Ga op pad met onze City Walks!

Brieven aan Galileo Galilei

‘En toch beweegt zij zich’ zijn de beroemde woorden van Galileo Galilei, toen hij in 1633 werd veroordeeld tot gevangenschap in een kerker. De aarde beweegt zich rond de zon – een ongehoorde en godslasterlijke opvatting in die tijd. Veel meer dan dit weet men doorgaans niet van de beroemde Italiaanse natuur- en sterrenkundige.

In elk geval zijn weinig mensen ervan op de hoogte dat er een opmerkelijke briefwisseling tussen Galileo Galilei en zijn dochter Virginia bewaard is gebleven. In 1600, toen zijn dochter dertien was, zorgde Galilei ervoor dat zij een plaats kreeg in een klooster vlak bij hem in de buurt in Florence. Als zuster Maria Celeste bleef zij de loopbaan van haar vader volgen. Ze adviseerde hem en sprak hem in talloze brieven moed in. Ze bleek de belangrijkste bron te zijn waar hij in moeilijke jaren kracht uit putte.

De Amerikaanse wetenschapsjournalist Dava Sobel ontdekte deze brieven en zorgde voor de eerste Engelse vertaling. Gedreven door haar fascinatie voor Galileo Galilei en zijn ontdekkingen, zijn strijd met kerk en staat en zijn brieven, schreef Sobel een hoogst origineel boek. Het is een vorm van biografie die nog niet eerder bestond, over de man die Albert Einstein ‘de vader van de moderne fysica – zelfs van de moderne wetenschap überhaupt’ noemde.

Een fragment:

‘In 1616 kreeg Galilei in naam van paus Paulus V een berisping van inquisiteur kardinaal Bellarmino, die hem waarschuwde dat hij paal en perk moest stellen aan zijn strooptochten door de hemelse domeinen. De bewegingen van de hemellichamen, zo luidde het, waar melding van was gemaakt in de Psalmen, het boek Jozua en elders in de bijbel, waren zaken die men maar beter kon overlaten aan de heilige kerkvaders.

Galilei gehoorzaamde die bevelen en zweeg over het onderwerp. Zeven voorzichtige jaren lang zette hij zijn zinnen op minder hachelijke doelen, zoals het temmen van zijn Jupitersatellieten om deze ten dienste te stellen van de navigatie en zeelieden er hun lengtegraad op zee mee te laten bepalen. Hij verdiepte zich in poezie en schreef literaire kritieken. Door zijn kijker aan te passen ontwikkelde hij een samengestelde microscoop. ‘Met grote verwondering heb ik tal van kleine dieren geobserveerd, waarvan de vlo bijzonder afschrikwekkend is, en de mug en de mot heel mooi zijn,’ meldde hij; ‘en met veel voldoening heb ik gezien hoe vliegen en andere kleine dieren als vastgekleefd ondersteboven over spiegels kunnen lopen.’

Kort na de dood van zijn zuster in mei 1623 voelde Galilei zich echter geroepen naar het heliocentrische universum terug te keren, als een mot naar een vlam. Die zomer besteeg Urbanus VIII de troon van de Sint-Pieter in Rome. Het rationalisme en de belangstelling voor wetenschappelijk onderzoek die de nieuwe paus tentoonspreidde, waren zijn directe voorgangers op de Heilige Stoel vreemd geweest. Galilei kende hem persoonlijk; hij had hem zijn kijker gedemonstreerd en op een avond na een banket aan het hof in Florence partij voor hem gekozen in een debat over drijvende lichamen. Op zijn beurt had Urbanus Galilei al lange tijd zozeer bewonderd dat hij zelfs een gedicht voor hem had geschreven waarin hij het over het schouwspel had dat door ‘Galielo’s glas’ was onthuld. […]

Het was niet verwonderlijk geweest als zuster Maria Celeste grote moeite zou hebben gehad om deze gedragslijn te vergoelijken en om haar rol als bruid van Christus te rijmen met haar vaders positie als wellicht de grootste vijand van de katholieke kerk sinds Maarten Luther. Maar omdat ze wist hoe diepgelovig hij was, keurde ze zijn inspanningen goed. Ze aanvaardde Galilei’s overtuiging dat God de Heilige Schrift had gedicteerd om de geest van de mensen te leiden, maar dat Hij de ontrafeling van het heelal als uitdaging aan hun intelligentie had overgelaten.

Ze besefte hoe buitengewoon het talent was waar haar vader bij zijn zoektocht blijk van gaf en bad voor zijn gezondheid, een lang leven en de vervulling van al zijn ‘gerechtvaardigde verlangens’. Als apothekers van het klooster brouwde ze elixers en draaide ze pillen om hem extra energie te geven voor zijn onderzoek en om hem te beschermen tegen epidemische ziekten. Haar brieven, bezield door haar geloof in Galilei’s onschuld aan wat voor ketterse ontaarding dan ook, hielden hem op de been tijdens zijn ultieme beproeving, de confrontatie met Urbanus en de Inquisitie in 1633.’

Je vindt deze brieven en het verhaal van Galileo’s zoektocht in

De dochter van Galilei
Dava Sobel
vertaald door Alfred Engelander & Anna Sikora
ISBN 9789026317958
uitgeverij Ambo Anthos

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *