Download gratis de Ciao tutti app!

Ontdek de charme van het Siciliaanse barokstadje Scicli

Scicli (dat je uitspreekt als shiek-lie) mag dan minder bekend zijn dan de barokke buurstadjes Modica, Noto en Ragusa, het is minstens zo mooi en fascinerend.

Het stadje ligt in twee smalle kloven, omringd door drie hoge heuvelruggen. Op een van de heuvels prijkt het klooster van San Matteo, waarvandaan je een prachtig uitzicht hebt op Scicli.

Scicli-Sicilie (13)

Filmregisseur en schrijver Pier Paolo Pasolini, die Scicli in de jaren vijftig bezocht en van het uitzicht van boven op de heuvels genoot, zou hebben gezegd: ‘Visto così, da lontano, e dall’alto, Scicli era quello che si dice la Sicilia’ (‘Zo uit de verte en van bovenaf gezien, is Scicli precies wat men van Sicilië zegt’).

Bewonder de barokke balkonnetjes van Scicli
Net als de andere stadjes in de Val di Noto werd Scicli grotendeels verwoest door de aardbeving van 1693. Meer dan drieduizend inwoners vonden de dood. Het stadje werd daarna weer van de grond af aan opgebouwd, in de barokstijl die we eerder al in Catania, Modica, Noto, Palazzo Acreide en Ragusa zagen.

De naam Scicli is een afgeleide van het oude volk dat hier voor zover we weten de eerste nederzetting stichtte, de Siculi. De Siculi waren een van de drie volkeren die al op Sicilië woonden voor de Grieken er arriveerden. Net als elders op het eiland volgden na de Grieken veel andere overheersers, van Arabieren tot Noormannen en Spanjaarden.

Hun sporen zijn hier en daar nog te zien, maar het zijn vooral de barokke details die meteen de aandacht trekken. Vooral het Palazzo Beneventano, aan de Via Duca d’Aosta, is een pareltje als je houdt van barokke versieringen, monsterlijke koppen en prachtig gekrulde balkonnetjes. Kijk maar mee!

Scicli-Sicilie (4) Scicli-Sicilie (5a) Scicli-Sicilie (7) Scicli-Sicilie (8) Scicli-Sicilie (9) Scicli-Sicilie (10a) Scicli-Sicilie (10b)

Onder de ‘monsterlijke’ balkonnetjes, aan het Piazzetta Ficili, schuif je bij Baqqala aan voor heerlijk verse vis en lokale specialiteiten, bereid door chef-kok Peppe en geserveerd door gastvrouw Valeria.

Probeer bijvoorbeeld de sarde a beccaficco (zeer smakelijke gevulde sardines), pasta met vongole en pistachenootjes, ravioli met burrata en garnaaltjes, bruschette met zee-egels of zwarte spaghetti met bottarga. Buonissimo!

Naast het Palazzo Beneventano kent Scicli nog een aantal andere barokke palazzi, zoals het Palazzo Busacca aan de Via Nazionale, dat is vernoemd naar Pietro di Lorenzo wiens bijnaam Busacca was. Di Lorenzo was een bankier en handelaar uit Palermo, die in de zestiende eeuw veel heeft betekend voor Scicli.

In het palazzo, met prachtige schilderingen, zetelt nu de Opera Pia, waardoor je het alleen bij speciale gelegenheden kunt bezoeken. Of je moet even een hapje en/of drankje bestellen bij Caffetteria Ristorante Busacca, dat is gevestigd in het palazzo. Op het pleintje ernaast, het Piazza Busacca, staat een standbeeld van Pietro di Lorenzo.

Scicli als decor voor de serie van Montalbano
Om de hoek staat het beroemde gemeentehuis, municipio, dat in de serie over commissario Montalbano dienst doet als politiebureau. Aan de overkant ontbijt je op het terras van Bar Millennium met een heerlijke granita met brioche of geniet je van un caffè, terwijl je de gezellige drukte aan de autovrije Via Francesco Mormino Penna aanschouwt.

De Via Francesco Mormina Penna heeft nog veel meer moois voor je in petto, zoals de San Giovanni, met in de sacristie de bijzondere Cristo di Burgos, een bijzonder schilderij van Christus aan het kruis die een witte rok draagt.

Al wandelend door deze straat ontdek je prachtige balkonnetjes, de kerk San Michele Arcangelo en het Palazzo Spadaro, dat je als een van de weinige palazzi in Scicli ook kunt bezoeken. Van buiten ademt het palazzo barok, maar binnen zijn de zalen en kamers ingericht in Liberty-stijl. Er hangt een aantal schilderijen van de Siciliaanse schilder Raffaele Scalia, maar je kunt er ook moderne schilderijen en beelden bewonderen.

Scicli-Sicilie (10)

Aan de Via Francesco Mormina Penna vind je ook een aantal fijne winkels, zoals Scic.li, met bijzonder mooie kleding, tassen, schoenen en andere sieraden, en Vino… e dintorni, een kleine enoteca met een mooie selectie Siciliaanse wijnen en likeuren.

Montalbano stapt in de serie ook wel eens binnen bij Antica Farmacia Cartia, die eveneens aan deze straat ligt. De apotheek wordt daarom ook wel La Farmacia di Montalbano genoemd.

Deze oude apotheek opende zijn deuren in 1902 – en sindsdien is er nog maar weinig veranderd in de inrichting. In de authentieke kasten, waarvan sommige schitterend beschilderd zijn, staan oude apothekersinstrumenten, met een speciale kast voor veleni, giftige stoffen.

Naast de San Michele, in het voormalige klooster dat ooit bij de kerk hoorde, is nu het Museo del Costume gevestigd, met een kleine collectie bijzondere jurken, jassen, kostuums, tassen, hoeden en accessoires waaronder knopen, schoenen, oude foto’s en modebladen. Sinds 2009 is ook een Museo della Cucina in het kloostergebouw gevestigd, met veel gebruiksvoorwerpen uit de Siciliaanse keuken: van bakblikken tot maatbekers en weegschalen.

De mooiste kerken van Scicli
Scicli kent nog meer kerken, die allemaal hun eigen sfeer ademen. De Sant’Ignazio, aan het langgerekte Piazza Italia, wordt ook wel de Chiesa delle Madonne delle Milizie genoemd. Deze Madonna is de enige Madonna ter wereld die met een zwaard wordt afgebeeld.

Ze wordt meestal afgebeeld op een steigerende schimmel, waarop ze de Turken die Scicli in wilden nemen weet te verjagen. Dit gebeurde volgens de overlevering in 1091, toen de Turken aan land hadden weten te komen en van plan waren het eiland met veel bloedvergieten in te nemen.

In de kerk is een steen te vinden die dit verhaal zou moeten ondersteunen, met een voetafdruk van de Madonna die ze hier zou hebben achtergelaten toen ze van haar paard stapte.

Op de laatste zondag van mei viert Scicli nog altijd dat de Madonna het stadje van de Turken wist te bevrijden. Na een kleurrijke processie, waarin de hoofdrol natuurlijk is weggelegd voor de Madonna en haar paard, wordt er uitgebreid gegeten en gedronken.

Bijzonder mooi ligt de San Bartolomeo, aan het einde van het stadje, met langszij de grotwoningen die ons even doen denken aan de Sassi van Matera. De grotwoningen en –kerken zijn hier in Scicli echter grotendeels verlaten, maar tot in de jaren veertig van de vorige eeuw woonden hier nog mensen.

Op de plek van een van de oudste wijken van Scicli ligt nu het Parco Archeologico di Chiafura, waar je langs de grotwoningen kunt wandelen. Het pad leidt je ook naar de grotkerk Santa Maria della Catena, die helaas meestal gesloten is.

Scicli-Sicilie (1)

Wil je weten hoe het was om in zo’n grot te wonen? Bij A Rutta ri Ron Carmelo (Via Timponello 37) kun je zien hoe een grotwoning eruitzag. De museumgrotwoning is niet altijd geopend. Om er zeker van te zijn dat je een kijkje kunt nemen, kun je het beste reserveren bij Signor Carmelo, telefonisch via 0039-3290695483 of per e-mail via info@aruttarironcarmelu.it.

De lekkerste adresjes van Scicli
Om de sfeer van de grotten nog meer te proeven, schuif je aan  bij La Grotta (Via Dolomiti 62), een restaurant dat is gevestigd in een van de grotten van de Cava di Santa Maria La Nova. Je geniet er niet alleen van een bijzondere sfeer, maar ook van een reeks aan Siciliaanse specialiteiten die Angelo en zijn vrouw Claudia op tafel toveren.

Het menu wisselt per seizoen, maar is altijd een mooie afspiegeling van de gerechten en ingrediënten die dit stukje Sicilië heeft voortgebracht. Voor de liefhebbers zijn er ook tal van pizza’s en je kunt er zelfs glutenvrij dineren. Bij mooi weer is er ook een fijn terras.

foto’s: La Grotta

Het is opvallend hoeveel leuke, frisse restaurantjes er in Scicli te vinden zijn. Het mag dan een stad vol barok zijn, je ziet hier ook heel veel nieuwe initiatieven die het stadje een heerlijke dynamiek geven. We tippen er een paar.

Baliku (Via Francesco Mormino Penna 71) is vernoemd naar de kleurrijke bloemen die tijdens het belangrijkste feest van Scicli, de Cavalcata di San Giuseppe, gebruikt worden om de paarden mee te versieren. Alessandra serveert er de hele dag door authentieke gerechten met een moderne, frisse touch. Vooral de aperitivo is een aanrader!

Aan dezelfde straat wordt bij Gelateria Nivera op nummer 14 heerlijk ijs gemaakt, met amandelen, ricotta, vijgen, meloenen en witte perziken uit de Val di Noto. Ook voor granita, cannoli en (ijs)taarten kun je hier terecht.

foto: Gelateria Nivera

Voor een aperitivo is Buki Buki (Via Francesco Mormino Penna 21) de uitgelezen plek. Wij ploften er neer na de klim naar het klooster van San Matteo, hoog boven Scicli, om er vervolgens heerlijk te nippen aan een Aperol Spritz en te genieten van de bijzondere sfeer van Scicli.

Zoals de barokarchitecten balkonnetjes, monsterlijke gezichten en engeltjes tevoorschijn toverden, zo tovert banketbakker Salvatore Pisana de lekkerste koekjes en taartjes uit zijn keuken. Je moet zeker even gaan proeven bij zijn pasticceria aan de Corso Giuseppe Manzini 54.

foto’s: Pasticceria Pisana

Slapen in Scicli
Krijg je geen genoeg van de bijzondere barokke sfeer in Scicli? Bij Albergo Diffuso Scicli kun je je helemaal onderdompelen in het dagelijks leven van de lokale bevolking. Luister naar de verhalen van de mannetjes op het plein en kijk naar hun expressieve gezichten en gebarende handen. Ruik het versgebakken brood, proef van de verse cannoli en verlies je in de eindeloze Italiaanse tafereeltjes van het fabelachtige Scicli.

Scicli-Albergo-Diffuso (1)Scicli-Sicilie (14) Scicli-Sicilie (14a)

De appartementen en kamers lijken als het ware rond te zijn gestrooid in het kleine centrum. Je verblijft direct tussen de lokale bevolking – met een adres op maximaal driehonderd meter van de centrale receptie aan de Via Francesco Mormino Penna. Je slaapt dus gewoon tussen de kerken en palazzi die op de Werelderfgoedlijst van Unesco staan. Wakker worden was nog nooit zo cultureel verantwoord!

Scicli-Albergo-Diffuso (3)

Over wakker worden gesproken, het ontbijt wordt geserveerd in de bar aan het plein, recht voor het gemeentehuis, met een brede selectie van zoete en hartige heerlijkheden zoals cassatine di ricotta, cannoli, zelfgebakken brood, kazen, vleessoorten, verse jam, brioches, granita… smullen geblazen!

Scicli-Albergo-Diffuso (2)

Nog meer Sicilië-tips
Nog veel meer tips voor de Val di Noto en de oostkust van Sicilië vind je in de Ciao tutti Special Sicilië – Spektakel aan de oostkust.

Bestel deze Special

De Ciao tutti Special is een digitale uitgave. Na bestelling ontvang je zowel op de website als in je e-mail een link om de Ciao tutti Special te downloaden in pdf-formaat. Je kunt ‘m vervolgens opslaan en op meerdere apparaten (pc, laptop, smartphone en tablet) van alle moois in de Special genieten.

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.