Download gratis de Ciao tutti app!

Ciao tutti Italië Agenda – september

In onze agenda van september vind je een overzicht van een aantal interessante evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.

Let wel: het coronavirus zorgt voor een andere evenementenkalender dan anders. Sommige jaarlijkse evenementen worden uitgesteld of afgelast of vinden in een andere vorm plaats. Via deze pagina vind je meer informatie over het coronavirus tijdens je vakantie in Italië.

Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!

ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS

Koninginnerace op het Canal Grande
Venetië (Veneto)
Elke eerste zondag van september ziet het Canal Grande in Venetië letterlijk zwart van alle gondels die op het water dobberen. Dan wordt namelijk de Regata Storica gehouden, een traditie die tot ver in de geschiedenis teruggaat.

Voorafgaand aan de roeiwedstrijd is er een gondeloptocht waarin oude, bijzonder gedecoreerde gondels de hoofdrol spelen. Daarna volgen de echte roeiwedstrijden. Het spits wordt afgebeten door de Regata dei Giovanissimi. Dan zijn de vrouwen aan de beurt, met hun Regata delle Donne en vervolgens mag er gejuicht worden voor boten uit de omliggende streken, tijdens de Regata delle Caorline.

Tot slot gaan de echte gondeliers van start. Tijdens een spannende Regata dei Campioni glijden ze over het water. De boten vertrekken vanaf de Riva degli Schiavoni. De finish ligt tegenover Ca’Foscari, waar een soort drijvende historische tribune in het water is geplaatst. Daar worden de winnende gondeliers gehuldigd.

foto: Javen

Filmfestival van Venetië (Veneto)
Begin september geniet je van de Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica di Venezia, zoals het Filmfestival van Venetië voluit heet. Het is het oudste filmfestival ter wereld; de eerste editie werd reeds in 1932 gehouden. Venetië staat dan even helemaal in het teken van rode lopers, sterren en bovenal bijzondere films.

Een vijf ton wegende Santa Rosa
3 september, Viterbo (Lazio)
In Viterbo trekt elk jaar op 3 september een heel gevaarte door de stad. De zogenaamde Macchina di Santa Rosa is circa dertig meter hoog, vijf ton zwaar en spectaculair verlicht met meer dan duizend lichtjes en versierd met ontelbare stoffen rozen.

De constructie met de heilige Rosa wordt door meer dan honderd man gedragen – zo zwaar is ze. De tocht voert de heilige door de straten van de stad, in handen van de dragers, facchini genaamd. Ze stoppen een paar keer bij een soort altaar, waarna steeds drie commando’s klinken voor de heilige weer gedragen kan worden: ‘Sotto col ciuffo e fermi’, ‘Sollevate e fermi’ en ‘Per Santa Rosa, avanti!

La Festa di Rificolona
7 september, Florence (Toscane)
Elk jaar op de avond van 7 september schittert Florence in het licht van honderden lampions. Ter ere van La Festa di Rificolona wordt er een grote lampionnenoptocht gehouden. Al zingend trekken kinderen én volwassenen door de stad, elk met een eigengemaakte of gekochte lampion of lantaarn.

Het feest is waarschijnlijk in de zestiende eeuw ontstaan. Toen kwamen de boeren uit de wijde omstreken voor het eerst op de avond van 7 september naar de stad, om daar de dag erna de geboortedag van Maria te vieren. De boeren verzamelden zich vooral op het plein voor de Santissima Annunziata. Nog steeds komen de Florentijnen hier samen, in één groot feest van licht.

Jarige Julia
12 september, Verona (Veneto)
Julia, of Giulietta zoals de Italianen haar noemen, was naar verluidt jarig op 12 september. Een mooie gelegenheid om het huis waar ze zou hebben gewoond te bezoeken, aan de Via Cappello in Verona. Hoewel het hier nu bijna altijd een drukte van belang is en je geen tijd hebt om te dagdromen bij Romeo die een prachtige liefdesverklaring komt brengen, moet je in elk geval even de rechterborst van de bronzen Julia aanraken. Dat schijnt geluk te brengen in de liefde…

Sagra della Lumaca
Molini di Triora (Ligurië)
Ben je begin september in de buurt van Valle Argentina in Ligurië en wil je iets bijzonders meemaken op gastronomisch gebied? Dan is de Sagra della Lumaca, het slakkenfestival in Molini di Triora, zeker een aanrader. Ruim tweehonderd kilo slakken wordt op typisch Ligurische wijze bereid door de lokale bars en restaurants. Er zijn wijnproeverijen, je kunt genieten van live muziek, kinderentertainment, een markt met lokale specialiteiten en meedoen met een echte slakkenrace.
Lichtjesfeest in Lucca
13 september, Lucca (Toscane)
Tijdens de Luminara di Santa Croce wordt heel Lucca feestelijk verlicht door duizenden kaarsen en kaarsjes. Ter ere van dit grootse feest worden er allerlei activiteiten georganiseerd, zoals een plechtige processie met Il Volto Santo (‘Het Heilige Gezicht’). Na de processie is er het Mottettoneconcert in de kathedraal en groots vuurwerk.

Wolkenlift in de Duomo
14 september, Milaan (Lombardije)
Elk jaar op 14 september vindt er in Milaan een belangrijke gebeurtenis plaats. Sinds 1576 gaat er dan een lift de nok van de Duomo in. Deze lift heeft de vorm van een wolk en wordt daarom in het Milanese dialect Nivola genoemd. De wolk heeft een soort baldakijn, versierd met engelen, kaarsen en een gouden kruis. Het hele gevaarte wordt de lucht in gehesen zodat de aartsbisschop van Milaan een spijker van het kruis van Jezus kan pakken, die zo’n veertig meter boven het altaar wordt bewaard.

Sherbeth Festival (Sicilië)
Elk jaar in september vindt op Sicilië het Sherbeth Festival plaats. Villa Bellini in Catania staat dan vier dagen lang helemaal in het teken van ijs. Tijdens het ijsfestival kun je volop ijs proeven, in allerlei klassieke én bijzondere smaken.

Tijdens het festival vindt ook de Internationale ijswedstrijd Procopio de’ Coltelli plaats. De competitie draagt de naam van de Siciliaanse chef Francesco Procopio Cutò, die ook wel ‘de vader van de gelato’ wordt genoemd. Hij nam de ijskoude lekkernij van Sicilië mee naar Frankrijk, toen hij daar in 1686 Café Le Procope opende – zo gaat het verhaal. Gelukkig bleef er genoeg kennis van het ijsbereiden achter op het eiland, iets waar je als bezoeker heerlijk van mee kunt genieten!

ITALIË
TENTOONSTELLINGEN

Procida, Culturele Hoofdstad van Italië in 2022
In 2022 mag het eiland Procida zich de Culturele Hoofdstad van Italië noemen. In deze blog lees je al onze Procida-tips.

VENETIË

La Biennale 2022
tot 27 november 2022
Dit jaar vindt de negenenvijftigste internationale kunsttentoonstelling van de Biennale plaats. Het begint op 23 april en duurt tot 27 november. Het thema wordt The Milk of Dreams en de curator is Cecilia Alemani; de eerste vrouwelijke Italiaanse curator.

Tijdens de Biennale zijn er twee hoofdlocaties. In de Giardini della Biennale wandel je langs de paviljoens van verschillende landen. De andere locatie van de Biennale bevindt zich op het terrein van het Arsenale.

Gusto! Gli Italiani a tavola – 1970-2050
tot 25 september 2022, M9 Mestre
Gusto! Gli Italiani a tavola is de eerste van een drietal tentoonstellingen over het dagelijks leven van de Italianen. Je duikt in de recente historie van de Italiaanse keuken, van tradities en gewoonten tot recepten en gerechten. Een extra reden om het M9 (Museo del ’900) in Mestre (Venetië) te bezoeken!

Nog meer exposities in Venetië
In de Gallerie dell’Accademia en Palazzo Manfrin bewonder je tot 9 oktober 2022 het werk van Anish Kapoor – met als curator Taco Dibbits, directeur van het Rijksmuseum in Amsterdam. Via deze link lees je er meer over.

In het Palazzo Grassi schittert Marlene Dumas tot 8 januari 2023. Je bewondert meer dan honderd werken van deze in Zuid-Afrika geboren kunstenares, die in Amsterdam woont en werkt. Meer informatie vind je hier.

Het beroemde Palazzo Ducale, het Dogepaleis, opent de deuren voor moderne kunst. In de Sala dello Scrutinio bewonder je tot 29 oktober 2022 kunstwerken van Anselm Kiefer, tijdens de expositie genaamd Questi scritti, quando verranno bruciati, daranno finalmente un po’ di luce. Via deze link vind je meer informatie.

Tot 26 september 2022 dompel je je in het Guggenheim Museum onder in surrealisme en magie. In het Museum Ocean Space is een tentoonstelling met werk van kunstenaar Dineo Seshee Bopape (te zien tot 2 oktober 2022).

Punta della Dogana toont een expositie met werken van de Amerikaanse kunstenaar Bruce Nauman (tot 27 november 2022), terwijl Casa dei Tre Oci op het eiland Giudecca een mooie tentoonstelling wijdt aan het werk van fotografe Sabine Weiss.

MILAAN

Marmi di Torlonia
tot 18 september 2022
Na de schitterende expositie in de Musei Capitolini in Rome kun je de Marmi di Torlonia bewonderen in de Gallerie d’Italia aan het Piazza della Scala in Milaan. Er zijn bijna honderd marmeren beelden, bas-reliëfs, bustes en sarcofagen te zien, die tientallen jaren in een stoffige kelder huisden.

Ciao tutti’s Jesper toont in deze blog een aantal prachtige kunststukken uit de collectie van de familie Torlonia, die na al die tijd verborgen te zijn geweest nu eindelijk voluit mogen schitteren.

LUCCA

I pittori della luce
tot 2 oktober 2022, Lucca
Tot 2 oktober 2022 bewonder je in de Ex Cavallerizza aan het Piazzale Verdi de prachtige expositie I pittori della luce – da Caravaggio a Paolini, met meer dan honderd schitterende werken van schilders die toveren met licht.

Er zijn werken uit verschillende grote Italiaanse musea te zien, maar ook stukken uit (internationale) privécollecties die je nog niet eerder in deze samenstelling kon bekijken.

Naast Caravaggio en Pietro Paolini schitteren onder meer Rubens, De Ribera, Preti, Bigot en Orazio Gentileschi in Lucca, in een wervelende expositie die je eigenlijk niet mag missen als je in de buurt bent.

ROME

Crazy
tot 8 januari 2023, Chiostro del Bramante
Na de kleurrijke exposities Love, Dream en Enjoy is het Chiostro del Bramante in 2022 het decor van Crazy, een unieke expositie met werk van eenentwintig internationale kunstenaars, waarvan ongeveer de helft speciaal voor deze expositie is gemaakt.

Laat je ‘gek’ maken door onder meer Hrafnhildur Arnardóttir / Shoplifter, Massimo Bartolini, Gianni Colombo, Fallen Fruit / David Allen Burns en Austin Young, Lucio Fontana, Anne Hardy, Thomas Hirschhorn en Alfredo Pirri. In dit artikel geven we alvast een voorproefje!

Casa Balla – bijzondere openstelling
tot 31 december 2022
Honderdvijftig jaar geleden werd kunstschilder Giacomo Balla geboren. Om dit te vieren openen de deuren van zijn vroegere woning tijdelijk ook voor bezoekers. Het interieur van Casa Balla (Via Oslavia 39B) is net zo kleurrijk en futuristisch als Balla’s oeuvre – en daarmee een museum op zich. In deze blog lees je er meer over.

foto’s: M3Studio

PPP – 100 jaar Pier Paolo Pasolini
Op 5 maart 2022 is het precies honderd jaar geleden dat Pier Paolo Pasolini in Bologna werd geboren. Als eerbetoon aan deze dichter, schrijver en filmregisseur worden er onder de naam PPP100 in Rome verschillende lezingen, theater- en filmvoorstellingen en kleine exposities in onder meer de Terme di Diocleziano en de Galleria d’Arte Moderna.

Voor het najaar van 2022 staan er  drie exposities in Rome op het programma, in het Palazzo Barberini, het MAXXI en het Palazzo delle Esposizioni. We zullen de details tegen die tijd met jullie delen.

In deze blog tippen we een aantal plekken in Rome én in Bologna waar je oog in oog staat met Pasolini en zijn erfenis.

Cursus Honorum – Il governo di Roma prima di Cesare
Musei Capitolini, tot 2 oktober 2022
In de Capitolijnse Musea bewonder je tot begin oktober de expositie Cursus Honorum – Il governo di Roma prima di Cesare, over de regering van Rome voor Caesar.

De cursus honorum was een fundamenteel aspect van het politieke leven in het oude Rome. Vijf anonieme Romeinse beelden – vier mannen en één vrouw – geven je een inkijkje in het politieke leven van het Rome ten tijde van de Republiek. Via deze link vind je meer informatie.

Gratis naar de Vaticaanse Musea
Elke laatste zondag van de maand kun je gratis naar de Vaticaanse Musea & Sixtijnse Kapel, om te genieten van alle schatten die in het museum verzameld zijn, van de Laocoöngroep tot de schitterende schilderingen van Michelangelo. Ga wel op tijd, want het is op deze dag nog drukker dan anders.

Vaticaanse Musea by night
Op vrijdag kun je de Vaticaanse Musea ook ‘s avonds bezoeken, van 19.00 tot 23.00 uur (de entree sluit om 21.30 uur). Voor zo’n avondbezoek moet je echt van tevoren online reserveren via deze link. Je kunt tijdens deze bijzondere avond het Museo Gregoriano Egizio, het Museo Pio Clementino, de Gallerie Superiori, de Stanze di Raffaello, het Appartamento Borgia, de Collezione Arte Religiosa Moderna en de Sixtijnse Kapel bewonderen.

Viaggio nei Fori
Op het Forum van Augustus vindt een spectaculaire lichtshow plaats waarbij het verleden bijna letterlijk tot leven wordt gebracht. Alle praktische informatie (met o.a. aanvangstijden, prijzen en de mogelijkheid tot het reserveren van kaartjes) vind je via de website Viaggio nei Fori.

Luci su Adriano – lichtshow op de Tempel van Hadrianus
Hoewel de Tempel van Hadrianus in hartje Rome staat, op een steenworp afstand van het Pantheon, trekken de tempelruïnes aan het Piazza di Pietra meestal niet zo veel bekijks. Dat is deze zomer anders, want zodra het donker wordt vormen de enorme zuilen van de tempel het decor van een spectaculaire lichtshow.

Tot eind september kun je er elke avond gratis van genieten. De show start als het donker wordt. In twaalf minuten reis je eeuwen mee terug in de tijd, naar het Rome van keizer Hadrianus, waarna je Rome met heel andere ogen bekijkt. De perfecte start van een heerlijke avondwandeling door het historisch centrum!

LECCE

Interconnesso
t/m 10 september 2022, Lecce (Puglia)
Boetiekhotel Palazzo Sant’Anna in Lecce presenteert van 2 juli tot en met 10 september een expositie van de Nederlandse kunstfotograaf Frank van Driel. Met Interconnesso toont de fotograaf een selectie eigentijdse stillevens in kleur en zwart-wit naaktportretten.

Van Driel refereert met zijn lichtgebruik en symboliek aan de Hollandse en Italiaanse schilders uit de zeventiende eeuw. Hij verbindt in zijn werk verleden, heden en toekomst; met een grote passie voor puurheid, geschiedenis en de natuur. Achter elk werk schuilt een verhaal.

NEDERLAND

Oevers vol Romeinen
Limburgs Museum, Venlo, t/m 4 september 2022
Tijdens de interactieve tentoonstelling Oevers vol Romeinen stap je in de wereld van de Romeinen. Zo’n tweeduizend jaar geleden vormde de Rijn de noordelijke grens van het Romeinse Rijk, de Limes.

De Maas was het Romeinse achterland. De Romeinen waren ook in Limburg de baas en hebben er veel prachtige sporen nagelaten. Zwaarden en helmen, maar ook speelgoed, babyflesjes, kinderschoentjes en damessieraden.

Een van de wonderlijkste voorwerpen in de tentoonstelling is een zandstenen hoofd van de ‘Dame van Voerendaal’, gevonden op een heuvel aan de Via Belgica. Deze dame neemt je mee door de tentoonstelling. Aan haar hand verken je het leven van alledag en leer je de Romeinen en hun gewoontes kennen.

Marinetti en het futurisme: manifest voor een nieuwe wereld
25 september 2022 t/m 19 februari 2023, Rijksmuseum Twenthe, Enschede
Op 20 februari 1909 luidt de Italiaanse dichter Filippo Tommaso Marinetti met zijn futuristisch manifest in de Franse krant Le Figaro een nieuw artistiek tijdperk in. In het manifest bezingt hij de snelheid, de toekomst, agressiviteit en activisme, en wijst hij het verleden resoluut af.

Deze energieke uitgangspunten spreken veel jonge kunstenaars en intellectuelen aan, waardoor hij al snel een groep jonge futuristen om zich heen verzamelt. In de drie decennia die volgen, gebruiken de futuristen hun verbeeldingskracht om een radicale nieuwe toekomst vorm te geven.

In de tentoonstelling Marinetti en het futurisme: manifest voor een nieuwe wereld volgt Rijksmuseum Twenthe de artistieke ontwikkeling van het futurisme aan de hand van zijn charismatische leider Marinetti.

BELGIË

Imperium Romanum – Het Romeinse Rijk door de lens van Alfred Seiland
tot 23 januari 2023, Gallo-Romeins Museum Tongeren
Tijdens de hoogtijdagen strekte het Romeinse Rijk zich uit over een gebied dat tegenwoordig meer dan veertig landen zijn beslaan. Overal zijn er nog zichtbare restanten van dat enorme Imperium: van vervallen ruïnes tot indrukwekkend goed bewaarde monumenten.

Al vijftien jaar lang legt de Oostenrijkse fotograaf Alfred Seiland (1952) al die overblijfselen vast. Heden en verleden komen in zijn werk intrigerend samen.

In het Gallo-Romeins Museum in Tongeren maak je kennis met deze kunstenaar én honderdvijftig van zijn beste werken. Ze leveren boeiende verhalen op over de Romeinse cultuur, architectuur en geschiedenis. Ze doen glimlachen, dromen van reizen en zetten je aan het denken. Hoe beleven we erfgoed en gaan we er vandaag mee om?

In videoreportages kun je Alfred Seiland aan het werk zien. Niet alleen voor volwassenen, maar ook voor kinderen komt er een audiotour. Voor die laatste groep werkt het museum ook aan een speelse kijkwijzer.

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief