Rome

Palazzo Valentini – een Romeinse domus onder de grond

Vanmiddag nemen we jullie mee naar een bijzonder gebouw in Rome: Palazzo Valentini. Op het eerste gezicht is er weinig bijzonders te ontdekken aan dit palazzo, de thuisbasis van de Provincia di Roma. Dat komt omdat je voor de echte schatten van deze plek moet afdalen naar de kelders… In Palazzo Valentini vond men, onder de grond, een onwaarschijnlijke schat: de archeologische resten van een paar fraaie woonhuizen uit het oude Rome. Vanaf de dag van de vondst zette een team van kunsthistorici, archeologen en architecten alles op alles om die huizen in kaart te brengen, te restaureren en klaar …

Lees meer »

De Zuil van Trajanus in Rome – eerbetoon aan de optimus princeps

In het jaar 98 gebeurde er iets bijzonders in het Romeinse rijk: voor het eerst kwam een niet-Italiaanse keizer aan de macht. Marcus Ulpius Nerva Traianus Augustus is zijn officiële naam, maar wij kennen hem het best als Trajanus. In deze blog een klein eerbetoon aan een grote keizer, die op 9 augustus van het jaar 117 zijn laatste adem uitblies. Vreemde keizer Trajanus kwam uit Italica, een plaatsje in Spanje. Zijn weg naar de troon liep, zoals dat inmiddels gebruikelijk was in Rome, via een adoptie. De zittende, wat onzekere keizer Nerva nam hem als adoptiefzoon op in de …

Lees meer »

Horti sallustiani: fantoommonumenten in Rome

In de stijlvolle wijk achter de Via Veneto in Rome, een onbekend stukje van de Eeuwige Stad waar toeristen vrijwel nooit voet zetten, vind je een plein met de naam Piazza Sallustio. Die naam verwijst naar iets dat met het blote oog niet snel te ontdekken valt als je op het plein staat: dat we ons hier bevinden in de beroemde horti sallustiani, de tuinen van Sallustius. Wie was Sallustius? Caius Sallustius Crispus leefde in de eerste eeuw voor Christus en groeide op in een redelijk welgestelde familie in de regio Abruzzo. Sallustius had zich flink opgewerkt en wist geweldig …

Lees meer »

Segway je weg door Rome

De hitte straalt bijna zichtbaar van de eeuwenoude straatstenen af, de groepen toeristen zoeken wanhopig naar schaduwrijke hoekjes om bij te komen en zich op te maken voor het vervolg van de wandeling… Wie Rome in de zomermaanden bezoekt kan rekenen op hitte en zonneschijn. Natuurlijk stop je daarom zonnebrand en een petje in je koffer, maar er is nog iets dat een zomerbezoek aan Rome een stuk aangenamer maakt. Wat iedereen bovendien wel weet, maar pas echt ondervindt als ze dagenlang de straten van Rome verkennen: de stad is gebouwd op heuvels. Gewoon slenteren kan op het bekende toeristendrafje …

Lees meer »

Paolina Bonaparte: mannenverslindster pur sang

Jolie Jacobs verloor haar hart aan Rome – en vooral aan de liefdesverhalen die met de stad verbonden zijn. Voor Ciao tutti schrijft ze over een van de grootste mannenverslindsters bij uitstek: Paolina Bonaparte: ‘Rome is druk, luidruchtig en chaotisch. Niet in de laatste plaats door wild voorbij racende scooters of Fiatjes 500. En probeer maar eens de busladingen toeristen te ontwijken als je zelf de stad wil ontdekken. Er is bijna geen ontsnappen aan het ‘levendige karakter’ van de stad. Maar wil je het toch proberen, neem dan een van de kleine busjes richting Villa Borghese. Dit park is …

Lees meer »

Mode in Rome – van Gucci tot de Zwitserse Garde

De uitdrukking fare bella figura klinkt de meeste Italiëliefhebbers niet vreemd in de oren. Het is immers een kunst waar de Italianen meer dan bedreven in zijn. Voor hen betekent het dan ook veel meer dan een goed figuur slaan. Het is eigenlijk een mooie uitdrukking voor ‘goed voor de dag komen’, in alle opzichten. Daarmee gaat het verder dan alleen je kleding; je hele uitstraling werkt mee aan la bella figura. Via dei Condotti: van Valentino tot Vuitton Uiteraard kun je overal in Rome aan fare bella figura doen, van koffiebar tot supermarkt, van museum tot aperitivo-bar. Ben je …

Lees meer »

De eerste Amerikanen in het Vaticaan

Na een restauratie van Pinturicchio’s Resurrezione (Verrijzenis), te zien in de Sala dei Misteri, die deel uitmaakt van de Borgia-appartementen in de Vaticaanse Musea, is een grootse ontdekking gedaan. Waarschijnlijk staan op dit werk van Pinturicchio de allereerste oorspronkelijke bewoners van Amerika afgebeeld, zoals Columbus ze heeft gezien en beschreven. De appartementen zijn vernoemd naar paus Alexander VI, Rodrigo Borgia. Hij was paus van 1492, het jaar waarin Colombus Amerika ontdekte, tot 1503. De appartementen zijn aan het begin van zijn pontificaat gedecoreerd, waarschijnlijk tussen 1492 en 1495. Zeker is in elk geval dat de appartementen op 1 januari 1495 …

Lees meer »

Licht op Rome

Deze ochtend zetten we Rome in prachtig poëtisch licht, met de woorden die F. L. Bastet ooit optekende, geïnspireerd door de Romeinse monumenten: Het Forum in de zon, de zuilen en de rozen en van de Palatijn de milde lentewind – hier worden wij weer stom en tot geluk verkozen het éne ogenblik, dat alles herbegint. Zie, langs de stramme muur waar wij bevrijd verpozen verglijdt de schaduw van dit lachend wonderkind: de eeuwig nieuwe tijd die in het tijdeloze verwaaien van de dag zijn diepste wezen vindt. Want trager stroomt het bloed maar sneller gaan de zinnen waar tussen …

Lees meer »

Unieke kijk op het Pantheon vanaf het dakterras van Grand Hotel de la Minerve

Hoewel we al tientallen keren in Rome waren, zijn er altijd dingen die we nog nooit hebben gedaan maar die we graag een keer zouden willen doen. We zullen jullie niet vermoeien met onze wensenlijst, maar wel met een wens die afgelopen week in vervulling ging: iets drinken op het dakterras van Grand Hotel de la Minerve, net achter het Pantheon in Rome. Het had nog heel wat voeten in de aarde. We liepen een drankje hoog boven de Romeinse daken al eens mis vanwege slecht weer, de verkeerde tijd (de bar was toen net dicht) of niet geheel geschikte …

Lees meer »

Piè di Marmo – een grote voet van marmer in hartje Rome

Zoals altijd begon ons bezoek aan Rome ook dit keer bij het Pantheon. We keken wederom vol verwondering omhoog door de oculus, groetten Rafaël en dronken een kopje koffie aan de bar van Sant’Eustachio. Daarna dwaalden we door de straatjes rondom het Pantheon, waar we op een enorme marmeren voet stuitten: Deze Piè di Marmo (letterlijk: voet van marmer) lijkt van een enorme Romeinse reus te zijn geweest, als je de afmetingen in ogenschouw neemt. Volgens de buurtbewoners is het echter de voet van een Egyptische godin, Isis, van wie er ooit een gigantisch beeld op deze plek zou hebben …

Lees meer »

Quodlibet – kleurrijke bed&breakfast in Rome

Na ruim twee volle dagen door Rome wandelen hadden onze voeten gisteren een beetje rust nodig. Er wacht dit weekend immers nog een vol programma, voor de laatste verhalen, de laatste foto’s en de laatste culinaire traktaties. We bleven daarom in de buurt van Quodlibet, de bed&breakfast waar we de afgelopen twee nachten hebben geslapen, vlak bij het Vaticaan. Hoewel Quodlibet letterlijk ‘mengelmoes, allegaartje’ betekent, is de bed&breakfast van schoonbroers Gianluca en Agostino een meer dan heerlijk geheel. Op de vierde verdieping van een prachtig palazzo (wees gerust, er is een lift) vind je een aantal kleurrijke kamers, allemaal anders …

Lees meer »

Superstad Rome

Op de website History.co.uk vonden we een interessante infographic over de bijzondere uitvindingen die in Rome zijn gedaan, op het gebied van bijvoorbeeld watervoorziening, riolering, verwarming, post en gezondheidszorg. Superstad Via de informatie die in de infographic is verwerkt, zie je wat voor een superstad Rome in de oudheid al was. Niet alleen konden de Romeinen dankzij een zelf uitgevonden soort cement hoge appartementencomplexen bouwen (tot wel vijf verdiepingen hoog), het wonen in de stad was dankzij allerlei andere vernuftige uitvindingen ook nog eens zeer aangenaam. Er was een goed werkend systeem voor aan- en afvoer van water, met 1300 …

Lees meer »

Pizza e mortazza – bijzondere bite van een brommend bijtje

Hoewel Romeinen dol zijn op authentieke streekgerechten en lang tafelen, houden ze op zijn tijd ook van street food. Voorwaarde is dan wel dat de snacks zijn gemaakt volgens traditioneel recept en met verse ingrediënten, zoals een portie supplì of een stuk pizza bianca. De eigenaar van Pizza&Mortazza speelt daar goed op in. In een kleine Ape die beschilderd is als een mortadella (een traditionele worst uit Bologna en omgeving) maakt hij de lekkerste pizza e mortazza, pizza bianca belegd met mortadella. Mortazza is, zoals je vast al had geraden, de Romeinse naam voor mortadella. Een virtueel voorproefje: Net als …

Lees meer »

Testament in de Sixtijnse Kapel

Als de kardinalen tijdens het conclaaf, dat dinsdag aanstaande in Rome van start gaat, een nieuwe paus kiezen, brengen ze het grootste deel van hun tijd door in de Sixtijnse Kapel. Onder toeziend oog van Michelangelo’s God die Adam zijn hand reikt wordt er gestemd. Zouden de kardinalen tussen de stemrondes door nog oog hebben voor de schilderingen in de kapel en de schitterende details die daarop te zien zijn? Zouden ze net zo geraakt worden door de schilderingen als de schoonmakers die eind vorig jaar de Sixtijnse Kapel stukje voor stukje afstoften? Een van hen zei blij te zijn …

Lees meer »

Isole – Gids voor de vagebond in Rome

Van de Venetiaanse eilanden reizen we vanmiddag naar de isole, de Romeinse eilanden. Romeinse eilanden? Kent Rome dan meer eilanden dan het Tibereiland? Nou, niet in letterlijke zin, maar wel in figuurlijke zin, zo ontdekte Marjolijn Smits, docente Klassieken en smoorverliefd op Rome. In 2008 kocht Marjolijn het boekje Isole – Guida Vagabonda di Roma van Marco Lodoli. Het is inmiddels haar favoriete Romegidsje. Lodoli wijst verstilde ‘eilandjes’ in de drukke stad aan, een boom, een standbeeld, een schilderij, een graf. Op haar recent gestarte weblog geeft Marjolijn geregeld een vertaling uit het Italiaans van een van de passages, die …

Lees meer »

Michelangelo sloopt een stukje van de Thermen van Diocletianus

Heb je je ooit afgevraagd waar Romes treinstation, Stazione Termini, eigenlijk naar is vernoemd? Bij de aanleg ervan (eind negentiende eeuw) stuitte men op talloze vondsten, waaronder delen van monumentale thermen (terme in het Italiaans), die de huidige naam aan het station gaven. De Thermen van Diocletianus, gebouwd ten tijde van keizer Diocletianus (284-305), hadden de reputatie de grootste van allemaal te zijn: er kon een slordige drieduizend man tegelijk badderen. Naar verluidt waren de Thermen van Diocletianus nog groter dan die van Caracalla. Ook hier was de gewoonlijke variëteit aan baden te vinden, en ook hier werden deze geflankeerd …

Lees meer »

Als paus Adriaan zijn zin had gekregen… was Michelangelo’s Laatste Oordeel in de Sixtijnse Kapel overgeschilderd

De schitterende fresco’s van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel waren bijna verdwenen onder een dikke laag kalk. Als de enige Nederlandse paus, Adrianus VI, zijn zin had gekregen, had niemand na 1523 nog kunnen genieten van Michelangelo’s meesterwerk. De strenge paus, die bovendien niet veel op had met kunst, vond de schilderingen maar heidens en wilde er niet langer mee geconfronteerd worden. Gelukkig voor ons kon hij zijn wens tijdens de korte periode dat hij paus was (1522-1523) niet laten uitvoeren. Toch was hij niet de enige die een deel van de Sixtijnse Kapel graag zag verdwijnen onder een dikke …

Lees meer »

Stofzuigen in de Sixtijnse Kapel

De beroemde schilderingen van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel hebben veel te lijden onder de grote hoeveelheid mensen die dag in, dag uit de kapel komen bezoeken. Zweet, stof, adem… alles laat zijn sporen na op de eeuwenoude fresco’s. Volgens Antonio Paolucci, directeur van de Vaticaanse Musea, moeten Michelangelo’s schilderingen hiertegen worden beschermd, willen we nog lange tijd kunnen genieten van de schitterende aanblik van de kapel. Afgestoft en afgekoeld De eerste stap in deze bescherming werd eind vorig jaar aangekondigd. Paolucci stelde dat bezoekers ‘voortaan worden afgestoft en afgekoeld voor ze kapel mogen betreden’. Afgestoft, denken jullie nu? Hoe …

Lees meer »

Drie keer op bezoek bij een oude zonnegod

Het mithraeum onder de Thermen van Caracalla is niet de enige plek in de Eeuwige Stad waar de oude Romeinen bijeenkwamen om Mithras, de zonnegod, te eren. Voor zover bekend waren er alleen al in Rome ongeveer 50 plekken die gewijd waren aan Mithras. Het meest bekende mithraeum bevindt zich onder de huidige San Clemente, maar wij lichten vandaag drie onbekendere Mithrasaltaren uit. Mithras, god van de zon Maar eerst iets meer over Mithras zelf. Deze Perzische zonnegod vertoont opvallend veel overeenkomsten met Jezus. Niet alleen werd Mithras ook op 25 december geboren, in een grot en onder toeziend oog …

Lees meer »

De badkuipen op het Piazza Farnese in Rome

Rome biedt niet alleen een aantal mooie spa’s, maar ook twee enorme badkuipen. Deze waterbekkens staan nu op het statige Piazza Farnese, maar bevonden zich oorspronkelijk in de Thermen van Caracalla. De badkuipen van Caracalla zijn verbouwd tot twee Farnese-fonteinen; ze dragen beide de iris die ook het wapen van de Farneses siert. Het schijnt dat de waterbekkens in de tijd dat er op dit plein nog stierengevechten werden gehouden wel eens werden gebruikt als laatste ontsnappingsmogelijkheid. Als het de stierenvechter te heet onder zijn voeten werd, sprong hij simpelweg een van de badkuipen in – die toen nog niet …

Lees meer »