Ciao tutti Italië Agenda – september

Tijdens het festival vindt ook de Internationale ijswedstrijd Procopio de’ Coltelli plaats. De competitie draagt de naam van de Siciliaanse chef Francesco Procopio Cutò, die ook wel ‘de vader van de gelato’ wordt genoemd.

Hij nam de ijskoude lekkernij van Sicilië mee naar Frankrijk, toen hij daar in 1686 Café Le Procope opende – zo gaat het verhaal. Gelukkig bleef er genoeg kennis van het ijsbereiden achter op het eiland, iets waar je als bezoeker heerlijk van mee kunt genieten!

ITALIË
TENTOONSTELLINGEN

Domenica al Museo
elke eerste zondag van de maand
Elke eerste zondag van de maand kun je gratis naar musea die door de Italiaanse staat worden beheerd. In Rome betekent dit dat je op die dag bijvoorbeeld geen entree hoeft te betalen voor het Colosseum en het Forum Romanum, voor de Galleria Borghese, voor Palazzo Barberini, voor het GNAM (Galleria Nazionale d’Arte Moderna), voor Villa Giulia, voor de Terme di Diocleziano, voor het Palazzo Massimo, voor Crypta Balbi, voor de Thermen van Caracalla en voor de Engelenburcht.

GARDAMEER

Visitate il Garda
tot 18 oktober 2026, MAG, Riva del Garda
Met het idee om terug te blikken op meer dan een eeuw toerisme aan het Gardameer is er in het Museo Alto Garda (MAG) in Riva del Garda een heerlijke verzameling reisposters, ansichtkaarten, brochures, geïllustreerde gidsen, foto’s en promotiemateriaal te zien, die het imago van het Benaco hebben gevormd en over de hele wereld hebben verspreid. Alle details vind je via deze link.

COMOMEER

Saluti da Villa Carlotta
tot 8 december 2026, Villa Carlotta
Lange tijd hoorde het versturen van een stapeltje ansichtkaarten net zo bij de vakantie als geld wisselen en papieren plattegronden. Veel steden, dorpen en zelfs bezienswaardigheden lieten hun eigen kaarten drukken, zodat vakantiegangers hun familie en vrienden mee konden laten genieten van hun vakantiebestemming.

Tijdens de tentoonstelling Saluti da Villa Carlotta bekijk je een mooie collectie antieke ansichtkaarten, aan de hand waarvan je ook de ontwikkeling van Villa Carlotta en de prachtige tuin volgt.

Turner: l’incanto del lago di Como e del paesaggio italiano
tot 27 september 2026, Como
De tentoonstelling, die plaatsvindt in het Palazzo del Broletto, de Pinacoteca Civica en de San Pietro in Atrio, toont aquarellen en schilderijen van William Turner, de belangrijkste Britse schilder ten tijde van de romantiek. Je ontdekt het belang van reizen in zijn kunstwerken, met veel beelden van het Italiaanse landschap, met name dat van Como en omgeving.

De tentoongestelde werken zijn allemaal afkomstig uit de Tate-collectie, een van de belangrijkste Britse namen in de kunst. Alle details vind je hier.

MILAAN

I Brueghel – le origini dei generi pittorici in Europa
29 september 2026 tot 31 januari 2027, Palazzo Reale
Deze tentoonstelling besteedt aandacht aan een van de invloedrijkste kunstenaarsdynastieën van de Europese renaissance. Aan de hand van meer dan tachtig werken, waaronder schilderijen, tekeningen en prenten, volg je de geschiedenis van de Brueghel-dynastie.

Maak kennis met Pieter Bruegel de Oude, Pieter Brueghel de Jonge en Jan Brueghel de Oude, die een doorslaggevende bijdrage hebben geleverd aan het ontstaan van de grote genres van de Europese schilderkunst: landschappen, stillevens, scènes uit het dagelijks leven, veldslagen en nog veel meer.

Een ontdekkingsreis door een fundamenteel hoofdstuk uit de kunstgeschiedenis, waarin de belangrijkste uitdrukkingsvormen van de moderne schilderkunst vorm kregen. Alle details vind je via deze link.

Il primo Picasso di Milano
tot 27 september 2026, Museo del Novecento
Deze tentoonstelling belicht de geschiedenis van het eerste schilderij van Pablo Picasso dat in de museale collectie van Milaan werd opgenomen, in 1972. Het gaat om Homme assis (Le Fumeur), dat Picasso in 1967 schilderde. Alle details vind je via deze link.

Anselm Kiefer – le alchimiste
tot 27 september 2026, Palazzo Reale
In de iconische Sala delle Cariatidi is in 2026 een unieke expositie van Anselm Kiefer te zien. Le alchimiste omvat meer dan veertig grote doeken, speciaal gemaakt voor deze plek, in dialoog met de dramatische schoonheid die wordt getekend door de bombardementen die de stad in 1943 troffen.

Caterina Sforza, die de auteur was van een zeldzaam manuscript met meer dan vierhonderd recepten voor medicijnen en alchemistische formules, is een van de hoofdrolspeelsters in het vrouwelijke pantheon dat Kiefer oproept: van Isabella Cortese tot Maria la Giudea, van Rebecca Vaughan tot Mary Anne Atwood.

Door middel van zijn materiële en symbolische schilderkunst geeft de kunstenaar vaak vergeten gezichten en lichamen weer, waarbij hij deze alchemisten een cruciale rol toekent in het ontstaan van het moderne wetenschappelijke denken.

EMILIA-ROMAGNA

Gli Italiani – Bruno Barbey
t/m 27 september 2026, Villa Mussolini, Riccione
Deze heerlijke tentoonstelling is gewijd aan Bruno Barbey’s weergave van het Italië van de jaren zestig. Barbey was in die tijd student fotografie in Zwitserland. Hij stak herhaaldelijk de grens over met zijn Kever om met zijn camera heel Italië te doorkruisen.

Zo ontstond een uitgebreide reportage die de ziel wist te vangen van een land dat zweefde tussen de wonden van de oorlog en nieuwe hoop: het zuiden, bezig met de moeizame wederopbouw, en het noorden, gericht op de droom van de grote stad.

Bedelaars, aristocraten, nonnen, straatkinderen, boeren, arbeiders en burgers bevolken beelden vol menselijkheid waarin gemeenschapszin, veerkracht en levensvreugde naar voren komen.

De zwart-witfoto’s geven alle lagen van de samenleving weer – het Italië van religieuze ceremonies en dorpsfeesten, van de economische bloei en eeuwenoude tradities, van arbeiders en boeren, van de nieuwe rijken en, bovenal, van eenvoudige dorpelingen die met hun trots de diepste Italiaanse identiteit belichamen.

Nordic Table Design – una silenziosa revoluzione femminile (1900-1970)
tot 10 januari 2027, MIC, Faenza
De tentoonstelling Nordic Table Design biedt een unieke reis in zeven delen door zeventig jaar nordic design, met ontwerpen van vrouwen uit Denemarken, Finland, Noorwegen en Zweden.

Meer dan tweehonderd werken – waaronder historische stukken uit musea en privécollecties en objecten die nog steeds in productie zijn – laten zien dat tafeldesign een plek voor sociale experimenten is geweest. Grote pioniers zoals Aino Aalto en Marianne Westman hebben alledaagse handelingen omgezet in daden van emancipatie, waarbij ze de rollen in het huishouden opnieuw hebben gedefinieerd.

Da Monet a Van Gogh a Kandinsky – nuovi sguardi sulla natura e la modernità
19 september 2026 tot 10 januari 2027, Palazzo dei Diamanti, Ferrara
Tijdens de expositie Da Monet a Van Gogh a Kandinsky ontmoet je enkele van de grootste namen uit de Europese kunstgeschiedenis. Je ontdekt hoe kunstenaars tussen het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw de weg effenden naar de moderne kunst.

De tentoonstelling brengt honderdtwintig schilderijen, tekeningen en gravures samen van onder anderen Monet, Van Gogh, Kandinsky, Mondriaan, Renoir, Degas en Picasso.

Aan de hand van sfeervolle landschappen, levendige stadsgezichten en steeds expressievere composities ontdekken bezoekers hoe kunstenaars afstand namen van traditionele beeldvorming en nieuwe artistieke wegen insloegen. Uiteindelijk vormden deze vernieuwende benaderingen de basis voor de abstracte kunst van de twintigste eeuw.

TOSCANE

Vespa – 80 years of an icon
tot 7 november 2026, Museo Piaggio, Pontedera
Tachtig kaarsjes mocht de Vespa dit jaar uitblazen. Tijd voor een nieuwe kijk op acht decennia wereldgeschiedenis, met beelden die niet alleen de ontwikkeling van dit Italiaanse icoon weergeven maar ook zijn vermogen om als hoofdrolspeler alle periodes van onze recente geschiedenis te doorkruisen.

Foto na foto neemt de Vespa je in deze expositie mee op een reis langs de vele rollen die de iconische scooter heeft vervuld: vervoermiddel en instrument van vrijheid, reisgenoot en stijlicoon, hoofdrolspeler in buitengewone avonturen en symbool van een levenswijze die mensen van verschillende leeftijden en culturen nog steeds aanspreekt.

Van de straten van Europese steden tot grote intercontinentale tochten, van filmsets tot de covers van tijdschriften: de Vespa ontpopt zich als een van de meest herkenbare en invloedrijke objecten van de hedendaagse visuele cultuur.

Firenze ’50 ’60 ’70 – Immagini dall’Archivio Foto Locchi
tot 18 oktober 2026, Villa Bardini, Florence
Maak een reis door de geschiedenis van Florence, aan de hand van honderdvijftig historische foto’s die een beeld schetsen van kunst, sport, het dagelijks leven, de samenleving en cultuur. Via deze link lees je alle details.

La Biblioteca svelata: il bestiario fantastico
t/m 31 oktober 2026, Museo di San Marco, Florence
In Florence is er nu een eerste tentoonstelling gewijd aan de illustraties van dieren in de manuscripten die worden bewaard in de historische bibliotheek van het San Marco-complex.

Deze bibliotheek, die in de vijftiende eeuw door Michelozzo werd ontworpen in opdracht van Cosimo de’ Medici, is een van de oudste voorbeelden van een openbare bibliotheek in Europa.

Een selectie boeken van de dertiende tot en met de zestiende eeuw verkent de wereld van de zoömorfische versiering: een reis langs fantastische, hybride en echte wezens, die als dragers van betekenissen fungeren, waaronder de draak, afgebeeld naast de heilige die hem verslaat.

Abitare il rinascimento
t/m 1 november 2026, Palazzo delle Papesse, Siena
De tentoonstelling Abitare il rinascimento laat aan de hand van meer dan tachtig werken de vruchtbare productie van huiselijke kunst zien die zich in de vijftiende en zestiende eeuw in Siena ontwikkelde.

Meubels zoals kisten, rugleuningen, bedden, hoofdeinden, textiel en interieurvoorwerpen staan centraal in een parcours dat de rijkdom en verscheidenheid wil weergeven van een figuratieve cultuur die bestemd was voor de versiering van woonruimtes.

Sibyls – Bill Armstrong
t/m 15 november 2026, crypte Duomo, Siena
De hoofdrolspelers van deze expositie in de crypte van de Duomo van Siena (sowieso al een bezoek waard vanwege de prachtige fresco’s) zijn de Sibillen die op de vloer van de Duomo te zien zijn, maar dan in een volledig nieuwe visuele ervaring van de hand van de Amerikaanse kunstenaar Bill Armstrong.

Deze raadselachtige vrouwelijke figuren lossen op, splitsen zich in tweeën, trillen. Hun beeld creëert, door middel van onscherpte – het kenmerkende element van Armstrongs werk –ambiguïteit maar desalniettemin zijn ze toch herkenbaar. Meer informatie vind je via deze link.

Turandot – O divina bellezza! O sogno! O meraviglia!
tot 1 november 2026, Puccini Museum, Lucca
Ter gelegenheid van het honderdjarig jubileum van Giacomo Puccini’s Turandot is er een prachtige expositie te zien in Puccini’s geboortehuis in Lucca.

Centraal staan twee historische kostuums uit Turandot, die werden gebruikt bij de eerste opvoering van de opera in 1926: kostbare stukken die enkele jaren geleden door het Museo del Tessuto in Prato zijn teruggevonden en in de eigen ateliers zorgvuldig zijn gerestaureerd.

De kostuums, vervaardigd met uiterst verfijnde materialen en technieken – waaronder gelamineerde stoffen, borduursels en toneelsieraden – weerspiegelen de symbolische rijkdom van het werk van Puccini.

I fratelli Gioli e la pittura a Pisa fra ‘800 e ‘900
tot 6 september 2026, Palazzo Blu, Pisa
Deze grote tentoonstelling is gewijd aan de broers Francesco en Luigi Gioli, twee absolute hoofdrolspelers in de Toscaanse kunst aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw, die de visuele traditie ingrijpend hebben vernieuwd. Alle details vind je hier.

Le signore dell’arte
tot 25 oktober 2026, Palazzo Cucchiari, Carrara
Een verrassend mooie tentoonstelling met ruim honderddertig werken van meer dan veertig kunstenaressen, aangevuld met schilderijen van Giacomo Balla en Felice Casorati, die via schilderijen en beeldhouwwerken een interessant genderperspectief bieden op de Italiaanse kunst aan het einde van de negentiende en het begin van de twintigste eeuw. Meer informatie vind je via deze link.

Cortona On The Move
tot 1 november 2026, Cortona
De zestiende editie van Cortona On The Move, met de titel Beautiful Country, biedt meer dan dertig fototentoonstellingen die het hedendaagse Italië verkennen, op het snijvlak van herinnering, identiteit en maatschappelijke veranderingen.

La Minerva di Arezzo – una storia di comunità ritrovata
tot 6 september 2026, Museo Archeologico Nazionale Gaio Cilnio Mecenate, Arezzo
De Minerva van Arezzo, een antiek bronzen beeld uit waarschijnlijk de Hellenistische periode, werd in 1541 tijdens het graven van een put gevonden. Dit jaar is de godin tijdelijk terug in Arezzo.

UMBRIË

Van Gogh e gli Italiani a Parigi – l’Arlesiana tra i ritratti femminili del secondo Ottocento
tot 27 september 2026, Galleria Nazionale dell’Umbria, Perugia
De tentoonstelling schetst het ontstaan van een van de meest voorkomende genres in de schilderkunst aan het einde van de negentiende eeuw: het vrouwenportret. Rondom het werk van Van Gogh ontstaat een dialoog met enkele van de belangrijkste Italiaanse kunstenaars uit de periode na de Italiaanse eenwording.

Centraal in de tentoonstelling staat L’Arlésienne, geschilderd in 1890, tijdens de laatste maanden van het leven van Van Gogh. Het schilderij geeft de intense en ingetogen figuur weer van Madame Ginoux, een van de beroemdste gezichten uit het oeuvre van Van Gogh, en transformeert het portret tot een psychologische ruimte waarin kleur en penseelstreek expressieve instrumenten worden die verder reiken dan louter een weergave van de werkelijkheid. Precies deze drang naar een steeds emotionelere schilderkunst vormt het uitgangspunt van deze tentoonstelling.

LE MARCHE

Frida Kahlo e Marilyn Monroe – vite parallele
tot 1 november 2026, Palazzo dei Priori, Fermo
Aan de hand van meer dan honderdtwintig foto’s vertelt deze expositie het verhaal van twee vrouwen die meer gemeen hebben dan je op het eerste oog zou denken.

Frida Kahlo als revolutionaire schilderes en Marilyn Monroe als Hollywood-diva en de belichaming van schoonheid hebben verrassende overeenkomsten, zowel qua publieke imago als door de complexe relatie met hun lichaam, ongelukkige liefdes, het nooit vervulde verlangen naar moederschap en een voortdurende spanning tussen persoonlijke kwetsbaarheid en publieke mythe, waaraan ook enkele werken van kunstenaars als Andy Warhol en Zhang Hongmei zijn gewijd.

Een intens en meeslepend biografisch verhaal waarin kunst, film, politiek en visuele cultuur met elkaar verweven zijn.

ROME

Tragicomica – prospettive sull’arte italiana dal secondo Novecento a oggi
tot 20 september 2026, MAXXI
Curatoren Francesco Stocchi en Andrea Bellini hebben meer dan honderddertig kunstenaars samengebracht die sinds de naoorlogse periode de werkelijkheid hebben geïnterpreteerd door ironie, drama en volkscultuur met elkaar te verweven, en die in de tragikomedie een sleutel vinden om de Italiaanse gevoeligheid vanaf de naoorlogse periode tot vandaag te begrijpen.

Daarmee is Tragicomica het uitgebreidste overzicht van de hedendaagse Italiaanse kunst dat het MAXXI de afgelopen jaren heeft georganiseerd.

foto’s: Simon d’Exéa | MAXXI

Flowers – meravigliosa natura
tot 6 september 2026, Chiostro del Bramante
Na het grote succes van de eerste Flowers-tentoonstelling kun je in het Chiostro del Bramante nog meer kleurrijke schilderijen van de zeventiende eeuw tot nu zien, dankzij bruiklenen van belangrijke Italiaanse musea en kunstgalerijen.

Je wandelt tussen enorme installaties en nooit eerder vertoonde werken die je doen nadenken over hoe kwetsbaar het evenwicht op aarde is, waarbij de precisie van de oude meesters wordt vergeleken met de digitale visies van vandaag.

Troia e Roma – miti, leggende, storie del Mediterraneo antico
tot 18 oktober 2026, Colosseum
De tentoonstelling Troia e Roma toont meer dan driehonderd voorwerpen uit de collecties van enkele van de belangrijkste Italiaanse en Turkse musea, waarvan een groot deel voor het eerst in Italië te zien is. Dankzij de centrale rol van het Ministerie van Cultuur en Toerisme van de Republiek Turkije zijn er namelijk meer dan tweehonderd werken in bruikleen van Turkse musea, waarvan er maar liefst vijftig nog nooit eerder door het Italiaanse publiek zijn gezien.

De tentoonstellingsroute, die wordt ingeleid door een monumentale replica van het Paard van Troje, brengt archeologische vondsten die van fundamenteel belang zijn voor het begrip van het historische en mythische erfgoed van Ilion in dialoog met materiaal dat de verspreiding en herinterpretatie van de mythe van Aeneas tot aan de stichting van Rome documenteert.

De tentoonstelling wil het grote publiek een samenhangend en wetenschappelijk actueel overzicht bieden van de culturele en historische gebeurtenissen van Troje en Rome, waarbij de draden van mythe, legende en historische werkelijkheid op ideële wijze worden samengevoegd tot één samenhangend verhaal dat ongeveer drie millennia aan Anatolische en Italische beschaving omvat.

Het parcours volgt een tweesporige benadering, zowel literair als archeologisch, en biedt een kritische en vergelijkende interpretatie van de bronnen die vandaag de dag beschikbaar zijn.

Angeli – messaggeri, custodi e viandanti
tot 1 november 2026, Musei Capitolini
Een jaar na het overlijden van paus Franciscus brengen de Capitolijnse Musea een eerbetoon aan hem met de tentoonstelling Angeli – messaggeri, custodi e viandanti, waarin engelen de hoofdrol spelen.

Door de eeuwen heen hebben engelen de collectieve verbeelding zo sterk geprikkeld dat ze een onmisbaar topos zijn geworden in de kunst, in al haar verschillende uitingsvormen. Aan de hand van een selectie schilderijen, beeldhouwwerken en werken op perkament presenteert de expositie een thematisch parcours gewijd aan de rol die engelenfiguren spelen in de westerse kunsttraditie.

Het project wil hun iconografische evolutie in hun dubbele rol als brug tussen het menselijke en het goddelijke in kaart brengen en tegelijkertijd het publiek stof tot nadenken bieden over de relatie tussen het zichtbare en het onzichtbare.

Bijzondere aandacht gaat uit naar de geleidelijke transformatie van het engelenbeeld, dat in de loop van de moderne tijd een meer menselijke dimensie aanneemt, tot aan de symbolische en metaforische herinterpretaties in de kunst van de negentiende en twintigste eeuw.

Angelo Custode | Pietro da Cortona (1656)
Palazzo Barberini | Gallerie Nazionale di Arte Antica di Roma

Metamorfosi – Ovidio e le arti
tot 20 september 2026, Galleria Borghese
Na het grote succes van de expositie Metamorfosen in het Rijksmuseum in Amsterdam kun je nu in Galleria Borghese genieten van de invloed van Ovidius’ Metamorfosen op de kunst.

Er zijn meer dan tachtig meesterwerken van kunstenaars als Titiaan, Michelangelo, Rubens, Rodin en Brancusi te zien. Uiteraard bouwt de tentoonstelling ook voort op de vaste collectie van Galleria Borghese, waaronder Bernini’s Apollo en Dafne, dat perfect bij het thema past. Alle details vind je via deze link.

Moda in Luce 1955-1975
tot en met 15 november 2026, Centrale Montemartini
Tijdens de expositie Moda in Luce 1955-1975 ontdek je de Eeuwige Stad tussen glamour en industriële innovatie. Dankzij ruim honderdvijftig historische foto’s, filmbeelden, documenten en originele kledingstukken van grote namen als Valentino, Sorelle Fontana, Gattinoni, Capucci, Fendi, Galitzine, uit het omvangrijke Archivio Luce Cinecittà, volg je de dialoog tussen haute couture, film, industrie en creativiteit.

Je ontdekt een Rome dat bruiste van ateliers, filmsets, catwalks en sterren uit de showbusiness, van Sophia Loren tot Audrey Hepburn, van Anita Ekberg tot Liz Taylor, een tijd die laat zien hoe de Italiaanse stijl de internationale verbeelding heeft veranderd en nog steeds invloed uitoefent op de modewereld.

Ettore Scola – Non ci siamo mai lasciati
tot 13 september 2026, Museo di Roma – Palazzo Braschi
Tien jaar na het overlijden van Ettore Scola organiseert het Museo di Roma een tentoonstelling die het persoonlijke en artistieke leven van de regisseur belicht, van zijn roots in Trevico tot zijn diepe band met Rome.

De tentoonstelling verweeft leven en verbeelding en schetst een rijk en veelzijdig portret van de auteur: niet alleen regisseur, maar ook scenarioschrijver, tekenaar en scherpzinnig waarnemer van zijn tijd.

Vermeer – Donna in blu che legge una lettera
t/m 11 oktober 2026, Palazzo Barberini
Vrouw in het blauw die een brief leest van Vermeer is tijdelijk te zien in Palazzo Barberini, een uitzonderlijke bruikleen van de gemeente Amsterdam en het Rijksmuseum.

De expositie toont een interpretatie van Vermeer en zijn werk, niet alleen als meester van het licht en de interieurs, maar ook als auteur van een ware ‘mentale schilderkunst’, het resultaat van een optische en conceptuele revolutie die de Nederlandse cultuur van de zeventiende eeuw doorkruist.

Vasari e Roma
tot 6 september 2026, Musei Capitolini
Ontdek de band tussen Giorgio Vasari en de stad Rome, aan de hand van schilderijen, tekeningen en documenten afkomstig uit belangrijke Italiaanse en internationale musea.

De tentoonstelling Vasari e Roma reconstrueert het culturele en artistieke traject dat Giorgio Vasari tijdens zijn verschillende verblijven in Rome heeft afgelegd, met de bedoeling om zijn veelzijdige carrière als schilder, architect, decorontwerper en biograaf te laten zien, als buitengewoon vertolker en getuige van het leven van pausen, vorsten, schrijvers en kunstenaars uit de zestiende eeuw.

Je ontdekt de doorslaggevende rol die Rome speelde in de vorming van de jonge Vasari, dankzij alle aanwezige kunst en met kunstenaars als Rafaël als voorbeeld.

Termini Escape
tot 4 oktober 2026, Palazzo Massimo alle Terme
Een moderne escaperoom die je de geschiedenis van het gebied rondom station Termini laat ontdekken: Termini Escape is een meeslepende ervaring die cultureel erfgoed combineert met spelelementen om de geschiedenis van het gebied rond Roma Termini te vertellen.

Via nagebouwde digitale omgevingen word je uitgenodigd om bijna tweeduizend jaar aan stedelijke veranderingen te verkennen, van de Thermen van Diocletianus tot het hedendaagse treinstation.

Roma in moneta – arte e potere nella storia della città eterna
tot 27 september 2026, Museo Nazionale Romano
Als ruilmiddel, symbool van macht, propagandamiddel, kunstvoorwerp en drager van herinneringen heeft de munt eeuwenlang bijgedragen aan de vorming van de identiteit van Rome en zijn imago in de wereld.

De in de stad geslagen munten bieden daarom een uniek inzicht in de politieke, religieuze, artistieke en sociale veranderingen die de stad heeft ondergaan. Door middel van afbeeldingen, inscripties en symbolen blijft elk exemplaar in staat een heel tijdperk op te roepen. Via deze link vind je de drie locaties van deze expositie en alle andere details.

Il Ritorno degli Eroi
tot 31 december 2026, Villa Giulia
Het sowieso al prachtige Etruskische museum in Rome toont tijdens de expositie Il Ritorno degli Eroi allerlei details van de beroemde François-grafkamer, een van de belangrijkste voorbeelden van Etruskische schilderkunst.

NAPELS EN OMSTREKEN

Maria Lai – Essere è tessere
tot 21 september 2026, Museo Madre, Napels
De tentoonstelling Maria Lai – Essere è tessere is gewijd aan het oeuvre van de Sardijnse kunstenares (1919–2013), dat zich uitstrekt over meer dan zes decennia. De expositie legt de nadruk op Lais voortdurende experimenten met assemblage, textiel, naaiwerk en collages en plaatst haar werk in de context van bredere debatten over abstractie, materialiteit, feminisme en de kunstcrisis in het naoorlogse Italië.

Il mito di Capri
tot 18 oktober 2026, Certosa di San Giacomo, Capri
Op Capri viert men dat het tweehonderd jaar geleden is dat de Grotta Azzurra werd ontdekt. De expositie Il mito di Capri in het Certosa di San Giacomo toont aan de hand van schilderijen, archeologische vondsten en historische documenten hoe het eiland dankzij deze Blauwe Grot is uitgegroeid tot een van de populairste eilanden van Italië.

PUGLIA

La materia dei sogni – mondi e visioni dall’opera di Shakespeare
tot 10 januari 2027, Castello Carlo V, Lecce
In de ondergrondse ruimtes van het Castello Carlo V dompel je je tijdens La materia dei sogni onder in een meeslepende ervaring die het erfgoed van Shakespeare omtovert tot een reis langs zeven grote installaties gewijd aan de thema’s, personages en verbeeldingswereld van Shakespeare.

Van het monumentale De Storm tot de beroemde monologen uit Hamlet – uit alles spreekt de kracht van Shakespeares verhalen.

SICILIË

Fernando Botero – l’incanto del mito
tot 31 oktober 2026, Villa Aurea & Valle dei Templi, Agrigento
De tentoonstelling Fernando Botero – l’incanto del mito toont vijfentwintig originele werken, waaronder sculpturen, aquarellen en tekeningen.

In Villa Aurea zijn zeventien werken op papier en doek te zien, waaronder enkele van de laatste die de kunstenaar in 2023 heeft voltooid. In de buitenruimtes van de Valle dei Templi staan acht bronzen beelden, die een mooi contrast vormen met deze historische plek.

Fernando Botero – il peso dei sogni
tot 31 oktober 2026, Palazzo Riso, Palermo
Ontdek de betoverende wereld van Botero in Palermo en maak een magische reis langs schilderijen, aquarellen en sculpturen, waaronder het iconische werk De Slang.

Ontdek een wereld waarin de onmiskenbare, uitgerekte vormen van de Colombiaanse meester pure poëzie, harmonie en evenwicht worden.

La forma consumata – Arman, Rotella, Warhol
tot 27 december 2026, Real Albergo dei Poveri, Palermo
Een unieke vergelijking tussen Amerikaanse pop art en nouveau réalisme, met ruim tachtig werken uit de periode 1954-2004, van Andy Warhol, Arman en Mimmo Rotella.

Tesori impressionisti – Monet e la Normandia
tot 28 september 2026, Palazzo Reale, Palermo
Ontdek hoe de impressionistische beweging is ontstaan, aan de hand van meesterwerken uit internationale musea en privécollecties die in dialoog treden met een van de symbolische plekken van de Normandische geschiedenis in het Middellandse Zeegebied.

Tesori Impressionisti – Monet e la Normandia vertelt over de uitwisselingen, vergelijkingen, invloeden, overeenkomsten en samenwerkingen tussen de grootste kunstenaars van de negentiende eeuw die hebben bijgedragen aan de faam van de Normandische provincie.

Elk van de bijna honderd tentoongestelde werken onthult de esthetische kracht van een streek die de grootste kunstenaars van de negentiende eeuw heeft geïnspireerd. Monet, Boudin, Bonnard, Dufy en vele anderen hebben het wisselende licht, de kust en het platteland van Normandië vastgelegd in universele beelden.

Giorgio de Chirico – Il sole della Metafisica
tot 1 november 2026, MACC, Scicli
Ontdek de diepe band tussen de verbeeldingswereld van De Chirico en Sicilië, die zich uitstrekt over de klassieke mythe van Magna Graecia, het verblindende licht van de mediterrane pleinen, de barokke architectuur en de zweverige sferen die het Siciliaanse stadslandschap kenmerken. Een band die ook verweven is met de familieachtergrond van de kunstenaar, wiens grootvader Siciliaans was.

Giorgio de Chirico – Il sole della Metafisica biedt een belangrijk overzicht gewijd aan Giorgio de Chirico aan de hand van een selectie van ongeveer vijftig werken van de meester van de metafysische kunst, in dialoog met de foto’s van Giovanni Chiaramonte, Giuseppe Leone, Pino Ninfa en Armando Rotoletti.

NEDERLAND

Italiaanse films tijdens het Haarlem Classic Film Festival
Van 5 tot en met 8 september 2026 vindt de tweede editie van Haarlem Classic Film Festival (HCFF) plaats. Het festival opent zaterdag 5 september met de gratis openluchtvertoning op de Grote Markt van The General (1926) van Buster Keaton.De dagen daarna is er een programma met bekende en minder bekende (gerestaureerde) klassiekers, met focus op vroege Lumièrefilms en Italiaans neorealisme, de filmstroming die in de nasleep van de Tweede Wereldoorlog opkwam en met zijn rauwe verbeelding van de werkelijkheid voor baanbrekende veranderingen zorgde in de wereldcinema.

Je kunt onder andere genieten van Ladri di biciclette van Vittorio De Sica, La terra trema van Luchino Visconti, Riso amaro van Giuseppe De Santis, Roma Città Aperta en Stromboli van Roberto Rossellini. Het complete filmprogramma vind je op de website van het Haarlem Classic Film Festival.

Antonio Scurati te gast bij het ILFU
Elk jaar komen in september en oktober inspirerende schrijvers naar Utrecht voor het ILFU, het grootste literatuurfestival van Nederland. Op 26 september is onder anderen Antonio Scurati te gast, schrijver van de veelgeprezen Mussolini-reeks.

Voor het eerste deel van deze reeks ontving Scurati in 2019 de Premio Strega, de belangrijkste literaire prijs van Italië.

Gerard van Honthorst – in alles anders dan Rembrandt
t/m 13 september 2026, Centraal Museum, Utrecht
In 2026 presenteert het Centraal Museum de eerste grote overzichtstentoonstelling over Gerard van Honthorst (1592–1656). De Utrechtse schilder, een tijdgenoot van Rembrandt, vertrok op jonge leeftijd naar Italië en maakte in Rome naam vanwege zijn nachtstukken, die hem de bijnaam Gherardo delle Notti opleverde.

Honthorst kreeg als een van de weinige niet-Italianen prestigieuze opdrachten voor altaarstukken en wist invloedrijke kunstverzamelaars aan zich te binden. Na zijn terugkeer in 1620 richtte hij zich op levendige genrestukken en musicerende gezelschappen. Hij vervolmaakte het pastorale genre en legde zich steeds meer toe op het portretschilderen.

In Utrecht, de stad waar hij is geboren, getrouwd en gestorven, krijgt Honthorst eindelijk een podium, met zo’n zestig schilderijen en circa dertig tekeningen van Honthorst uit museale en particuliere collecties uit Europa en de VS, zoals het Louvre en Galleria Borghese.

De koppelaarster | Gerard van Honthorst (1625)

Galleria
t/m 1 november 2026, Rijksmuseum van Oudheden, Leiden
In de zomer van 2026 opent het Rijksmuseum van Oudheden zijn deuren voor Galleria, dat twaalf kleine tentoonstellingen samenbrengt onder één dak. Je dwaalt er van ruimte naar ruimte, van tijd naar tijd, om je telkens opnieuw te laten verrassen.

Galleria is een uitnodiging om je te laten meevoeren door kunst, erfgoed en archeologie in vele gedaanten. Elke tentoonstelling heeft een eigen sfeer, invalshoek en verhaal, steeds met een raakvlak met de oudheid en soms ook een blik op het heden: van Romeinse haardracht tot de tekeningen van Bob Brobbel die de Nederlandse archeologie een gezicht gaven, zeldzame boeken uit de museumbibliotheek en het kunstproject Odysseus en de verdronkenen en geredden van Elisa Pesapane.

Voor de expositie Odysseus en de verdronkenen en geredden neemt de Italiaans-Nederlandse kunstenares Elisa Pesapane een van de grootste helden uit de klassieke mythologie als uitgangspunt.

Het project omvat een meterslange compositie, met blow-ups van Pesapanes tekenwerk, Etruskisch erfgoed uit de collectie van het museum en literatuur, verweven tot een caleidoscopisch decor. De bezoeker wordt hierdoor volledig omringd en meegevoerd in de reis van Odysseus, zijn broertje en hun bonte bemanning, die uitvaren op zoek naar de verloren mensheid.

Centraal staan de nieuwsgierigheid van de reiziger, de vreemdeling die verrijking brengt, en de Etruskische cultuur, waar zeevaart, mythologie en een open wereldbeeld samenkomen.

BELGIË

De laatste Romeinen in het fort van Oudenburg
t/m 8 november 2026, Gallo-Romeins Museum, Tongeren
Het Romeinse fort van Oudenburg vormde eeuwenlang een belangrijke schakel in de verdediging van de Noordzeekust. Een recent onderzoek van de Universiteit Gent leidde tot verrassende inzichten in het leven van de mensen die het fort tussen 380 en 430 na Christus bewoonden, vlak voor het definitief werd verlaten.

Oudenburg ligt op een tiental kilometer van Oostende, aan de Belgische kust. Haar oorsprong gaat, net als die van Tongeren, terug tot de Romeinse tijd. Van de tweede tot de vijfde eeuw na Christus stond er een groot fort – eerst in hout en aarde, later in steen. Dat speelde een belangrijke rol in de verdediging van de kuststrook en het hinterland, onder andere tegen piraten en invallende Germanen.

Tijdens de tentoonstelling De laatste Romeinen in het fort van Oudenburg schetsen vitrines met grafvondsten en artistieke illustraties van Karel De Wolf een levendig beeld van hoe het leven van de laatste Romeinen in Oudenburg eruitzag. Via tablets krijgen bezoekers toegang tot verdiepende informatie en 3D-modellen van vondsten uit een aantal graven.

foto’s: Gallo-Romeins Museum