Rome

Rubens in Rome

Vorige week verhuisden heel wat schilderijen van Rubens van de Hermitage in Sint Petersburg naar Amsterdam. In de Hermitage is sinds afgelopen weekend namelijk een grote tentoonstelling over deze en andere Vlaamse schilders te zien. De zalen in de Hermitage tonen een magistraal overzicht van 75 schilderijen en circa 20 tekeningen, waaronder talrijke meesterwerken van de grote drie van de Antwerpse school: Peter Paul Rubens, Anthonie van Dyck en Jacob Jordaens, aangevuld met werken van diverse eveneens bekende tijdgenoten. Een van de hoogtepunten is de beroemde Kruisafname van Rubens. Deze uitgelezen collectie komt voor het eerst naar Nederland. Veel van …

Lees meer »

De laatste rustplaats van Cecilia Metella

De enorme tombe van Cecilia Metella, die tijdens een wandeling langs de Via Appia niet aan je aandacht kan ontsnappen, is in meerdere opzichten intrigerend. Een enorm mausoleum voor een vrouw, dat is in het oude Rome een unicum. Wie was ze? Welke functie bekleedde ze? Waarom was ze zo belangrijk dat haar laatste rustplaats een grafmonument met een diameter van ongeveer dertig meter moest worden? We zullen het nooit weten, maar de vragen spoken al jaren door het hoofd van reizigers die de kantelen van het grafmonument in hun geheugen hebben gegrift. Zo ook Lord Byron, die geïnspireerd door …

Lees meer »

Via Appia – ‘de koningin der wegen’

De regina viarum, de koningin der wegen, zo luidde de eretitel van de Via Appia ten tijde van het Romeinse rijk. Het was de belangrijkste weg van het Romeinse rijk, de weg ook die het meest tot de verbeelding sprak en spreekt. Het begin van de Via Appia bevond zich op het Forum Romanum, waar ook de andere grote wegen uit die tijd hun vertrekpunt hadden. Het eerste deel van het toenmalige traject van de Via Appia stond beter bekend als de Via Triumphalis, de Weg van de Triomf, die door zegevierende keizers en veldheren werd afgelegd na weer een …

Lees meer »

De Gouden Mijlpaal

Hoewel het gezegde ons doet denken dat alle wegen naar Rome leiden, is het eigenlijk andersom: alle wegen vertrekken vanuit Rome. Het beginpunt van de grote wegen die de Romeinen reeds aanlegden, lag steeds in de Eeuwige Stad zelf; het eindpunt was veranderlijk, afhankelijk van de gekozen richting. Zo leidde de bekendste Romeinse weg, de Via Appia (waar we morgen uitgebreid bij stilstaan), naar Brindisi. Een andere grote weg ten tijde van de Romeinen, de Via Flaminia, liep van Rome naar Rimini. De Via Flaminia werd overigens vernoemd naar keizer Gaius Flavianus, die tijdens de tweede Punische Oorlog aan de …

Lees meer »

De tragische paus uit de Nederlanden

Precies honderd jaar voor Maffeo Barberini, oftewel Urbanus VIII, was er een Nederlandse paus – de enige die er overigens ooit geweest is. Deze Adrianus VI, die slechts een jaar op de pauselijke troon mocht zitten, werd onlangs door Michiel Verweij geëerd met een biografie. In Adrianus VI – De tragische paus uit de Nederlanden – de eerste biografie sinds 1980 – wordt de boeiende figuur van Adrianus VI nader voorgesteld en in zijn context geplaatst. Als toonaangevend figuur aan de Leuvense universiteit rond 1500, als leraar van Karel V, als regent van Spanje, als paus… Weinig mensen uit de …

Lees meer »

Nog meer bijen in Rome

In onze blog van gisteren stond de Ape centraal, het bezige bijtje dat de straten van Rome (en heel veel andere steden, dorpen en gehuchten in Italië) bevolkt. Vandaag gaan we wederom op zoek naar bijen in de Eeuwige Stad – maar dan anders… Wanneer je door Rome wandelt, kunnen de vele bijen je niet ontgaan. Ook hartje winter zie je ze overal opduiken. De bijen die de Romeinse gebouwen en beelden sieren, verwijzen naar de Barberini’s, een belangrijke familie die oorspronkelijk afkomstig was uit Toscane en die in de zeventiende eeuw grote invloed genoot in de stad. De familie …

Lees meer »

De wederopstanding van de obelisk

De obelisk die midden op het Sint-Pietersplein staat, heeft misschien wel de meest bewogen geschiedenis van alle Egyptische obelisken die vandaag de dag nog in Rome te zien zijn. Het is ook de enige obelisk die al die tijd overeind is blijven staan. De obelisk stond oorspronkelijk in Heliopolis, in Egypte, waar hij was gebouwd als eerbetoon aan de zon. In 37 na Christus liet keizer Caligula de obelisk naar Rome halen. Hij liet daartoe een speciaal schip bouwen, zodat de obelisk in zijn geheel kon worden vervoerd. Het schijnt dat deze obelisk de enige is die in zijn geheel …

Lees meer »

Obelisken van eigen makelij

Naast de oude Egyptische obelisken staan er in Rome ook een aantal obelisken van eigen makelij. Sommige dateren nog uit de tijd van de Romeinse keizers, andere zijn van recenter datum. De eerste Romeinse obelisk die we vandaag bezoeken staat precies in het midden van de Fontana dei Quattro Fiumi op Piazza Navona. Oorspronkelijk stond deze obelisk in de Tempel van Isis, en later kreeg hij ook nog een plekje in het Circus van Maxentius langs de Via Appia. Bovenop deze obelisk, die ook wel bekend staat als de Obelisco Agonale, zit een duif die een olijftak vasthoudt en die …

Lees meer »

Nog meer souvenirs uit Egypte

De Piramide van Caius Cestius is niet het enige aandenken aan Egypte dat in Rome is terug te vinden. Iedereen die ooit voet op Romeinse bodem heeft gezet, weet dat er opmerkelijk veel obelisken te vinden zijn. Sterker nog: Rome is de stad met de meeste obelisken ter wereld. De oudste obelisken werden door de Romeinse keizers uit Egypte gehaald. Daarvan staan er acht nog steeds fier overeind. De hoogste obelisk van de stad (en tevens de hoogste obelisk ter wereld!) staat op het plein voor de Sint Jan in Lateranen. Hij is gemaakt van rood graniet en komt oorspronkelijk …

Lees meer »

Een piramide in Rome

Na een grootscheepse restauratie schittert de Romeinse Piramide als nooit tevoren. Signor Volpetti, van de gelijknamige delicatessenzaak in de wijk Testaccio, vertelt Saskia alles over dit bijzondere monument. Hij tovert een oude ansichtkaart tevoorschijn en kijkt met een bijna verliefde blik naar de piramide die op de kaart staat afgebeeld. ‘Misschien vind je me een sentimentele oude man,’ zegt hij, ‘maar de Piramide van Gaius Cestius is een van de meest bijzondere plekken in Rome, zeker voor de inwoners van Testaccio.’ Het monument kan je ook eigenlijk niet ontgaan – zelfs als je maar even in Rome bent. Je rijdt …

Lees meer »

Rozig rustpunt in Rome

Rome is, zeker tijdens de meivakantie, nu niet bepaald het toonbeeld van rust. Hoewel de stad in het voorjaar overspoeld wordt door toeristen, zijn er meer dan genoeg rustige plekjes te vinden, zelfs op loopafstand van de grote publiekstrekkers als het Colosseum en het Forum Romanum. Italië Magazine besteedt dit voorjaar aandacht aan een van deze bijzondere plekken in de stad, waar je even vergeet dat je op een steenworp afstand staat van de drukke verkeersader langs het Forum. Redacteur Jesper Storgaard Jensen toog naar Il Roseto Comunale, de door velen nog onontdekte rozentuin in hartje Rome. ‘Ondanks een dagelijkse …

Lees meer »

Roma-Amor – de stad en de liefde

In het Latijn zie je het meteen: Roma en amor, de stad Rome en de liefde, bestaan uit dezelfde letters. Dat kan geen toeval zijn! ‘Je kunt in Rome niet leven zonder er de liefde te bedrijven,’ schrijft Pavese in Il Compagno. En in Femmes beweert Philppe Sollers dat alle romans naar Rome leiden. Het aloude palindroom Roma-Amor heeft op tal van auteurs en in alle tijden aanstekelijk gewerkt. Zowel in gedichten als romans, brieven en dagboeken, toneel en essays komt het thema ‘liefde in Rome’ in al zijn variaties aan bod. Patrick Lateur stelde een bloemlezing samen die, chronologisch …

Lees meer »

De beste tiramisù van Rome

Het is druk op Termini, het grote station van Rome; iedereen probeert zich geïrriteerd een weg te banen door mensen, koffers en kinderen. Het was misschien ook niet zo’n goed idee om vanuit Napels naar Rome te treinen tijdens het drukste weekend van het jaar. De Eeuwige Stad stroomt vol; er zijn al tienduizenden toeristen in de stad zijn om een glimp op te vangen van de zaligverklaring van paus Johannes Paulus – of gewoon omdat het meivakantie is en Rome een ideale bestemming is voor een stedentrip in het voorjaar. Ik zucht en probeer me niet te ergeren aan …

Lees meer »

KijkWijzer: Rome zien en begrijpen

Hoe kunnen de brokstukken van het Forum Romanum iets van hun oude luister onthullen? Waarin schuilt de genialiteit van Rafaël en Caravaggio? Talloze periodes, stijlen en materialen hebben Rome vormgegeven. Het bezoeken van de bezienswaardigheden is als het bladeren door de eindeloze bladzijden van de kunstgeschiedenis: al gauw zijn de indrukken overweldigend. KijkWijzer in Rome biedt de uitdaging om de Eeuwige Stad te zien en te begrijpen met zo min mogelijk inspanning. In plaats van de reiziger op te zadelen met veel leeswerk voor en tijdens het bezoek aan Rome, stimuleert dit boek tot actief kijken en zo belangrijke stukjes …

Lees meer »

Monumentaal overnachten

In het vliegtuig terug naar huis las ik een bericht dat mijn vertrek uit la bella Italia iets verzachtte. Zoals jullie wellicht gehoord hebben, deed de gemeente Rome in augustus vorig jaar een noodoproep om sponsors te zoeken voor de restauratie van het Colosseum. Rome heeft het geld voor de dringende grootscheepse restauratie zelf niet voor handen, maar de ambtenaren bedachten wel een creatieve oplossing voor het steeds groter wordende probleem. In ruil voor een financiële bijdrage mogen sponsoren reclame maken op het tweeduizend jaar oude amfitheater. Een paar maanden geleden werd bekend gemaakt dat de eer het Colosseum te redden …

Lees meer »

Verrassing van KLM

Degenen die mij ook via Twitter volgen hebben het vast al wel gelezen: ik werd vorige week, voor mijn vertrek naar Rome, bij de gate opgewacht door @KLMsurprise. Voor mijn vertrek had ik van een vriendin gehoord dat KLM een originele marketingactie had bedacht voor alle twitterende reizigers. Als je met KLM naar waar dan ook ter wereld vliegt, en je dit via Twitter kenbaar maakt, maak je kans op een originele verrassing. Dat liet ik me natuurlijk geen twee keer vertellen, en dus tikte ik dinsdagochtend, voor een lange dag vol vergaderingen, snel het volgende berichtje: @KLMsurprise Lees net …

Lees meer »

Scala Sancta – Heilige Trap

Links vooraan in de Kerk van de Friezen bevindt zich een bijzondere ruimte: een kleine kapel met een kruisbeeld, een Mariabeeld en een 33 treden tellende trap, die vrij steil naar beneden loopt. Het is echter niet de bedoeling dat je de trap afloopt; het is namelijk een devotietrap, een zogenaamde Heilige Trap. Jarenlang was deze trap buiten gebruik en was de ruimte met het kruisbeeld een donkere opslagplaats. In het Heilige Jaar 2000 werd de trap op initiatief van de beheerders van de Kerk van de Friezen gerestaureerd, als  Nederlandse bijdrage aan het Jubileumjaar. De Scala Sancta, zoals buiten …

Lees meer »

De Kerk van de Friezen

Twee weken geleden schreef ik over de Romeinen in de Lage Landen – vandaag draaien we de rollen om en staat een stukje Nederland in Rome centraal op Ciao tutti. Een stukje Nederland, denk je nu wellicht, in de titel staat toch duidelijk een verwijzing naar de Friezen? De Nederlandse kerk in Rome heeft inderdaad een naam die enige uitleg verdient. In Rome is het als in Nederland tijdens de Elfstedentocht: alle Nederlanders zijn Friezen. De oude naam voor de mensen die uit de Lage Landen naar Rome kwamen, is nooit aangepast. Het feit dat medelanders al eeuwenlang naar Rome …

Lees meer »

Lofzang op Rome

Vandaag een lofzang op Rome, aan de hand van een prachtig boek dat ik vorige week ontdekte: Laus Romae, oftewel Lofzang op Rome, is een bundel van 16 artikelen die betrekking hebben op belangrijke momenten uit de cultuurgeschiedenis van Rome, van 1200 v.Chr. tot en met het gedicht van Lucebert over Rome uit 1957. Het boek is samengesteld naar aanleiding van het tienjarig jubileum van de nascholingscursus die door uitgeverij Eisma Edumedia werd georganiseerd voor docenten Klassieke Talen als voorbereiding op de Rome-reis. De redactie van het boek is verzorgd door Charles Hupperts en Elly Jans. In Laus Romae komen …

Lees meer »

Vlaamse voetsporen in de Eeuwige Stad

Naast de Sint Juliaan der Vlamingen (zie Ciao tutti van 6 november) zijn er nog veel meer Vlaamse sporen in Rome te vinden. Al deze bijzondere plekken zijn bijeengebracht in de reisgids Fiamminghi in Rome – Vlaamse voetsporen in de Eeuwige Stad. Het boek bevat 16 unieke wandelingen, gegroepeerd rondom goed bewaarde geheimen in Rome. Ondertussen word je als lezer en bezoeker gewezen op de talrijke sporen die Vlaamse kunstenaars, de honderden schilders, beeldhouwers, musici, architecten, schrijvers en ambachtslui, achterlieten in de Eeuwige Stad. Sommigen van hen werden wereldberoemd (denk bijvoorbeeld aan Peter Paul Rubens); van anderen heb je waarschijnlijk …

Lees meer »