieuze Sciacca. De reis werd trouwens begeleid door een dame die duidelijk Sicilië in haar hart had gesloten en er daarom veel van wist te vertellen, reden waarom ik er ooit nog weer eens heen wil.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *