Ga op pad met onze City Walks!

De wijnen van Piemonte

Gisteravond genoot ik niet alleen van een heerlijk glaasje grappa, maar ook van een prachtig boek over Piemonte, Piemonte naar ieders smaak. Tijdens het lezen van dit prachtige boek met mooie foto’s liep het water me regelmatig in de mond. Ik wist eerlijk gezegd niet dat Piemonte zo veel lekkers herbergde: truffel, risotto, kazen, bollito misto, polenta, chocolade…

Maar het lekkerst van alles zijn misschien wel de wijnen van Piemonte. Gido van Imschoot, de auteur, toont ons de parels van Piemonte op een schitterend presenteerblaadje:

‘Samen met Toscane is Piemonte de meest befaamde wijnstreek van Italië en de belangrijkste wijngaard in het noordwesten van Italië. Nochtans zijn de natuurlijke omstandigheden voor wijnbouw in Piemonte niet ideaal, maar toch worden hier veel grote wijnen gemaakt. De streek ligt als een soort amfitheater tussen de uitlopers van de Alpen, de Povlakte en de Apennijnen. Piemonte is qua oppervlakte slechts het vijfde wijngewest van Italië, maar het heeft wel het hoogste aantal wijnen met een DOC- (45) en een DOCG-keurmerk (13).

We kunnen Piemonte indelen in twee grote wijngebieden. We hebben het zuidoosten, ten zuiden van de Po, met de twee grote regio’s Langhe en Monferrato. Hier vinden we de Barolo en Barbaresco. Het andere grote wijngebied ligt op de uitlopers van de Alpen, ten westen en ten noorden van Turijn, met wijngaarden in de provincies Vercelli, Biella, Novara en Verbania. De wijnen uit deze laatste regio’s zijn minder bekend, maar hier vallen werkelijk ontdekkingen te doen voor de avontuurlijke wijnreiziger.’

Na een korte geschiedenis van de wijnbouw in Piemonte beschrijft Gido van Imschoot alle wijnen uit deze Italiaanse regio, waaronder de Barolo, de ‘koning der wijnen en wijn der koningen’.

‘Al eeuwenlang wordt in Barolo en omgeving wijn gemaakt, maar de grote faam van barolo ontstond hoofdzakelijk in het midden van de 19de eeuw tijdens de Risorgimento. Een grote promotor van barolo was de plaatselijke marchesi Tancredi Falletti, gesteund door koning Carlo Alberto en de graaf van Cavour. Zij zochten naar mogelijkheden om de wijnbouw in de regio te verbeteren.

In 1850 huurden zij de Franse oenoloog Oudart in om een wijn te maken naar Bourgondisch model. De graaf van Cavour was een grote liefhebber van pinot noir en hoopte dat de oenoloog erin zou slagen om een soort rode bourgogne te maken in Piemonte. Maar de pinot noir gaf in Piemonte niet hetzelfde resultaat als in Bourgogne, waardoor Oudart zijn energie in de plaatselijke druivenrassen stopte. Samen met de toen befaamde oenoloog Staglieno zocht Oudart naar een oplossing om de harde smaak van de plaatselijke nebbiolodruif te verzachten.

Na vele opzoekingen ontdekte hij de invloed van de ‘malolattica’, de malolactische gisting die rode wijnen zachtaardiger maakt. Op dat moment werd het duidelijk dat nebbiolo het beter deed in Piemonte dan pinot noir. Barolo was het resultaat en de wijn werd al snel populair dankzij de connecties van de monarchie in Turijn met de mondaine wereld. Koning Carlo Alberto was gecharmeerd door de smaak van de nebbiolo ‘nieuwe stijl’ en investeerde in de (her)aanplant van de wijngaarden.

Reeds in 1896 behoorde barolo tot de beste wijnen van Italië. Op het einde van de 19de eeuw sloeg ook hier de druifluisepidemie toe en werden alle wijngaarden verwoest. Na de heraanplant, de Eerste Wereldoorlog, de crisis van de jaren dertig en de Tweede Wereldoorlog was het wachten tot de jaren zestig vooraleer barolo weer op het toneel verscheen.

Barolo is een kleine regio ten zuiden van de stad Alba. De wijngaarden maken slechts 3% uit van de Piemontese wijngaarden en ondanks de grote vraag naar barolo is er vrijwel geen plaats om uit te breiden. Veel wijnbouwers nemen ook liever hun toevlucht tot de productievere barbera en dolcetto. Dit heeft ook te maken met de vele kleine wijnhuizen in Piemonte. Veel wijnboeren hebben slechts enkele hectaren in eigendom, waardoor ze meer voor zekerheid kiezen. Het maximum rendement bedraagt 55 hectoliter per hectare, maar de betere wijnhuizen oogsten streng en halen slechts 35 tot 40 hectoliter per hectare. De overheid beslist wanneer de oogst begint. In uitzonderlijke jaren kan dit zelfs in november zijn.

Barolo moet verplicht drie jaar lageren, waarvan twee jaar op vat of in fusten uit eik of kastanjehout. Het is de producenten toegelaten om maximum 15% jonge barolo toe te voegen aan een gelijkwaardige oudere barolo. Een wijn met de vermelding riserva moet minstens vijf jaar ‘opgevoed’ zijn. De wijnmaker mag wel zelf kiezen hoelang hij zijn wijn op hout laat rusten. Door de lange houtlagering verliest de wijn veel kleurstof. Daarom is een barolo meestal granaatkleurig tot bruinrood. Barolo bevat minimum 13% alcohol.’

Wie meer wil lezen over barolo en de andere wijnen uit Piemonte, moet zeker Piemonte naar ieders smaak in huis halen. Naast allerlei heerlijke wijnen laat Gido van Imschoot ook allerlei andere culinaire hoogstandjes de revue passeren. Maar Piemonte heeft nog veel meer te bieden. De immense schoonheid van de natuur, bergen en meren en de wijdverspreide aanwezigheid van kunst en cultuur en de culinaire, culturele en creatieve hoofdstad Turijn maken van de regio een ideale vakantieplek die nog niet zo bekend is als Toscane.

Piemonte naar ieders smaak is een inspirerend boek boordevol informatie, waarmee je je zowel ter plekke als thuis enorm kunt vermaken. Voor wie de gids mee op reis neemt, bevat het boek een handig overzicht van de belangrijkste bezienswaardigheden en adresjes om te eten, te slapen en uiteraard om wijn te kopen.

Buon viaggio e salute!

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *