La buchetta del libro – een bijzonder boekenraampje in Florence
Saskia schreef eind vorig jaar al op Instagram hoe mooi het is dat we tijdens onze reizen in Italië elke keer oude bekenden mogen ontmoeten die ons keer op keer met open armen ontvangen en hun passie voor hun stukje van de laars met ons delen.
Een van hen is Miriam Welsing, die al ruim dertig jaar in Florence woont en werkt. Met Miracoli Events organiseert ze bijzondere huwelijken en evenementen en daarnaast neemt ze je als gids graag mee naar unieke plekken in Florence, van palazzi waar je normaal gesproken niet kunt komen tot kleinere kerken en musea die grootse schatten herbergen.
In dit artikel neemt Miriam je alvast virtueel mee op pad in haar Florence, met een wandeling door een van de mooiste straten van de stad.
Achter elke muur schuilt geschiedenis
Miriam: ‘In 1992 arriveerde ik met een grote rugzak op het station van Florence. Ik weet het nog goed, het was in juli en bloedheet, maar het voelde direct als een déjà vu, alsof ik hier eerder was geweest, in een ander leven.
De renaissancekunst was voor mij de belangrijkste reden om hier neer te strijken en tot op de dag van vandaag verveelt dit onderwerp nooit. Elke dag opnieuw ontdek ik een wapenschild op de hoek van een straat, een beeldhouwwerk op een gevel, een symbool dat ooit iemand heeft achtergelaten om iets te vertellen.
Als je goed leert kijken, zie je hier veel meer dan reisgidsen je vertellen. Achter elke muur schuilt geschiedenis en ik vind het nog steeds heerlijk om op ontdekkingsreis te gaan in mijn eigen stad.
In eerste instantie streek ik neer in de wijk Santa Croce, waar ik tot 2021 heb gewoond. Mijn kantoor zit er nog steeds, op een steenworp afstand van de kerk waar Michelangelo en andere grootheden hun laatste rustplaats vonden. Elke dag wandel ik er langs met de gedachte: hier liepen zij ook. Zij zagen veel van wat er nu nog steeds te zien is.
Bijzondere bezienswaardigheden aan de Via de’ Bardi
Sinds mijn verhuizing naar Oltrarno, de zuidelijke oever van de Arno, woon ik in een van de mooiste straten van Florence, de Via de’ Bardi.
Onder deze straat ligt een van de oudste Romeinse handelswegen, de Cassia Vetus. Deze weg werd tweeduizend jaar geleden al gebruikt door Romeinse legionairs en later door middeleeuwse pelgrims en kooplieden in zijde en wol.
Ook Franciscus van Assisi maakte in 1211 gebruik van deze route, zoals te zien is aan een lief maar gehavend tabernakel waar ik elke dag langsloop.
Aan de Via de’ Bardi liggen majestueuze familiepaleizen, waarvan sommige al eeuwenlang in bezit van dezelfde families zijn, zoals het imposante Palazzo Capponi alle Rovinate op nummer 36/38 (waarbij alle rovinate verwijst naar het terrein met ruïnes en ingestorte gebouwen dat tegenover het palazzo lag).
De straat werd vernoemd naar de Bardi’s, een van de machtigste families in middeleeuws Florence. Ze waren bankiers van wereldformaat, maar ook beheerders van de stenen uit de groeves waarmee veel van de gotische paleizen, zoals het Palazzo Vecchio, zijn gebouwd.
Ze leenden geld aan koningen en pausen, zo ook aan de Engelse koning Edward III, die geld nodig had voor wat uiteindelijk de geschiedenis in zou gaan als de Honderdjarige Oorlog. Dat ging uitstekend, tot hij zijn schulden niet meer terugbetaalde, hetgeen leidde tot de ondergang van de Bardi-dynastie.
Pontormo’s meesterwerk in de Santa Felicita
De weg komt uit bij de Ponte Vecchio, uiteraard een strategisch punt voor de Bardi’s om te wonen. Macht betekende hier: zien wie er binnenkomt en weten wie er weer vertrekt.
Als je onder de gang van Vasari doorloopt naar links (en dus niet rechts de Ponte Vecchio oploopt), kom je al snel uit op het pleintje voor de Santa Felicita.
Dit was in de derde en vierde eeuw na Christus een smeltkroes waar Syrische, Griekse en Armeense kooplieden bijeenkwamen. Dankzij hen vinden we hier de eerste getuigenis van kerstening. Enkele resten van het voormalige kerkhof onder de kerk en het pleintje, zijn nog te zien op de toegangsmuur naar het klooster rechts van de kerk.
De belangrijkste reden om deze kerk vooral even binnen te gaan, is om een glimp op te vangen van de beroemde Capponi-kapel, direct bij binnenkomst rechts, nog steeds eigendom van de eerdergenoemde familie Capponi.
Na het aanvragen van speciale toestemming kan ik je meenemen achter de schermen van het hele Santa Felicita-complex. Met een enorme sleutel wordt dan het prachtige gietijzeren hek geopend van deze unieke familiekapel.
Het is zo veel mooier om echt in de kapel te staan, dicht op de schilderkunst, in plaats van achter het hek. Hier is namelijk het werk te zien van Jacopo Carucci, beter bekend als Pontormo.
De kruisafname op het altaar, met zwevende figuren in pastelkleuren om een bezweken Christus zonder doornenkroon, werd een van de meest toonaangevende voorbeelden van het maniërisme. Net zo mooi zijn de engel Gabriël, die een langgerekte Maria verrast met zijn blijde boodschap, in frescotechniek aan weerszijden van het venster.
Brunelleschi’s model voor zijn beroemde koepel
De kapel werd door Brunelleschi getooid met een zelfdragende proefkoepel, waarmee hij aantoonde wat hij wilde bereiken bij de bouw van de koepel van de Duomo.
Helaas moest deze koepel in een later stadium wijken voor de gang van Vasari, de beroemde Corridoio Vasariano die dwars boven de ingang van de kerk doorloopt naar het Palazzo Pitti. Hierdoor is het koepelfresco van Pontormo en zijn leerlingen verloren gegaan.
Als je naar boven gaat via een prachtige opgang vanuit de kerk kun je nog het metselwerk van Brunelleschi’s mini-koepel zien. Nóg mooier is de zogenaamde Loggia Granducale, vanwaar je theatraal kunt neerkijken op het middenschip van de kerk.
Op deze plek kun je je enigszins voorstellen hoe de laatste groothertogen van Toscane en later ook koning Vittorio Emanuele II van Italië onopgemerkt boven het gewone volk vanaf hun privébalkon de mis bijwoonden.
Ook het bijbehorende klooster met kapittelzaal en de sacristie verbergen prachtige kunstschatten, zoals een terracotta Madonna van Luca della Robbia en een schilderij van de bottega van Filippino Lippi. Omdat hier nooit iemand komt, is het alsof de tijd is stil komen te staan en de werken nog meer tot hun recht komen dan elders.
Een wandeling door de Via de’ Bardi met een bezoek aan de Santa Felicita is slechts een voorbeeld van de gelaagde rijkdom van mijn stad. Bijna elke straat herbergt unieke plekken waarvan ik je graag deelgenoot maak tijdens je bezoek aan Florence, of je nu voor de eerste keer naar de stad komt of een doorgewinterde liefhebber bent.’
Ontdek een bijzonder stukje Florence
Miriam neemt je mee voorbij de bekende highlights, voor een unieke Nederlandstalige privérondleiding. Desgewenst ook op maat, gericht op je persoonlijke interesse, van kunst tot architectuur, van mode tot culinair, van rondleidingen die ook voor kinderen interessant zijn tot een bezoek aan palazzi die normaal gesproken niet toegankelijk zijn voor publiek.
Als je meer wil weten over de mogelijkheden, neem dan contact op met Miriam Welsing, officiële stadsgids in Florence, via 0039-3476899165 of via info@miracoli.it.
