Wanneer betaal je entreegeld voor Venetië?
Als je het station van Venetië uitkomt, zie je aan de overkant van het Canal Grande een van de opvallendste kerken van de stad: de San Simeon Piccolo, met een majestueuze koepel die dankzij de koperen bekleding vaak prachtig het zonlicht vangt.
Giovanni Scalfarotto liet zich voor de bouw van deze kerk inspireren door het Pantheon in Rome en ontwerpen van Andrea Palladio.
Groots project voor een ‘kleine’ kerk
Deze kerk is vernoemd naar de apostel Simon, waarbij het woord piccolo (klein) de kerk onderscheidt van de nabijgelegen San Simeon Grande.
Al in de negende eeuw laten de families Briosi en Aldoldi op deze plek een kerk bouwen, die volgens sommige bronnen pas in de zomer van 1271 echt werd ingewijd.
Ooit had het gebouw een eenvoudige klassieke vorm, verdeeld in drie schepen, parallel aan het Canal Grande. In de loop der tijd begon de kerk echter ernstige tekenen van slijtage te vertonen.
In 1718 werd besloten dat het tijd was voor een renovatie. De opdracht werd toegekend aan de veertigjarige architect Giovanni Scalfarotto, die tot dan toe nog nooit aan zo’n groot project had gewerkt.
Hoewel zijn naam op de voorste architraaf van het voorportaal staat, denken verschillende historici dat hij vooral de bouwmeester was en dat het ontwerp van de opdrachtgevers kwam.
De werkzaamheden duurden maar liefst twintig jaar. Pastoor Giambattista Molin, bijgenaamd Manera, financierde het project met een bijzonder initiatief: hij organiseerde een grote openbare loterij.
Pantheon en Palladio als inspiratie
De kerk is een soort mini-les architectuurgeschiedenis, vanwege de vele voorbeelden die Giovanni Scalfarotto gebruikte: het Pantheon en de twee bijna identieke kerken op het Piazza del Popolo in Rome, de Redentore in Venetië en het tempietto, tempeltje, van Villa Barbaro in Maser, beide ontworpen door Andrea Palladio, en de Santa Maria della Salute, verderop aan het Canal Grande.
De kerk heeft een Korinthisch portaal op een hoog voetstuk, waar je via een trap naartoe loopt. Dit leidt naar een ronde centrale ruimte met een majestueuze ovale koepel, die eindigt in een lantaarn in de vorm van een tempeltje, bekroond door een beeld van de Verlosser, net als bij de Redentore.
In vergelijking met de rest van de kerk is de koepel enorm. De Venetiaanse gids vertelt dat Napoleon, toen hij voor het eerst over het Canal Grande voer, gezegd zou hebben dat hij al vaker kerken zonder koepel had gezien, maar nog nooit een koepel zonder kerk…
Bijzondere kunstwerken en een prachtige crypte
In het driehoekige timpaan van het portaal bewonder je het prachtige marmeren reliëf van Francesco Penso, alias Cabianca, dat het martelaarschap van de heiligen Simon en Judas uitbeeldt. Het is zo indrukwekkend dat het moeiteloos kan wedijveren met de grote beeldhouwwerken die de Griekse tempels sierden.
Bekijk ook zeker de neoklassieke schilderijen die de altaren in de ronde ruimte sieren, zoals De heilige Franciscus van Paola, gedragen door een engel met de heilige Cajetanus van Thiene, gemaakt door Antonio Marinetti, die ook wel Il Chiozzotto werd genoemd.
Onder de kerk huist een prachtige crypte met talrijke grafkapellen waar vooraanstaande leden van de parochie zijn begraven. De muren zijn versierd met fresco’s waarop je verhalen uit het Oude en Nieuwe Testament kunt zien. Jammer genoeg verkeren ze in slechte staat en zijn ze op dit moment niet te bezichtigen, omdat de crypte niet veilig genoeg is om de ruimte open te stellen voor bezoekers.
Wel kun je elke ochtend om 11.00 uur de mis bijwonen, die hier regelmatig volledig in het Latijn wordt gehouden, door priesters van de Fraternità Sacerdotale San Pietro.
met dank aan de San Simeon Piccolo voor een aantal foto’s
Schilderijen van de San Simeon Piccolo
De kenmerkende koepel prijkt ook op een aantal beroemde schilderijen. Zo vereeuwigde Canaletto het Canal Grande met de San Simeon Piccolo rond 1740. Zijn werk kun je zien in de National Gallery in Londen.
Hij schilderde ook onderstaand werk, dat eveneens in het bezit is van de National Gallery, maar helaas geen deel uitmaakt van de vaste collectie.
Francesco Guardi schilderde de San Simeon Piccolo vaker. Zijn koepels zijn onder meer te zien in de Akademie der Bildenden Künste in Wenen en het Museo Thyssen-Bornemisza in Madrid.
Een van de mooiste schilderingen is die van Félix Ziem uit 1865, die helaas deel uitmaakt van een privécollectie en je dus alleen virtueel kunt bewonderen.
