Inspiratie voor een Italiaanse kerst

Bezoek het Museo Nazionale dell’Italiano – het museum voor de Italiaanse taal – in Florence

In 2023 opent in Florence het Museo Nazionale dell’Italiano (MUNDI) – het museum voor de Italiaanse taal. In de vroegere ruimtes van het klooster bij de Santa Maria Novella dompel je je dan onder in allerlei aspecten van de lingua italiana.

Saskia kreeg alvast een klein voorproefje en bezocht de eerste twee zalen, die deze zomer een paar weken gratis te bekijken waren.

Een groots museum voor het Italiaans

MUNDI is het eerste en grootste museum dat is gewijd aan de Italiaanse taal, met een dynamische opstelling waarbij taal in allerlei vormen de aandacht krijgt.

Je ontdekt de relatie tussen het moderne Italiaans en het Latijn, maar zoals de naam MUNDI (van mundus, wereld) al aangeeft, verken je het Italiaans ook als een van de talen van onze moderne wereld, in een breed vertakt netwerk met andere talen en culturen.

Tijdlijn van de Italiaanse taal

Je bezoek aan het museum start met een duidelijke tijdlijn van de Italiaanse taal, met belangrijke momenten in de ontwikkeling van het Italiaans.

Op de wand zie je zowel in tekst als in beeld hoe het Italiaans zich ontwikkelde, van een vermelding van een kort tekstfragment op een fresco in de San Clemente in Rome tot het meesterwerk van de in Florence geboren Dante Alighieri, van het ontstaan van de Accademia della Crusca tot de eerste editie van het kookboek van Pellegrino Artusi, waarvan men wel zegt dat het Italië op zowel culinair als ook op taalkundig gebied heeft verenigd.

Naast de tijdlijn bestudeer je in de eerste zaal ook een aantal bijzondere filmfragmenten (met onder meer Pasolini’s Mamma Roma) en Latijnse inscripties afkomstig uit Pompeï.

Si – ja – yes – oui

Langs de wanden in de eerste zaal, boven de tijdlijn en de video-installaties, lees je het Italiaanse , in goud, gevolgd door het jawoord in allerlei andere talen, in wit. Het is een eerbetoon aan de grote dichter Dante – en vooral aan zijn ‘genti del bel paese là dove ’l sì suona’, als aanduiding van de Italianen en hun taal in een tijd waarin Italië als land nog niet bestond.

Quotes over de Italiaanse taal

In de tweede zaal worden prachtige quotes over het Italiaans geprojecteerd, zoals L’italiano è la lingua che ho scelto per trovare me stessa van Jhumpa Lahiri en Non c’è dubbio che gli angeli nel cielo parlano italiano van Thomas Mann.

Ook lees je er quotes over taal en woorden in het algemeen en bekijk je er twee interactieve video’s: Le parole hanno una storia (die werd gemaakt voor de tentoonstelling Dove il sì suona en die je meeneemt in de transformatie van het Latijn naar het Italiaans) en Le parole italiane del cibo in viaggio per il mondo, ooit gemaakt voor Expo 2015 in Milaan, waarin men aan de hand van woorden het succes van de Italiaanse keuken in de rest van de wereld reconstrueert.

In deze zaal vind je naast veel woordkunst ook een mooi architectonisch kunststukje: de spiraalvormige trap die Giuseppe Martelli rond 1825 ontwierp. Ook de engeltjes op het plafond zorgen voor een prachtig decor voor de Italiaanse taal.

De eerste tekst in het Italiaans

In deze zaal ligt ook de alleroudste tekst in het Italiaans, uit 960: de Placito di Capua. Het gaat om vier zinnen uit een juridisch document, die niet in het Latijn zijn opgetekend, maar in het Italiaans zoals dat in die tijd in een deel van het zuiden van het huidige Italië werd gebruikt.

Het gaat om vier korte, beëdigde getuigenissen uit Capua en Benevento (in de huidige regio Campanië), over een geschil tussen het klooster van Montecassino en Rodelgrimo van Aquino, die aanspraak maakte op een deel van het grondgebied van het klooster in de buurt van Capua.

Dit is een van de topstukken van het Museo Nazionale dell’Italiano – en het voelt heel bijzonder om dit allereerste stukje Italiaans in alle rust te kunnen bestuderen in de stad waar ik bijna twintig jaar geleden een paar maanden Italiaans studeerde…

Officiële opening in 2023

Het Museo Nazionale dell’Italiano opent in 2023 met ruim twintig zalen aan het Piazza della Stazione in Florence. Uiteraard zullen we tegen die tijd verslag doen van alle moois dat dan is toegevoegd aan deze taalschatten.

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.