Home » Ciao tutti Agenda – januari
Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Ciao tutti Agenda – januari

In onze agenda van januari vind je een overzicht van alle evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.

Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!

ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS

Viva la Befana!
6 januari, heel Italië
Als het goed is, worden de Italiaanse kinderen in de nacht van 5 op 6 januari verwend door la Befana, een oude heks die op haar bezemsteel cadeautjes en snoep uitdeelt aan alle kleintjes die braaf zijn geweest. Wie te vaak stout was, krijgt slechts wat as en kolen. Lees meer over La Befana

La Regata delle Befane
6 januari, Venetië
Op 6 januari worden de Venetiaanse wateren onveilig gemaakt door de zogenaamde Befana’s, heksen. De gondeliers steken zich in een heksenkostuum en nemen het tegen elkaar op in een spannende race. Een uniek schouwspel!

Drie draaiende koningen in Venetië
6 januari, Piazza San Marco
Op 6 januari draaien de drie wijzen uit het oosten op de Torre dell’Orologio (op het Piazza San Marco) in processie rond de Maagd Maria. De houten beelden van een engel met trompet en de drie koningen worden op mechanische wijze langs Maria met Kind gevoerd, alsof ze inderdaad op bezoek komen bij de pasgeboren Jezus om hun geschenken aan te bieden. Op de andere dagen zijn de koningen wel binnen te bewonderen, maar alleen op 6 januari wagen ze zich even buiten…

Cavalcata dei Magi
6 januari, Florence
In Florence wordt het feest van Driekoningen gevierd met een schitterende stoet. De drie wijzen uit het oosten trekken, gevolgd door een groot aantal figuranten, van het Palazzo Pitti via de Ponte Vecchio naar het Piazza della Signoria. Hier sluiten de vaandeldragers zich bij de stoet aan, waarna de tocht wordt voortgezet naar de Duomo, waar de drie wijzen hun geschenken aanbieden aan het kindje Jezus in de levende kerststal.

De stoet van de wijzen en hun gevolg is gebaseerd op het schilderij van Benozzo Gozzoli dat te zien is in het Palazzo Medici-Riccardi in Florence.

Luci d’Artista, Turijn (Piemonte)
tot half januari
In november, december en januari worden de straten en pleinen van Turijn gekleurd door tal van kunstige lichtinstallaties. Tijdens Luci d’Artista, zoals dit feestelijke evenement heet, schittert een aantal mooie klassiekers maar er zijn ook weer een paar nieuwe lichtkunstwerken te zien.

Luci d’Artista, Salerno (Campanië)
tot eind januari
Ook in het Zuid-Italiaanse Salerno schitteren duizenden lichtjes die de stad gezamenlijk een betoverende aanblik geven. Tot eind januari bieden de straten van Salerno dankzij Luci d’Artista een uniek schouwspel, met onder andere een spectaculair zonnestelsel, schitterende engelen, vallende sterren, artistieke acrobaten, een enorme kerstboom, pinguïns en rendieren, Babbo Natale in zijn slee…

foto: Massimo Pica

Hoera voor de Italiaanse vlag!
7 januari, heel Italië

De Italiaanse vlag, de tricolore, wappert al sinds 7 januari 1797 vrolijk tegen de blauwe lucht. De geboortegrond van de vlag is Reggio Emilia, maar de kleuren zijn afkomstig uit Milaan. Het wapenschild van Milaan bestaat uit een rood kruis op een witte achtergrond. Samen met de groene kleur van de Milanese burgerwacht levert dit de vrolijke driekleur op.

Italianen die niet uit Milaan afkomstig zijn, geven echter een heel andere uitleg aan de drie kleuren. Zo zouden de drie kleuren staan voor geloof, hoop en liefde. Of voor hoop (groen), overtuiging (wit) en liefdadigheid (rood). Weer anderen maken het nog poëtischer: groen zou symbool staan voor de vruchtbare Italiaanse heuvels, wit voor de besneeuwde bergtoppen en rood voor het bloed dat vergoten is bij het ontstaan van de Italiaanse Republiek.

Sant’Antonio Abate – feest voor slagers en varkens
17 januari, heel Italië
Op 17 januari wordt in Italië de feestdag van Sant’Antonio Abate gevierd, de allereerste abt en daarmee de grondlegger van het christelijke monnikendom. Deze Antonius, die je niet moet verwarren met de heilige Antonius van Padua, werd rond 250 geboren in Egypte en is uitgegroeid tot beschermheilige van onder meer slagers, varkens, zwijnenhoeders, mandenmakers, begrafenisondernemers, suikerbakkers en wevers. Op afbeeldingen zien we hem dan ook vaak met een varken aan zijn voeten. In zijn hand draagt hij meestal een bel.

Vroeger kwamen op 17 januari de boeren bijeen om hun vee te laten zegenen ter ere van Antonius’ sterfdag. Tijdens de middeleeuwen mochten op 17 januari de varkens zelfs overal vrij naar voedsel zoeken. Deze traditie wordt nog steeds in ere gehouden. Ga maar eens kijken op een van de vele pleinen in Italië, van Rome tot het kleinste gehucht op Sicilië. Verbaas je niet als het er zwart ziet van de knorrende varkentjes, die de zegen van de heilige Antonius komen halen.

Paardenrace voor Sant’Antonio
17 januari, Buti (Toscane)
In Buti, een stadje in de buurt van Pisa, wordt de heilige Antonius op de eerste zondag na 17 januari geëerd met een palio, een paardenrace. De Palio van Buti is de eerste race van het jaar!

Hoe dichter de zondag nadert, hoe meer de spanning stijgt. Net als in Siena worden ook hier in Buti de paarden naar de kerk van de contrada begeleid, waar ze worden gezegend en waar met de hele wijk wordt gebeden voor de overwinning. Kaarsjes worden opgestoken, kruisjes geslagen, Weesgegroetjes en schietgebedjes gepreveld. Zelfs als niet-inwoner voel je de spanning met de minuut stijgen.

Gemaskerde kudde in Tricarico
17 januari, Tricarico (Basilicata)
In Tricarico, een klein plaatsje in de regio Basilicata, viert men al vroeg in het jaar carnaval. Op 17 januari, de feestdag van Sant’Antonio Abate, wordt gevierd dat de koeien, ossen en andere viervoeters weer de wei in mogen. De inwoners zetten allemaal een masker van een koe of een stier op (in het plaatselijke dialect l’ màsh-k-r genoemd) en beelden samen een kudde uit die eindelijk weer de buitenlucht op mag snuiven en van het groene gras mag proeven.

Internationale Dag van de Italian Cuisine
17 januari, heel Italië
Op 17 januari is het ook feest in de Italiaanse keuken! Het is namelijk International Day of Italian Cuisine (IDIC), de Internationale Dag van de Italiaanse Keuken. Op deze bijzondere dag, die wordt georganiseerd door Italiaanse koks uit de hele wereld, wordt de Italiaanse keuken extra in het zonnetje gezet.

Eerder maakte men op deze dag wereldwijd spaghetti met tomatensaus, tiramisù, ossobuco alla milanese, pesto genovese, tagliatelle al ragù bolognese, risotto alla milanese en spaghetti carbonara.

IJsconcerten in Val di Sole (Trentino-Alto Adige)
Voor het eerst is het mogelijk om in Val di Sole een ijsconcert bij te wonen. Op maar liefst 2600 meter hoogte, op de Presena-gletsjer, vlak bij de aankomst van de kabelbaan Paradiso, is in een iglo een speciale concertzaal gebouwd, die plaats biedt aan tweehonderd gasten.

Van januari tot maart wordt een reeks concerten gegeven, variërend van pop tot rock tot jazz, alles gespeeld op muziekinstrumenten gemaakt van ijs door de Amerikaanse artiest Tim Linhart. Voor of na de concerten is het mogelijk om het ijslab, waar de instrumenten worden gemaakt, te bezoeken.

ITALIË
TENTOONSTELLINGEN

ROME

Gratis naar de Vaticaanse Musea
Elke laatste zondag van de maand kun je gratis naar de Vaticaanse Musea & Sixtijnse Kapel, om te genieten van alle schatten die in het museum verzameld zijn, van de Laocoöngroep tot de schitterende schilderingen van Michelangelo. Ga wel op tijd, want het is op deze dag nog drukker dan anders.

Vaticaanse Musea by night
Op vrijdag kun je de Vaticaanse Musea ook ’s avonds bezoeken, van 19.00 tot 23.00 uur (de entree sluit om 21.30 uur). Voor zo’n avondbezoek moet je echt van tevoren online reserveren via deze link. Je kunt tijdens deze bijzondere avond het Museo Gregoriano Egizio, het Museo Pio Clementino, de Gallerie Superiori, de Stanze di Raffaello, het Appartamento Borgia, de Collezione Arte Religiosa Moderna en de Sixtijnse Kapel bewonderen.

Frida Kahlo – Il Caos dentro
SET Spazio Eventi, Rome, tot 29 maart 2020
Van 12 oktober 2019 tot 29 maart 2020 schitteren de kleurrijke werken van Frida Kahlo in Rome, tijdens de tentoonstelling Frida Kahlo – Il Caos dentro, een mix van originele en fotografische werken van Kahlo en haar echtgenoot-kunstenaar Diego Rivera, aangevuld met multimediale extra’s. De tentoonstelling is te zien bij SET Spazio Eventi, aan de Via Tirso 16, niet ver van Villa Borghese.

Colori degli Etruschi – Tesori di terracotta
Centrale Montemartini, tot 2 februari 2020

Eruzioni: Pompei e Santorini
Scuderie del Quirinale, 11 oktober 2019 tot 6 januari 2020

Canova
Palazzo Braschi – Museo di Roma, tot 20 maart 2020

Leonardo d Vinci in Villa Farnesina
In het kader van het Leonardo da Vinci-jaar herbergt Villa Farnesina tot 12 januari 2020 de tentoonstelling Leonardo a Roma – Influenze ed eredità.

VENETIË / VENETO

Da Tiziano a Rubens – capolavori da Anversa e da altre collezioni fiamminghe
Palazzo Ducale, Venetië, tot 1 maart 2020 
Vlaamse meesters schitteren samen met hun Venetiaanse collega’s in het Palazzo Ducale, het Dogepaleis, in Venetië. Tot 1 maart 2020 is daar de expositie Da Tiziano a Rubens – capolavori da Anversa e da altre collezioni fiamminghe te zien, een schitterend verzorgde tentoonstelling die werd samengesteld met veel inspraak van Ben Van Beneden, directeur van het Rubenshuis in Antwerpen.

De voormalige appartementen van de doge – die normaal gesproken al meer dan het bewonderen waard zijn – worden speciaal voor de tentoonstelling omgetoverd tot ware ‘constkamers’, zorgvuldig ingerichte kunstkamers die de rijkdom van de Vlaamse collectie prachtig tot uiting brengen.

Er zijn werken te zien van onder anderen Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck en Michiel Sweerts, aangevuld met andere Vlaamse kunstenaars en Venetiaanse meesters als Titiaan en Tintoretto. Bekijk via deze link alvast een voorproefje van deze expositie.

Peggy Guggenheim – The Last Dogaressa
Peggy Guggenheim Collection, Venetië
Van 21 september 2019 tot en met 27 januari 2020 organiseert het Guggenheim Museum in Venetië met de expositie Peggy Guggenheim – The Last Dogaressa een eerbetoon aan de vaste collectie, die Peggy Guggenheim na haar dood naliet, met werken van onder meer Salvador Dalí en Joan Mirò.

Moderne kunst uit Zuid-Afrika in Conegliano
Palazzo Sarcinelli, Conegliano, tot 2 februari 2020
Het Palazzo Sarcinelli in Conegliano (in de proseccostreek) neemt je van 11 oktober 2019 tot 2 februari 2020 mee op een kleurrijke reis langs een aantal kunstwerken uit de Johannesburg Art Gallery, een van de belangrijkste kunstmusea van Afrika.

Het museum werd in 1910 opgericht door Florence Philips, die met behulp van Hugh Lane een unieke collectie Europese kunst verzamelde, met werken van onder anderen Picasso, Degas, Turner, Monet, Cézanne en Warhol. Via deze link lees je er meer over.

De haven van Trouville | Louis Eugéne Boudin

FLORENCE / FIRENZE

Natalia Goncharova – tra Gauguin, Matisse e Picasso
Palazzo Strozzi, t/m 12 januari 2020
De grote najaarstentoonstelling in Palazzo Strozzi is een eerbetoon aan Natalia Goncharova, een van de meest bijzondere vrouwelijke schilders uit de negentiende eeuw. Je bewondert ook werken van haar tijdgenoten, zoals Paul Gauguin, Henri Matisse, Pablo Picasso en Umberto Boccioni, afkomstig uit grote musea van over de hele wereld.

De tentoonstelling omvat ruim 130 werken, een reis van het Russische platteland via Moskou naar Parijs. Je maakt kennis met Natalia Goncharova en haar onconventionele denkwijze, in een originele samensmelting van oost en west. Kijk voor meer informatie op de website van Palazzo Strozzi.

ELDERS IN ITALIË

De Chirico
Palazzo Reale, Milaan, tot 19 januari 2020
Het Palazzo Reale in Milaan wijdt een schitterende tentoonstelling aan kunstenaar Giorgio Di Chirico. Via deze link lees je meer over deze unieke expositie.

Il sarcofago di spitzmaus e altri tesori
Fondazione Prada, Milaan, tot 13 januari 2020
Een bijzondere, nee, zelfs bizarre tentoonstelling, met items die zijn geselecteerd door filmregisseur Wes Anderson en zijn vrouw Juman Malouf. Het echtpaar dook in de archieven en depots van het Kunsthistorisches Museum en het Naturhistorisches Museum, beide in Wenen.

Ze kozen 537 verschillende voorwerpen, die gezamenlijk voor een fantastische beleving zorgen, zeker op deze unieke plek in Milaan. Via deze link lees meer over deze expositie en bekijk alvast een voorproefje:

Art Nouveau – il trionfo della bellezza
Sale dei Paggi, Reggia di Veneria, Turijn (Piemonte), tot 26 januari 2020
Schilderijen, beelden, keramiek, documenten… Meer dan tweehonderd museumstukken vieren de triomf van de schoonheid: art nouveau. Lees meer via deze link.

Leggere – Steve McCurry
Gallerie Estensi, Modena, tot 6 januari 2020
De tentoonstelling Leggere omvat zeventig foto’s van de wereldberoemde fotograaf Steve McCurry, allemaal rondom het thema lezen. Hij schoot de foto’s van mensen die verdiept zijn in een boek, een krant of een tijdschrift op verschillende momenten tijdens zijn carrière, in verschillende landen, van Italië, Cuba en de Verenigde Staten tot Afghanistan, Thailand en Turkije.

Tot 6 januari 2020 zijn ze allemaal te zien in de Gallerie Estensi in Modena, vergezeld van inspirerende quotes die zijn geselecteerd door de schrijver Roberto Cotroneo. Allemaal zo mooi dat ze je wil opschrijven om af en toe te lezen en over na te denken.

Mandalay, Birma | © Steve McCurry (2013)

Een Italiaans portret uit Sint-Petersburg
Chiostri di San Pietro, Reggio Emilia, tot 8 maart 2020
Het Chiostri di San Pietro in Reggio Emilia toont een van de mooiste portretten uit de renaissance: dat van een jonge dame, vereeuwigd door Correggio (wiens echte naam Antonio Allegri luidde).

Correggio schilderde haar rond 1520. Wie het precies is weten we niet, al wordt er gesuggereerd dat het zou gaan om Veronica Gambara, met wie Correggio een relatie had. Het doek is normaal gesproken te zien in de Hermitage in Sint-Petersburg, maar is komende maanden weer te zien op Italiaanse bodem.

Mooi detail: op de rand van de schaal die de dame vasthoudt, is een citaat uit Homerus’ verhalen over Odysseus geschreven.

Giulio Romano 2019
Palazzo Ducale & Palazzo Te, Mantova, tot 6 januari 2020
De belangrijkste werken van Giulio Romano, een van de favoriete leerlingen van Rafaël, komen ter ere van deze expositie vanuit onder meer het Louvre in Parijs en het Metropolitan Museum of Art in New York terug naar Mantova, waar Romano van 1524 tot 1546 schitterende meesterwerken maakte. Kijk voor meer informatie op de speciale website GiulioRomano2019.it.

het door Romani beschilderde plafond in het Palazzo Te

Raffaello e gli amici di Urbino
Galleria Nazionale delle Marche, Urbino, tot 19 januari 2020
Naar aanleiding van de vijfhonderdste verjaardag van het overlijden van de beroemde kunstschilder uit Urbino, in 2020, organiseert de Galleria Nazionale delle Marche in zijn geboorteplaats Urbino alvast een mooie tentoonstelling van werken die de band tussen Rafaël, Urbino, zijn tijdgenoten en vrienden illustreren.

Meer dan tweehonderd werken van Andy Warhol in Napels
In de Basilica della Pietrasanta in Napels zijn tot 23 februari 2020 meer dan tweehonderd werken van Andy Warhol te zien, met extra veel aandacht voor zijn Italiaanse werken in het algemeen en zijn Napolitaanse kunststukjes in het bijzonder. Je ziet bijvoorbeeld zijn kleurrijke Vesuvius uit 1985, maar ook iconen als Campbell’s Soup, Marilyn, Mao en Flowers.

NEDERLAND

Mondo Mendini – de wereld van Alessandro Mendini
Groninger Museum, Groningen, t/m 15 mei 2020
Het mooiste museum van het hoge noorden wijdt dit najaar een tentoonstelling aan de Italiaanse architect Alessandro Mendini, die vijfentwintig jaar geleden tekende voor het ontwerp van het Groninger Museum.

Tot en met 15 mei 2020 ontdek je tijdens de expositie Mondo Mendini al Mendini’s ontwerpen, waaronder ook de kurkentrekker van Alessi, plus werken van andere kunstenaars die hem wisten te inspireren met hun creaties. Lees via deze link ons artikel over Mondo Mendini.

Materia Impura – Lorenzo Vitturi
FOAM, Amsterdam, t/m 19 januari 2020
Lorenzo Vitturi (Venetië, 1980) onderzoekt stedelijke veranderingen, processen van culturele vermenging, en de bewegingen van mensen en goederen in een globaliserende wereld. Al spelend met realiteit en fictie vermengt hij fotografie, beeldhouwkunst, schilderkunst en collage en bouwt hij sets in zijn studio.

Zijn projecten spelen zich af in steden zoals Lagos, Londen en Venetië en in verschillende gebieden in Peru. Ze leggen de nadruk op kleuren en vormen die kenmerkend zijn voor die gebieden én op de mensen die er wonen. Vitturi gebruikt specifieke materialen in zijn sculpturen en foto’s om het verstrijken van tijd in een geglobaliseerde wereld te onderzoeken en de veranderingen die daarmee samenhangen vast te leggen. Lees meer over deze tentoonstelling op de website van Foam.

BELGIË

Dacia Felix – Het roemrijke verleden van Roemenië
Gallo-Romeins Museum, Tongeren, t/m 26 april 2020
Het Gallo-Romeins Museum in Tongeren brengt zes boeiende culturen uit de oudheid samen in één expositie! De tentoonstelling Dacia Felix – Het roemrijke verleden van Roemenië brengt het fascinerend verhaal van zes volkeren die het verre verleden van Roemenië kleurden, tussen 650 voor en 270 na Christus, pakweg tweeduizend jaar geleden.

Blikvangers zijn imposante goud- en zilverschatten van Geten en Daciërs, volkeren die in de pre-Romeinse tijd leefden in het gebied dat vandaag Roemenië is. Ook te zien zijn een keur aan objecten van andere cultuurgroepen die zich tot de regio aangetrokken voelden en zich er tijdelijk of permanent vestigden: Romeinen, Grieken, Scythen, Kelten… Het merendeel van de objecten behoort tot de collecties van twintig Roemeense musea, in het bijzonder het Nationaal Museum van de Roemeense Geschiedenis in Boekarest.

Je maakt een reis die je steeds dieper terug in de tijd voert. Elke cultuur passeert de revue, in een sfeervol decor, met unieke filmbeelden van Roemeense natuurlandschappen en archeologische sites.

De tentoonstelling is zeer gezinsvriendelijk. Voor kinderen zijn er interactieve applicaties en een speciale audioguide. Er is ook een mooi randprogramma met lezingen, een culinair weekend en workshops voor kinderen.

Ovidius in Metamorfose
Universiteitsbibliotheek Leuven, tot 16 februari 2020
Na de schitterende Ovidius-tentoonstelling in de Scuderie del Quirinale in het voorjaar van 2019 wijdt de Universiteitsbibliotheek in Leuven (Mgr. Ladeuzeplein 21) deze winter een expositie aan de Romeinse dichter – en dan met name aan zijn meesterwerk, de Metamorphoses, een omvangrijk dichtwerk bestaande uit vijftien boeken met verhalen uit de Griekse mythologie.

De tentoonstelling is het resultaat van een samenwerking tussen KU Leuven Bibliotheken en de KBR. Curator Michiel Verweij toont het leven en werk van Ovidius. Zijn tijd in Rome wordt tot leven gewekt aan de hand van een indrukwekkende maquette van het Forum Romanum, omringd door enkele handschriften van tijdgenoten als Horatius en Vergilius.

Zijn eigen werk, Amores, Heroides, Ars amatoria, de Fasti en de werken die hij schreef tijdens zijn ballingschap in het afgelegen oord Tomi, worden gepresenteerd in verschillende vormen: Latijnse handschriften, vertalingen, gedrukte edities en geïllustreerde versies.

De meeste aandacht gaat naar de beroemde Metamorphoses: de tragische liefde tussen Pyramus en Thysbe, de foute keuze van Midas, de desastreuze wens van Phaeton, de onfortuinlijke Narcissus, de onbereikbare liefde tussen Apollo en Daphne, de rampzalige vlucht van Daedalus en Icarus, de dramatische lotgevallen van Actaeon en Niobe…

De verhalen worden niet alleen verbeeld in mooi geïllustreerde middeleeuwse handschriften, incunabelen en oude drukken, maar ook munten, parfumflesjes, schilderijen en beelden tonen aan hoe de Metamorphoses doorheen de eeuwen een inspiratiebron van vele kunstenaars waren. De reeks van zestig prenten van Hendrick Goltzius (1558-1617) is een van de topstukken van de tentoonstelling.

100 jaar Carrozzeria Zagato
Autoworld Brussel, tot 26 januari 2020
Zagato werd in 1919 in Milaan opgericht door Ugo Zagato en is hiermee al precies honderd jaar lang een ronkende naam in de carrosseriewereld. Om dit bijzondere jubileum te vieren, stelt Autoworld in Brussel een aantal historische wagens van het merk tentoon, waaronder enkele uiterst exclusieve exemplaren.

Ugo Zagato ontwierp hoogwaardige carrosserieën voor de meest exclusieve limited editions van een aantal gerenommeerde merken, zoals Lancia, Maserati en Aston Martin. Maar het merk dat zijn werk een echte cultstatus bezorgde, was Alfa Romeo. In de jaren 1930 ontwierp hij voor hen enkele legendarische carrosserieën: de Alfa Romeo 6C 1500 (1929), de Alfa Romeo 6C 1750 (1932) en de Alfa Romeo 8C 2300.

Het bedrijf wordt nog steeds door de familie Zagato uitgebaat. Momenteel staat Ugo’s kleinzoon Andrea Zagato aan het roer. De ontwerpen en ideeën van Zagato blijven tijdloos. Een greep uit de tentoonstellingsmodellen: een Alfa Romeo 1750 (1932), een Lancia Appia, Flaminia en een Fulvia Zagato, een Alfa Romeo Junior Z en een TZ, een Aston Martin DB4 en een Nissan Stelvia.

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië