Rome

Terug in de tijd: Olympische Spelen in Rome

Vandaag barsten de Olympische Zomerspelen los in Londen. Rome was 52 jaar geleden de stad die de Spelen mocht organiseren. Kosten noch moeite werden gespaard om de stad om te bouwen tot een Olympische droom. Onder aan de Monte Mario-heuvel werd een gloednieuw marmeren stadion met 80.000 plaatsen gebouwd – een ongekende omvang voor Rome. Gelukkig beschikte de stad ook over genoeg bestaande locaties en gebouwen die voor de Spelen werden gereserveerd. Dat moet voor de sporters echt een unieke ervaring zijn geweest; een topprestatie proberen te leveren in het decor van het antieke Rome… Zo werden in de Thermen …

Lees meer »

Het gebroken hart van Bernini op het Sint-Pietersplein

Overal waar je in Rome komt, herinnert er wel iets aan de grote beeldhouwer en architect Gianlorenzo Bernini. De grote Vierstromenfontein op Piazza Navona, de Neptunusfontein op Piazza Barberini, de prachtige Apollo en Daphne in Galleria Borghese, het slim vormgegeven Sint-Pietersplein dat de talloze bezoekers en pelgrims als het ware omarmt. Op dit Sint-Pietersplein liggen twee voor Bernini gedenkwaardige stenen. De eerste steen is verbonden met een nogal droeve liefdesgeschiedenis. Toen Bernini aan het Sint-Pietersplein werkte, was hij namelijk erg verliefd op een Romeinse dame. Hij kon aan niets anders meer denken dan aan de kleur van haar ogen, haar …

Lees meer »

De campaniles van Rome

Vanaf vandaag is dan eindelijk het boek Campanili romanici di Roma – Romaanse klokkentorens in Rome verkrijgbaar, waar ik vorig jaar oktober over schreef. Het boek was toen al helemaal klaar, maar wachtte nog op een uitgever. Inmiddels heeft Dolf Middelhof het heft in eigen hand genomen en het boek zelf uitgegeven. Vanochtend stonden ze bij hem op de stoep, vanaf nu kunnen jullie zijn prachtige fotoboek direct bij hem bestellen. In oktober gaf ik een voorproefje van het boek in tekst (dat je hier nog kunt lezen), met extra aandacht voor de klokkentoren van de Santa Maria della Luce …

Lees meer »

Door Rome zonder tijd bewegen – Anton van Wilderode

Volgens de legende werd Rome op 21 april 753 voor Christus gesticht door de tweelingbroers Romulus en Remus. Dat betekent dat de Eeuwige Stad vandaag maar liefst 2765 jaar oud wordt. Om dat te vieren, vinden er verschillende festivals, concerten en andere speciale evenementen plaats in de stad. Bovendien wordt de Romeinse hemel vanavond opgesierd met vuurwerk, dat wordt afgestoken aan de oevers van de Tiber. Op Ciao tutti vieren we Romes verjaardag met een prachtig gedicht over alles wat je op een dag als vandaag in Rome zou moeten kunnen doen: ‘En, langs het atrium der Vestalinnen en op de Via Appia …

Lees meer »

De stad, waarvan ik ben bezeten

Als opmaat naar de verjaardag van Rome morgen een prachtig gedicht over de Eeuwige Stad, waarvan ik – net als Bertus Aafjes en met ons vast vele anderen – sinds de eerste kennismaking ben bezeten. ‘Maar op een dag vol gouden lover en lente, en verguld azuur trek ik de laatste bergrug over en leef mijn schoonste levensuur. Want onder een cipres gezeten zie ik met stille ogen aan: de stad, waarvan ik ben bezeten sinds ik vernam van haar bestaan. De lang ontwende tranen wellen plotseling warm en één voor één: koepels drijven als waterbellen, teruggedrongen, erdoorheen. En tempels, kerken en …

Lees meer »

Lux in Arcana – de Vaticaanse archieven onthuld

Voor het eerst in de geschiedenis kun je een aantal geheime documenten de Vaticaans Archieven met eigen ogen aanschouwen. Ter ere van het vierhonderdjarig bestaan van het archief is de expositie Lux in Arcana ingericht, die tot 9 september te zien is in de Capitolijnse Musea. De tentoonstelling biedt een kijkje in een honderdtal echte documenten, brieven en stukken die normaal gesproken achter slot en grendel bewaard worden en alleen door de Heilige Stoel en een beperkt aantal wetenschappelijke onderzoekers ingezien kunnen worden. Nu hebben deze documenten voor het eerst Vaticaanstad achter zich gelaten en beslaan ze drie hele drie …

Lees meer »

Rome door de ogen van Escher

Wie het werk van Escher bekijkt, kijkt meerdere keren door de ogen van de kunstenaar naar Italië. Al direct na zijn schooltijd in Haarlem trekt Escher richting het diepe Italiaanse zuiden, onder andere naar Ravello en Atrani aan de Amalfikust, waar hij zijn grote liefde Jetta ontmoet. Met haar zal hij op 12 juni 1924 in Viareggio in het huwelijk treden. Maar Escher wordt niet alleen verliefd op Jetta, ook Italië draagt hij een warm hart toe. Hij reist veel, onder andere naar de regio’s Calabrië, Sicilië en Abruzzo. De plaatsen waar hij verbleef, zette hij trefzeker en tot in …

Lees meer »

Kruiswegen in Rome: van het Colosseum tot de engelen van Bernini

Op Goede Vrijdag wordt in Rome onder leiding van de paus de Via Crucis (Kruisweg) gelopen, een plechtige processie die van het Colosseum naar de Palatijn voert. De paus draagt tijdens de tocht een groot houten kruis. Op elke statie, veertien in totaal, houdt de stoet stil voor een gebed. Bij de laatste statie houdt de paus een toespraak waarin hij refereert aan allerlei belangrijke gebeurtenissen in het afgelopen jaar. De processie is een indrukwekkend gebeuren. Achter de paus sluiten ook veel Romeinen zich bij de processie aan. Ze dragen allemaal een lichtje, en sommigen zelfs een kruis. De Via …

Lees meer »

Villa Paganini – slapen als Doornroosje

Om nog even in de sprookjesachtige sfeer van het Quartiere Coppedè te kunnen blijven, laat ik jullie vandaag meegenieten van de bijzondere bed&breakfast die hier in Rome even mijn thuis is: B&B Villa Paganini. Maar eerst zal ik jullie vertellen hoe ik hier verzeild raakte… Ik schreef in oktober 2010 al eens over Villa Torlonia, een van de mooiste parken in Rome, ook en vooral door de aanwezigheid van La Casina delle Civette (Het Uilenhuisje), waar ik echt verliefd op werd. Aangezien dit huisje natuurlijk niet te koop komt te staan, neusde ik alvast een beetje rond in de buurt. …

Lees meer »

Vik Muniz – afvalkunstenaar

Het indrukwekkende Palazzo Pamphilj aan het uiteinde van Piazza Navona, dat ooit toebehoorde aan paus Innocentius X, heeft even zijn deuren geopend. Tot en met 16 december 2011 kun je er elke woensdag, donderdag, vrijdag en zaterdag terecht voor een expositie met werk van Vik Muniz. De werken hangen in de Galleria Cortona, de enorme zaal die bekend staat om zijn prachtige plafondschildering, gemaakt door Pietro da Cortona. Van het plafond kun je normaal gesproken slechts een glimp opvangen, als het buiten donker is en het licht in de zaal aan is. Een veelbelovende glimp weliswaar, maar de deur naar meer …

Lees meer »

Nog meer torens in Rome

Na de inmiddels weer verdwenen torentjes van het Pantheon die ik gisteren beschreef, moest ik denken aan de aankondiging voor een boek over de klokkentorens van Rome die ik ooit voorbij had zien komen. Nieuwsgierig of dit boek inmiddels verkrijgbaar was, mailde ik de auteur en fotograaf, Dolf Middelhoff. Wat bleek: het boek is zo goed als klaar, maar voor het mooi gedrukt en gebonden in de boekhandel kan verschijnen, moeten er eerst meer mensen gevonden worden die het boek willen gaan kopen. Aangezien ik zelf zo enthousiast was over het onderwerp – een origineel idee om Rome te verkennen …

Lees meer »

Het graf van Petrus onder de Sint-Pieter (necropolis van het Vaticaan)

Wie voor het eerst het plein voor de Sint-Pieter betreedt, kan vaak de onderkaak maar met moeite op zijn plek houden van verbazing. Verbazing over de grootsheid van de kerk, over de schoonheid van het plein én over de lengte van de rij die er staat om naar binnen te mogen. Als je nu eens kon regelen dat je daar niet in hoeft te gaan staan… Willemijn weet gelukkig een kleine omweg, via welke je niet alleen de rij overslaat, maar ook nog eens veel meer mee krijgt van de geschiedenis van de kerk. Die omweg loopt onder de grond. …

Lees meer »

De cijfers van de Sint-Pieter

Helaas, geen onthullend inzicht in de bankrekening van de paus vandaag – zoals de titel wellicht wel doet vermoeden – maar een rondtocht door de enorme Sint-Pietersbasiliek en over het gelijknamige plein in cijfers. Hierna kijk je toch even anders naar dit enorme bouwwerk – en kun je tijdens een volgend bezoek indruk maken op je reisgenoten door af en toe een van onderstaande feitjes te roepen… De Sint-Pietersbasiliek is bijna 190 meter lang (met het portiek erbij zelfs 218 meter) en – op het breedste punt – 155 meter breed. Daarmee is de basiliek ruim 22.000 m2 groot. De …

Lees meer »

Et tu Brute? – de moord op Julius Caesar

Op 15 maart van het jaar 44 voor Christus werd Gaius Julius Caesar vermoord. Zijn vermeende laatste woorden, gericht aan zijn moordenaar, zijn wereldberoemd geworden. ‘Et tu, Brute?’ zou hij hebben gezegd. ‘Ook jij, Brutus?’ De ochtend was begonnen als vele andere. Hoewel Caesar gewaarschuwd lijkt te zijn dat hij juist op deze dag, op de iden van maart, op zijn hoede moest zijn, nam hij gewoon deel aan de senaatsvergadering. Aangezien de Curia Julia op het Forum Romanum niet gebruikt kon worden (het gebouw had veel schade geleden door een grote brand), vond de vergadering plaats in de curia …

Lees meer »

De bordjes van de sfeervolle Via Margutta

Een van de mooiste straatjes van Rome, dat is een omschrijving die zeker van toepassing is op de Via Margutta. Ondanks de nabijheid van de toeristische trekpleisters op en om het Piazza di Spagna en het Piazza del Popolo, is de rust in de Via Margutta bewaard gebleven. Het straatje wordt bevolkt door kunstenaars, artiesten, een verdwaalde toerist en – bovenal – de sfeer van weleer. Van meet af aan is Via Margutta een thuis geweest voor ambachtslieden en kleine kunstenaars. Vanaf 1600 kreeg deze Romeinse straat ook steeds meer een internationaal karakter, dankzij de buitenlandse kunstenaars die zich er …

Lees meer »

Over de Via Appia Antica – ‘de koningin der wegen’

De regina viarum, de koningin der wegen, zo luidde de eretitel van de Via Appia ten tijde van het Romeinse rijk. Het was de belangrijkste weg van het Romeinse rijk, de weg ook die het meest tot de verbeelding sprak en spreekt. Het begin van de Via Appia bevond zich op het Forum Romanum, waar ook de andere grote wegen uit die tijd hun vertrekpunt hadden. Het eerste deel van het toenmalige traject van de Via Appia stond beter bekend als de Via Triumphalis, de Weg van de Triomf, die door zegevierende keizers en veldheren werd afgelegd na weer een …

Lees meer »

De Gouden Mijlpaal op het Forum Romanum – het startpunt van alle wegen vanuit Rome

Hoewel het gezegde ons doet denken dat alle wegen naar Rome leiden, is het eigenlijk andersom: alle wegen vertrekken vanuit Rome. Het beginpunt van de grote wegen die de Romeinen reeds aanlegden, lag steeds in de Eeuwige Stad zelf; het eindpunt was veranderlijk, afhankelijk van de gekozen richting. Zo leidde de bekendste Romeinse weg, de Via Appia (waar we morgen uitgebreid bij stilstaan), naar Brindisi. Een andere grote weg ten tijde van de Romeinen, de Via Flaminia, liep van Rome naar Rimini. De Via Flaminia werd overigens vernoemd naar keizer Gaius Flavianus, die tijdens de tweede Punische Oorlog aan de …

Lees meer »

Nog meer bijen in Rome – een wandeling rondom Piazza Barberini

In onze blog van gisteren stond de Ape centraal, het bezige bijtje dat de straten van Rome (en heel veel andere steden, dorpen en gehuchten in Italië) bevolkt. Vandaag gaan we wederom op zoek naar bijen in de Eeuwige Stad – maar dan anders… Wanneer je door Rome wandelt, kunnen de vele bijen je niet ontgaan. Ook hartje winter zie je ze overal opduiken. De bijen die de Romeinse gebouwen en beelden sieren, verwijzen naar de Barberini’s, een belangrijke familie die oorspronkelijk afkomstig was uit Toscane en die in de zeventiende eeuw grote invloed genoot in de stad. De familie …

Lees meer »

De wederopstanding van de obelisk op het Sint-Pietersplein

De obelisk die midden op het Sint-Pietersplein staat, heeft misschien wel de meest bewogen geschiedenis van alle Egyptische obelisken die vandaag de dag nog in Rome te zien zijn. Het is ook de enige obelisk die al die tijd overeind is blijven staan. De obelisk stond oorspronkelijk in Heliopolis, in Egypte, waar hij was gebouwd als eerbetoon aan de zon. In 37 na Christus liet keizer Caligula de obelisk naar Rome halen. Hij liet daartoe een speciaal schip bouwen, zodat de obelisk in zijn geheel kon worden vervoerd. Het schijnt dat deze obelisk de enige is die in zijn geheel …

Lees meer »

Obelisken van eigen makelij in Rome

Naast de Egyptische obelisken staat er in Rome ook een aantal obelisken van eigen makelij. Sommige dateren nog uit de tijd van de Romeinse keizers, andere zijn van recenter datum. De eerste Romeinse obelisk die we vandaag bezoeken staat precies in het midden van de Fontana dei Quattro Fiumi op Piazza Navona. Oorspronkelijk stond deze obelisk in de Tempel van Isis, en later kreeg hij ook nog een plekje in het Circus van Maxentius langs de Via Appia. Bovenop deze obelisk, die ook wel bekend staat als de Obelisco Agonale, zit een duif die een olijftak vasthoudt en die symbool …

Lees meer »

Nog meer souvenirs uit Egypte – Egyptische obelisken in Rome

De Piramide van Caius Cestius is niet het enige aandenken aan Egypte dat in Rome is terug te vinden. Iedereen die ooit voet op Romeinse bodem heeft gezet, weet dat er opmerkelijk veel obelisken te vinden zijn. Sterker nog: Rome is de stad met de meeste obelisken ter wereld. De oudste obelisken werden door de Romeinse keizers uit Egypte gehaald. Daarvan staan er acht nog steeds fier overeind. De hoogste obelisk van de stad (en tevens de hoogste obelisk ter wereld!) staat op het plein voor de Sint Jan in Lateranen. Hij is gemaakt van rood graniet en komt oorspronkelijk …

Lees meer »

Piramide van Caius Cestius – een echte piramide in hartje Rome

Na een grootscheepse restauratie schittert de Romeinse Piramide als nooit tevoren. Signor Volpetti, van de gelijknamige delicatessenzaak in de wijk Testaccio, vertelt Saskia alles over dit bijzondere monument. Hij tovert een oude ansichtkaart tevoorschijn en kijkt met een bijna verliefde blik naar de piramide die op de kaart staat afgebeeld. ‘Misschien vind je me een sentimentele oude man,’ zegt hij, ‘maar de Piramide van Gaius Cestius is een van de meest bijzondere plekken in Rome, zeker voor de inwoners van Testaccio.’ Het monument kan je ook eigenlijk niet ontgaan – zelfs als je maar even in Rome bent. Je rijdt …

Lees meer »

Roma-Amor – de stad en de liefde

In het Latijn zie je het meteen: Roma en amor, de stad Rome en de liefde, bestaan uit dezelfde letters. Dat kan geen toeval zijn! ‘Je kunt in Rome niet leven zonder er de liefde te bedrijven,’ schrijft Pavese in Il Compagno. En in Femmes beweert Philppe Sollers dat alle romans naar Rome leiden. Het aloude palindroom Roma-Amor heeft op tal van auteurs en in alle tijden aanstekelijk gewerkt. Zowel in gedichten als romans, brieven en dagboeken, toneel en essays komt het thema ‘liefde in Rome’ in al zijn variaties aan bod. Patrick Lateur stelde een bloemlezing samen die, chronologisch …

Lees meer »

Pompi – de beste tiramisù van Rome

Het is druk op Termini, het grote station van Rome; iedereen probeert zich geïrriteerd een weg te banen door mensen, koffers en kinderen. Het was misschien ook niet zo’n goed idee om vanuit Napels naar Rome te treinen tijdens het drukste weekend van het jaar. De Eeuwige Stad stroomt vol; er zijn al tienduizenden toeristen in de stad zijn om een glimp op te vangen van de zaligverklaring van paus Johannes Paulus – of gewoon omdat het meivakantie is en Rome een ideale bestemming is voor een stedentrip in het voorjaar. Ik zucht en probeer me niet te ergeren aan …

Lees meer »