Ga op pad met onze City Walks!

10x doen & proeven in Syracuse

Als we Cicero moeten geloven, was het Siciliaanse Syracuse de mooiste stad van de antieke wereld. De naam Syracuse is afgeleid van Syraka, de naam die de Siculi aan deze stad gaven. Het betekende ‘overvloedigheid aan water’, aangezien dit gebied lang geleden meer een moeras was.

De Grieken noemden de stad ook wel Pentapoli, aangezien ze de stad hadden verdeeld in vijf verschillende wijken. De macht van het toenmalige Syracuse reikte ver; het was net als Athene, Rome en Carthago een stad om rekening mee te houden.

De eerste beginselen van de stad die we nu kennen als Syracuse werden in 734 voor Christus gevormd. Na de eerste Griekse bloeiperiode volgde verovering op verovering, waarbij de stad achtereenvolgens in handen viel van de Romeinen, de Arabieren, de Byzantijnen, de Noormannen en de Fransen.

Hier en daar herinnert nog iets aan de Griekse glorietijd, zoals het Griekse theater in het Parco Archeologico en de tempel die was gewijd aan Apollo (Largo XXV Luglio) en die in 1860 werd ontdekt. Midden in de stad van nu prijkt er zo nog iets tastbaars van de beschaving die Syracuse heeft gemaakt tot de schitterende stad die ze nog altijd is. We geven tien tips voor je bezoek aan dit Siciliaanse pareltje.

Slenter door Ortygia
Die schoonheid van Syracuse vind je tegenwoordig vooral op het ‘eiland’ Ortygia, het oude centrum dat op een schiereiland in zee ligt.

Ortygia is in de Griekse mythologie een eiland dat zou zijn ontstaan uit Asteria, de sterrengodin. Zij was niet ingegaan op Zeus’ liefdesverklaring en werd daarom veranderd in een kwartel (ortyx in het Grieks). Uit schaamte stortte ze zich in zee, waar ze in het drijvende eiland Ortygia veranderde. Het eiland werd door Poseidon met vier zuilen in de bodem van de zee verankerd, waardoor het deel uit ging maken van de stad Syracuse.

In de straatjes en op de pleinen van Ortygia blijf je foto’s maken. Je vindt er de grote kathedraal en verschillende mooie kerken, maar de schoonheid ligt er ook voor het oprapen in smalle steegjes.

Bewonder de Fontana di Diana
De meest fotogenieke plek is de Fontana di Diana, op het Piazza Archimede. Diana, de Griekse godin van de jacht, was tijdens de Griekse overheersing de beschermheilige van Ortygia. In het bassin spetteren ook de zeenimf Aretusa, de riviergod Alfeo en vier meermannen, half mens, half vis. Het is een schitterend samenspel van beeldhouwkunst (van de hand van Giulio Moschetti), water en zonlicht!

Bezoek aan de andere kant van de stad (aan Largo Aretusa, bij de Via Pompeo Picherali) ook de Fontana Aretusa, de zoetwaterbron uit de mythe.

Geniet van de sfeer op het Piazza Duomo
De Duomo van Syracuse is het middelpunt van een gezellig plein. Op de trappen verzamelt jong en oud zich niet alleen om even de kerk binnen te lopen, maar ook om gewoon een praatje te maken en te kijken naar wat er op het plein gebeurt. Als je even tussen de locals plaatsneemt, trekken voetballende kinderen, verliefde stelletjes, oude opaatjes en wellicht zelfs een bruidspaar aan je oog voorbij.

De kerk is gebouwd op de resten van een antieke Griekse tempel, waarschijnlijk gewijd aan de godin Athene. De Dorische zuilen voor de ingang herinneren nog altijd aan deze illustere voorganger. Dit zouden de authentieke zuilen zijn die ooit het dak van de Griekse tempel droegen. Verder is de kerk vooral een en al barok, met zowel binnen als buiten overdadige versieringen.

Aan het Piazza Duomo schitteren naast de Duomo het Palazzo del Senato (waarin het gemeentebestuur van Syracuse zetelt), het Palazzo Arcivescovile (Bisschoppelijk Paleis), het Palazzo Beneventano del Bosco, het Gabinetto Numismatico, het Palazzo Borgia en de Santa Lucia alla Badia.

Deze laatste kerk is gewijd aan de patroonheilige van Syracuse, de heilige Lucia. Bewonder in deze kerk zeker De begrafenis van de heilige Lucia van Caravaggio. Hij maakte dit meesterwerk toen hij in Syracuse strandde na zijn vlucht vanaf Malta.

Dompel je onder in de Griekse geschiedenis van Syracuse
Syracuse is een van de mooiste herinneringen aan de bloeiperiode van de Griekse cultuur op Sicilië. De stad was zelfs ooit (zo van de zevende tot de derde eeuw voor Christus) de op één na belangrijkste stad van Groot Griekenland. Alleen hoofdstad Athene was belangrijker.

Het Griekse Syracuse bestond uit drie delen: het schiereiland Ortygia, waar de Grieken hun eerste nederzetting stichtten, de wijk Tyche, waar je nu het Parco Archeologico vindt, en de wijk Neapolis (‘Nieuwe Stad’), waar de Grieken al hun tempels en theaters bouwden.

In het archeologisch park zie je wat er nog van de Griekse beschaving rest. Het mooist bewaard gebleven is het Griekse theater, deels uit de rotsen gehouwen, waarin maar liefst achttienduizend toeschouwers tegelijk konden genieten van een mooie voorstelling.

Het theater is goed gerestaureerd. Dat moest ook wel, want de latere heersers op Sicilië, onder wie de Spanjaarden, gebruikten dit gebied voornamelijk als steengroeve. Tal van slaven hebben hier blok voor blok de stenen uitgehakt die nodig waren om de stad uit te breiden en te verfraaien.

In mei en juni worden in het Griekse theater van Syracuse authentieke Griekse tragedies opgevoerd. Het theater is natuurlijk de perfecte setting voor zo’n bijzondere avond; je waant je echt even duizenden jaren terug in de tijd. Los van wat zich op het toneel afspeelt, heb je hier ook een schitterend uitzicht over de omgeving. 

Fluister in het oor van Dionysos
In het archeologisch park vind je naast het Griekse theater een eeuwenoude ficus, het vermeende graf van Archimedes en verschillende grote rotsspleten, latomie, die ooit gebruikt werden als gevangenis. In de Latomia del Paradiso waan je je nu inderdaad in het paradijs, tussen de palmen, sinaasappelbomen en magnolia’s.

Een andere rotsspleet is volgens de overlevering door niemand minder dan Caravaggio omgedoopt tot L’Orecchio di Dionigi, ‘Het Oor van Dionysos’. Deze ruim twintig meter hoge en vijfenzestig meter diepe grot heeft namelijk een zeer bijzondere akoestiek. Zing er maar eens een liedje!

Laat je betoveren door poppentheater vol passie
In het Museo dei Pupi (aan de Via della Giudecca 76) stap je in de wonderlijke wereld van pupi, Siciliaanse marionetten. Het museum vertelt over de Siciliaanse verteltraditie die tot vlak na de Tweede Wereldoorlog bestond. Poppenspelers trokken het hele eiland over om in hun eigen poppentheaters en met eigengemaakte marionetten spannende verhalen te vertellen.

Dankzij de vaardige handen van de poppenspelers beleefden de marionetten vele avonturen, die ademloos werden bekeken door kinderen én hun ouders.

De poppenspeler die in Syracuse een van de eerste theaters opende, was Don Ciccio Puzzo. Hij maakte zijn eerste pop eind negentiende eeuw en wist al gauw anderen te inspireren ook marionetten te maken en er verhalen mee tot leven te brengen. In het museum zie je een kleine selectie authentieke pupi, van ridders en jonkvrouwen tot een eendje.

Behalve het museum kun je in Syracuse ook het Teatro dei Pupi bezoeken (aan de Via della Giudecca 17-19). Bijna elke dag laat de marionettenspeler de touwtjes vieren om een mooi verhaal te laten zien. Het actuele speelschema vind je op TeatrodeiPupiSiracusa.it.

Benieuwd hoe de pupi worden gemaakt? Neem dan ook een kijkje in het Laboratorio dei Pupi, aan de Via della Giudecca 22. Hier mag je marionettenmaker Mauceri op zijn vingers kijken en zie je hoe een stuk hout verandert in een heuse pupo.

Ga zonnebaden aan zee
Liever zonnebaden dan cultuur snuiven? Doe dan net als de locals en ga naar het Solarium, een kleine, in het water uitstekende rotspunt waar een ‘strandje’ is geïmproviseerd.

Liever naar het strand? In het artikel ‘De mooiste stranden van Oost-Sicilië’ tippen we ook een aantal stranden in de buurt van Syracuse!

Proef de smaak van Syracuse
Syracuse moet je niet alleen zien en beleven, maar ook en vooral proeven. We tippen de fijnste adresjes voor cappuccino, lunch, ijs, aperitivo en diner.

Biblios Café (Via del Consiglio Regionale 11) is een kleine boekhandel annex café, waar je tussen de boeken of op de stoeltjes voor de deur geniet van een cappuccino, diverse soorten thee of een glas wijn. Een ideale plek voor schrijvers, lezers en dromers!

Lekkers voor thuis haal je bij Tabaré (Via Ruggero Settimo 7-9). Tabaré is Siciliaans voor ‘dienblad’ – en dat is precies wat je nodig hebt voor al het lekkers dat je hier kunt verzamelen. De kasten puilen uit van alle lekkers: wijn, olijfolie, amandelkoekjes, honing, pasta, jam, limoncello – allemaal honderd procent Siciliaans.

Voor een lekkere gelato ga je naar Gusto, aan de Via Roma 39 (vlak bij het Piazza Duomo). Aan diezelfde straat zit even verderop, op nummer 86, Enoteca Solaria, waar eigenaren Gianfilippo en Eliza je de heerlijkste wijnen voorzetten.

Voor heerlijke Siciliaanse visgerechten gaan we het liefst naar Basirico (Via Amalfitana 60). Hier wordt gekookt met verse, lokale ingrediënten, waarmee de koks je altijd weten te verrassen.

Net zo fijn qua gerechten, maar qua sfeer meer alsof je bij familie aanschuift is A Putia delle cose buone (Via Roma 8). Op de kaart verse bruschette, kaas met honing uit de regio, verschillende soorten pasta’s, salades en verleidelijk lekkere dolci.

Doe inkopen op de markt
Er gaat niets boven de sfeer van een Siciliaanse markt… Je vindt de Antico Mercato elke ochtend (behalve op zondag) in de wijk Graziella, aan en om de Via Emanuele De Benedictis. Breng voor nog meer lekkers zeker ook een bezoekje aan de Fratelli Burgio (Piazza Cesare Batisti 4).

Slaap bij Hotel Gutkowski
Het fijnste hotel van heel Syracuse is zonder twijfel Hotel Gutkowski. Niet alleen omdat je er uitkijkt over zee, maar ook omdat de stijlvol ingerichte kamers ervoor zorgen dat je je meteen thuis voelt. Het ontbijt is heerlijk uitgebreid, met onder andere vers fruit, verschillende soorten kaas en zoete broodjes, waarvan je extra geniet dankzij de kleurrijke bordjes van Circo Fortuna.

De ontbijtruimte wordt ’s avonds omgetoverd tot een restaurant, Gut genaamd, waar je geniet van Siciliaanse gerechten, met veel verse vis. In de lounge is het heerlijk ontspannen met een boek, maar fijner nog is het dakterras met uitzicht op zee.

Het hotel dankt zijn niet-Italiaans klinkende naam overigens aan een van de oude markiezen van Syracuse, Gutkowski, wiens nazaat nog altijd het hotel runt. Het is gevestigd in twee verschillende gebouwen, op korte afstand van elkaar, waar ooit lokale vissers en hun gezinnen woonden.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Viviane Lamkin

    Prachtige reportage over Ortigia, jammer dat de Duomo niet van opzij is gefotografeerd. Het belangrijkste de ” authentieke zuilen ” van de vroegere tempel.Dat zou toch niet mogen gebeuren. Een foto van n barok beeld minder , e n je had de zuilen kunnen plaatsen. Ik woon in Noto, San Corrado FM. Wij gaan al 10 jaren lang iedere zaterdag naar Ortygia.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *