Download gratis de Ciao tutti app!

Ciao tutti Agenda – september

In onze agenda van september vind je een overzicht van alle evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.

Let wel: het coronavirus zorgt voor een andere evenementenkalender dan anders. Sommige jaarlijkse evenementen worden uitgesteld of afgelast of vinden in een andere vorm plaats. Via deze pagina vind je meer informatie over het coronavirus tijdens je vakantie in Italië.

Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!

ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS

Koninginnerace op het Canal Grande
Venetië (Veneto)
Elke eerste zondag van september ziet het Canal Grande in Venetië letterlijk zwart van alle gondels die op het water dobberen. Dan wordt namelijk de Regata Storica gehouden, een traditie die tot ver in de geschiedenis teruggaat.

Voorafgaand aan de roeiwedstrijd is er een gondeloptocht waarin oude, bijzonder gedecoreerde gondels de hoofdrol spelen. Daarna volgen de echte roeiwedstrijden. Het spits wordt afgebeten door de Regata dei Giovanissimi. Dan zijn de vrouwen aan de beurt, met hun Regata delle Donne en vervolgens mag er gejuicht worden voor boten uit de omliggende streken, tijdens de Regata delle Caorline.

Tot slot gaan de echte gondeliers van start. Tijdens een spannende Regata dei Campioni glijden ze over het water. De boten vertrekken vanaf de Riva degli Schiavoni. De finish ligt tegenover Ca’Foscari, waar een soort drijvende historische tribune in het water is geplaatst. Daar worden de winnende gondeliers gehuldigd.

foto: Javen

Filmfestival van Venetië (Veneto)
Begin september geniet je van de Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica di Venezia, zoals het Filmfestival van Venetië voluit heet. Het is het oudste filmfestival ter wereld; de eerste editie werd reeds in 1932 gehouden. Venetië staat dan even helemaal in het teken van rode lopers, sterren en bovenal bijzondere films.

Een vijf ton wegende Santa Rosa
3 september, Viterbo (Lazio)
In Viterbo trekt elk jaar op 3 september een heel gevaarte door de stad. De zogenaamde Macchina di Santa Rosa is circa dertig meter hoog, vijf ton zwaar en spectaculair verlicht met meer dan duizend lichtjes en versierd met ontelbare stoffen rozen.

De constructie met de heilige Rosa wordt door meer dan honderd man gedragen – zo zwaar is ze. De tocht voert de heilige door de straten van de stad, in handen van de dragers, facchini genaamd. Ze stoppen een paar keer bij een soort altaar, waarna steeds drie commando’s klinken voor de heilige weer gedragen kan worden: ‘Sotto col ciuffo e fermi’, ‘Sollevate e fermi’ en ‘Per Santa Rosa, avanti!

La Festa di Rificolona
7 september, Florence (Toscane)
Elk jaar op de avond van 7 september schittert Florence in het licht van honderden lampions. Ter ere van La Festa di Rificolona wordt er een grote lampionnenoptocht gehouden. Al zingend trekken kinderen én volwassenen door de stad, elk met een eigengemaakte of gekochte lampion of lantaarn.

Het feest is waarschijnlijk in de zestiende eeuw ontstaan. Toen kwamen de boeren uit de wijde omstreken voor het eerst op de avond van 7 september naar de stad, om daar de dag erna de geboortedag van Maria te vieren. De boeren verzamelden zich vooral op het plein voor de Santissima Annunziata. Nog steeds komen de Florentijnen hier samen, in één groot feest van licht.

Jarige Julia
12 september, Verona (Veneto)
Julia, of Giulietta zoals de Italianen haar noemen, was naar verluidt jarig op 12 september. Een mooie gelegenheid om het huis waar ze zou hebben gewoond te bezoeken, aan de Via Cappello in Verona. Hoewel het hier nu bijna altijd een drukte van belang is en je geen tijd hebt om te dagdromen bij Romeo die een prachtige liefdesverklaring komt brengen, moet je in elk geval even de rechterborst van de bronzen Julia aanraken. Dat schijnt geluk te brengen in de liefde…

Sagra della Lumaca
Molini di Triora (Ligurië)
Ben je begin september in de buurt van Valle Argentina in Ligurië en wil je iets bijzonders meemaken op gastronomisch gebied? Dan is de Sagra della Lumaca, het slakkenfestival in Molini di Triora, zeker een aanrader. Ruim tweehonderd kilo slakken wordt op typisch Ligurische wijze bereid door de lokale bars en restaurants. Er zijn wijnproeverijen, je kunt genieten van live muziek, kinderentertainment, een markt met lokale specialiteiten en meedoen met een echte slakkenrace.
Lichtjesfeest in Lucca
13 september, Lucca (Toscane)
Tijdens de Luminara di Santa Croce wordt heel Lucca feestelijk verlicht door duizenden kaarsen en kaarsjes. Ter ere van dit grootse feest worden er allerlei activiteiten georganiseerd, zoals een plechtige processie met Il Volto Santo (‘Het Heilige Gezicht’). Na de processie is er het Mottettoneconcert in de kathedraal en groots vuurwerk.

Wolkenlift in de Duomo
14 september, Milaan (Lombardije)
Elk jaar op 14 september vindt er in Milaan een belangrijke gebeurtenis plaats. Sinds 1576 gaat er dan een lift de nok van de Duomo in. Deze lift heeft de vorm van een wolk en wordt daarom in het Milanese dialect Nivola genoemd. De wolk heeft een soort baldakijn, versierd met engelen, kaarsen en een gouden kruis. Het hele gevaarte wordt de lucht in gehesen zodat de aartsbisschop van Milaan een spijker van het kruis van Jezus kan pakken, die zo’n veertig meter boven het altaar wordt bewaard.

Sherbeth Festival (Sicilië)
Elk jaar in september vindt op Sicilië het Sherbeth Festival plaats. Villa Bellini in Catania staat dan vier dagen lang helemaal in het teken van ijs. Tijdens het ijsfestival kun je volop ijs proeven, in allerlei klassieke én bijzondere smaken.

Tijdens het festival vindt ook de Internationale ijswedstrijd Procopio de’ Coltelli plaats. De competitie draagt de naam van de Siciliaanse chef Francesco Procopio Cutò, die ook wel ‘de vader van de gelato’ wordt genoemd. Hij nam de ijskoude lekkernij van Sicilië mee naar Frankrijk, toen hij daar in 1686 Café Le Procope opende – zo gaat het verhaal. Gelukkig bleef er genoeg kennis van het ijsbereiden achter op het eiland, iets waar je als bezoeker heerlijk van mee kunt genieten!

TENTOONSTELLINGEN

700 jaar Dante
2021 wordt het jaar van Dante. 700 jaar na zijn dood brengt Italië een groots eerbetoon aan il sommo poeta, de grote dichter. In dit artikel delen we alle festiviteiten die voor dit Dantejaar gepland staan, van een schitterende virtuele tentoonstelling in de Galleria degli Uffizi (die je dus ook vanuit huis kunt bewonderen) tot een nieuw museum voor de Italiaanse taal, van speciale kunstwerken tot Dantes woord van de dag.

Il Treno di Dante
3 juli tot 10 oktober 2021
Deze zomer kun je een bijzondere treinreis maken in Italië. Ter nagedachtenis aan Dantes dood, dit jaar precies zevenhonderd jaar geleden, tuft Il Treno di Dante, de trein van Dante, door het prachtige landschap van Toscane en Emilia-Romagna. In dit artikel vertellen we je er meer over.

Il Treno di Dante rijdt in de periode van zaterdag 3 juli tot en met zondag 10 oktober 2021, maar alleen in het weekend. Via deze link vind je alle details van Dantes spoorboekje. Het speciale treinkaartje (een enkele reis of een retour) koop je hier. De prijs omvat ook de toegang tot een aantal musea en bezienswaardigheden op de route en korting bij een aantal restaurants.

Parma, Culturele Hoofdstad van Italië in 2021
In 2021 mag Parma zich de Culturele Hoofdstad van Italië noemen. Via deze link vind je alle activiteiten die worden georganiseerd. In deze blog lees je al onze Parma-tips.

TRIESTE

Incanto – Cracking Art
Salone degli Incanti –
Trieste, tot 17 oktober 2021
Trieste is deze zomer nog kleurrijker dan anders, dankzij de tentoonstelling Incanto (‘betovering’). Maar liefst honderdtwintig dieren duiken op in de stad, van de slakken in de Salone degli Incanti tot krokodillen, kikkers en konijnen op de pleinen en in de straten van Trieste. Kun jij alle dieren vinden?

foto: Cracking Art

TURIJN

Che macchina!
Museo Nazionale dell’Automobile, t/m 5 september 2021
Dit jaar viert het Museo Nazionale dell’Automobile de uitvinding van de Fiat 127. Precies vijftig jaar geleden werd deze auto, die klein van buiten is maar ruim van binnen, voor het eerst op de markt gebracht. Hij werd veel gebruikt als taxi in de Italiaanse steden.

Tijdens de tentoonstelling zie je zes Fiats 127, in combinatie met een aantal schetsen, schaalmodellen en uitgeschreven plannen van het brein achter dit model Fiat, Pio Manzú.

MILAAN

Breath Ghosts Blind – Maurizio Cattelan
Pirelli HangarBicocca, tot 20 februari 2022
Moderne kunstenaar Maurizio Cattelan maakt levensechte, vaak controversiële kunst, zoals de stenen middelvinger midden in Milaan of de paus die onderuit werd gehaald door een meteoriet.

Voor de Pirelli HangarBicocca maakte hij een tentoonstelling op maat, waarin hij zijn visie op onze collectieve geschiedenis deelt door een symbolische verbeelding van de cyclus van het leven. Cattelan kennende levert dat een spectaculaire expositie op!

TOSCANE

Il luogo dei sogni – de plek van dromen
Capalbio, tot 13 november 2021

De gemeente Capalbio organiseert dit jaar een speciale tentoonstelling rondom de buitengewone kunstwerken van Niki de Saint Phalle, die zich met name toe zal spitsen op de artistieke band die de kunstenares had met Italië. Speciale aandacht is er voor de kleurrijke Giardino dei Tarocchi, even buiten Capalbio, een van de bekendste creaties van Niki de Saint Phalle.

De tentoonstelling Il luogo dei sogni: Il Giardino dei Tarocchi di Niki de Saint Phalle volgt een thematische opzet, verdeeld over twee plekken. In het Palazzo Collacchioni, in de oude borgo van Capalbio zelf, wordt de geschiedenis van de Giardino dei Tarocchi uit de doeken gedaan, van eind jaren zeventig tot nu. Er zijn historische foto’s, video’s, beelden, maquettes en collages te zien die de creativiteit van Niki de Saint Phalle onthullen.

In de Galleria il Frantoio wordt ander werk van haar geëxposeerd, waaronder maquettes die ze maakte als model voor de tarottuin. In totaal zijn er meer dan honderd werken te zien, waarvan een aantal nog nooit tentoongesteld is.

Ieri, oggi, domani – Italia autoritratto allo specchio
Forte Belvedere – Florence, tot 10 oktober 2021
Het Forte Belvedere biedt deze zomer twee prachtige fototentoonstellingen: Italiae – dagli Alinari ai maestri della fotografia contemporanea en Pienovuoto van Massimo Vitali. De eerste tentoonstelling is een prachtige selectie uit het archief van foto’s van Italië, van de historische pareltjes van de Fratelli Alinari tot hedendaagse plaatjes.

Pienovuoto laat onze huidige samenleving zien door de ogen van een van de beroemdste fotografen ter wereld. Beide tentoonstellingen zijn gratis te bezoeken, meer informatie vind je hier.

LE MARCHE

Perugino, il maestro di Raffaello
Palazzo Ducale – Urbino, tot 17 oktober 2021
Perugino – officieel Pietro Vannucci geheten – was een van de grootste schilders van zijn tijd. Hij was de leermeester van Rafaël, die mede dankzij Perugino uitgroeide tot een waar genie met palet en penseel. Via deze link vind je meer informatie en kun je tickets reserveren.

Romeinse keizers in brons
Museo dei Bronzi Dorati in Pergola, t/m 24 oktober 2021
De Romeinse keizers die de Nederlandse kunstenaar Wil van der Laan tevoorschijn toverde in brons schitteren vanaf 26 juni in het Museo dei Bronzi Dorati in Pergola, waar ook de indrukwekkende Bronzi Dorati te zien zijn: vier vergulde bronzen beelden uit de Romeinse tijd, die in 1946 – dit jaar precies vijfenzeventig jaar geleden – werden opgegraven.

De vergulde Romeinen in Pergola inspireerden Wil van der Laan tot zijn bronzen keizerkoppen, waarmee hij zijn dertigjarige samenwerking met bronsgieterij Art & Carft uit Vroenhoven, net over de grens met Maastricht, viert. In dit artikel vertellen we je er meer over.

ROME

Casa Balla – dalla casa all’universo e ritorno
Casa Balla & MAXXI, tot 28 november 2021
Honderdvijftig jaar geleden werd kunstschilder Giacomo Balla geboren. Om dit te vieren openen de deuren van zijn vroegere woning tijdelijk ook voor bezoekers. Het interieur van Casa Balla (Via Oslavia 39B) is net zo kleurrijk en futuristisch als Balla’s oeuvre – en daarmee een museum op zich.

Tegelijkertijd organiseert het MAXXI de tentoonstelling Casa Balla – dalla casa all’universo e ritorno, waarin het werk van Giacomo Balla de hoofdrol speelt: van schilderijen tot schetsen, meubels en wandtapijten.

Combitickets voor de expositie en een bezoek aan Casa Balla zijn verkrijgbaar bij het MAXXI. Via deze link vind je alle details.

foto’s: M3Studio

I Marmi Torlonia – een prachtige collectie beelden die lang verborgen bleef
tot 9 januari 2022
In het Palazzo Caffarelli, dat deel uitmaakt van de Musei Capitolini, boven op het Capitool, bewonder je tot 9 januari 2022 de expositie I Marmi Torlonia, met bijna honderd marmeren beelden, bas-reliëfs, bustes en sarcofagen die tientallen jaren in een stoffige kelder huisden.

Ciao tutti’s Jesper bezocht de tentoonstelling en toont een aantal prachtige kunststukken uit de collectie van de familie Torlonia, die na al die tijd verborgen te zijn geweest nu eindelijk voluit mogen schitteren. Zijn verslag lees je via deze link.

Rafaël in de Domus Aurea
t/m 7 januari 2022
In Nero’s Domus Aurea in Rome is ter gelegenheid van 500 jaar Rafaël een expositie te zien met in de hoofdrol de zogenaamde grottesche, kleurrijke tekeningen die onder meer zijn teruggevonden op de muren en plafonds van Nero’s Domus Aurea.

Er wordt uitgebreid ingegaan op deze kunstvorm die Rafaël heeft beïnvloed, met virtuele snufjes die je een inkijkje geven in het Rome van de renaissance. De tentoonstelling is te zien van 23 juni 2021 tot 7 januari 2022. Kijk voor meer informatie op de speciale website voor deze tentoonstelling.

Gratis rondleidingen in de Aureliaanse Muur
Van 3 juli tot 26 september 2021 opent Rome voor het eerst delen van de Aureliaanse Muur. Onder leiding van een gids kun je binnen de muren wandelen, aan de Via Campania (tussen Porta Pinciana en Via Marche) en aan de Viale Pretoriano (tussen de Via dei Frentani en de Via dei Ramni).

De rondleidingen zijn gratis en worden in het weekend gehouden, tussen 9.00 en 12.00 uur. Meer informatie vind je op de website van Roma Capitale.

foto: Roma Capitale

Il Trittico del Centenario Leonardo 1919 Raffaello 1920 Dante 1921
Villa Farnesina, tot 13 januari 2022
Wat was in de mode tijdens de vieringen van Leonardo, Rafaël en Dante, honderd jaar geleden? Hoe werden deze Italiaanse meesters herdacht, herinnerd, in onder meer de kunst? Hoe anders waren deze vieringen ten opzichte van de herdenkingen van nu? Je ziet het in Villa Farnesina, waar je ook schitterende fresco’s van Rafaël bewondert.

Roma – Nascita di una capitale 1870-1915
Palazzo Braschi, tot 26 september 2021
In het Palazzo Braschi (aan het Piazza Navona) wordt ingezoomd op een voor Rome heel bijzonder deel van de historie van Italië: de geboorte van de hoofdstad. Deze expositie maakt deel uit van een reeks festiviteiten om de 150ste verjaardag van Rome als hoofdstad van Italië te vieren.

Er zijn meer dan zeshonderd werken te zien, van schilderijen, posters en schetsen tot beelden, foto’s en documenten die dit deel van de geschiedenis van de stad illustreren. Meer informatie over de tentoonstelling lees je hier.

Colori dei Romani – I mosaici dalle Collezioni Capitoline
Centrale Montemartini, tot 15 september 2021
Tijdens deze kleurrijke tentoonstelling bewonder je een schitterende selectie mozaïeken die werden gemaakt tussen de eerste eeuw voor Christus en de vierde eeuw na Christus.

Net als de beelden die vast tentoongesteld worden in de Centrale Montemartini, komen de mozaïeken uit de Capitolijnse Musea, soms zelfs uit de depots van dit museum. Een unieke kans om deze meesterwerkjes te zien dus, zeker omdat een aantal vergezeld gaat van archiefstukken als tekeningen en foto’s. Via deze link vind je meer informatie.

All about Banksy
Chiostro del Bramante, tot 9 januari 2022
De Britse street artist Banksy schittert in het Chiostro del Bramante in Rome. De identiteit van de kunstenaar is niet bekend, maar zijn scherpe, ironische en maatschappijkritische kunstwerken zijn wereldberoemd.

De tentoonstelling, die circa 250 werken van Banksy’s hand omvat, is te zien tot 9 januari 2022. We namen er alvast een kijkje en delen de mooiste werken in deze blog.

Gratis naar de Vaticaanse Musea
Elke laatste zondag van de maand kun je gratis naar de Vaticaanse Musea & Sixtijnse Kapel, om te genieten van alle schatten die in het museum verzameld zijn, van de Laocoöngroep tot de schitterende schilderingen van Michelangelo. Ga wel op tijd, want het is op deze dag nog drukker dan anders.

Vaticaanse Musea by night
Op vrijdag kun je de Vaticaanse Musea ook ‘s avonds bezoeken, van 19.00 tot 23.00 uur (de entree sluit om 21.30 uur). Voor zo’n avondbezoek moet je echt van tevoren online reserveren via deze link. Je kunt tijdens deze bijzondere avond het Museo Gregoriano Egizio, het Museo Pio Clementino, de Gallerie Superiori, de Stanze di Raffaello, het Appartamento Borgia, de Collezione Arte Religiosa Moderna en de Sixtijnse Kapel bewonderen.

Viaggio nei Fori
Op het Forum van Augustus vindt een spectaculaire lichtshow plaats waarbij het verleden bijna letterlijk tot leven wordt gebracht. Alle praktische informatie (met o.a. aanvangstijden, prijzen en de mogelijkheid tot het reserveren van kaartjes) vind je via de website Viaggio nei Fori.

Luci su Adriano – lichtshow op de Tempel van Hadrianus
Hoewel de Tempel van Hadrianus in hartje Rome staat, op een steenworp afstand van het Pantheon, trekken de tempelruïnes aan het Piazza di Pietra meestal niet zo veel bekijks. Dat is deze zomer anders, want zodra het donker wordt vormen de enorme zuilen van de tempel het decor van een spectaculaire lichtshow.

Tot eind september kun je er elke avond gratis van genieten. De show start als het donker wordt. In twaalf minuten reis je eeuwen mee terug in de tijd, naar het Rome van keizer Hadrianus, waarna je Rome met heel andere ogen bekijkt. De perfecte start van een heerlijke avondwandeling door het historisch centrum!

NAPELS

Raffaello a Capodimonte
Museo di Capodimonte, tot 13 september 2021
Ter ere van 500 jaar Rafaël (in 2020) deelt het Museo di Capodimonte niet alleen de mooiste werken van deze beroemde kunstenaar, maar ook de werkwijze van de kunstenaar, in zijn atelier. Je leert meer over de creatie van Rafaëls grootste kunstwerken, de samenwerking met zijn leerlingen en de kopieën die van zijn werk zijn gemaakt. Meer informatie vind je via deze link.

NEDERLAND

Artemisia – Vrouw & Macht
Rijksmuseum Twenthe, van 26 september 2021 tot en met 23 januari 2022
De spectaculaire tentoonstelling Artemisia – Vrouw & Macht toont schitterende werken van barokschilder Artemisia Gentileschi, een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Italiaanse schilderkunst uit de zeventiende eeuw.

Na Rome, New York, Milaan en Londen wordt nu voor het eerst ook in Nederland het werk van Artemisia Gentileschi tentoongesteld. In dit artikel vertellen we je alvast meer over het leven van Artemisia, zodat je straks, als de tentoonstelling in het Rijksmuseum Twenthe te zien is, haar werk goed kunt plaatsen.

Barok in Teylers
Teylers Museum, tot en met 7 november 2021
De Italiaanse tekeningen van het Teylers Museum zijn wereldberoemd. Ze behoren tot de belangrijkste aanwinst uit de geschiedenis van het museum. Met de aankoop van meerdere albums met tekeningen uit de verzameling van Koningin Christina van Zweden (1626-1689) en de Romeinse edelman Livio Odescalchi (1658-1713) in 1790 was het kersverse museum in één keer ruim zeventienhonderd tekeningen rijker.

Tijdens de tentoonstelling Barok in Teylers bewonder je een selectie van de mooiste Italiaanse tekeningen uit de zeventiende eeuw, de periode van de barok. Ze weerspiegelen voor het grootste gedeelte de persoonlijke smaak van Odescalchi, die optrad als mecenas van verschillende kunstenaars en voornamelijk eigentijdse kunst kocht.

Hij gaf vooral de voorkeur aan landschapstekeningen en uitgewerkte figuurstudies. Laat je meevoeren door het drama en de emotie in het werk van grote barokkunstenaars als Annibale Carracci, Guido Reni, Guercino, Salvator Rosa en Gian Lorenzo Bernini.

Een kind met een beschermengelGian Lorenzo Bernini (ca. 1660-65)

Façade – Igor Mitoraj
Museum Beelden aan Zee, tot 6 februari 2022
Bezoekers van Museum Beelden aan Zee kennen de beelden van Mitoraj maar al te goed: het grote masker bovenop het duin bij het museum is van zijn hand en tot de collectie behoren verschillende van zijn beelden, die regelmatig worden getoond of uitgeleend.

Deze zomer toont museum Beelden aan Zee in Scheveningen een uitgebreid overzicht van deze beelden van Igor Mitoraj. Via deze link vind je meer informatie over de expositie.

Pietro Cascella & Cordelia von den Steinen
Museum Beelden aan Zee, tot 19 september 2021
Voor Italië was Pietro Cascella (1921-2008) de belangrijkste monumentale beeldhouwer in marmer in een semi-abstracte stijl.

Hij ging te werk op een manier die ook in Nederland werd toegepast in de tweede helft van de twintigste eeuw: bij een opdracht voor de openbare ruimte dacht hij mee over de exacte locatie van zijn werk en eveneens werkte hij mee aan het ontwerp van de directe omgeving van het beeld. Zo is zijn werk terechtgekomen op prominente plekken in Toscane en in Pescara (Le Marche), waar hij opgroeide.

Cascella was getrouwd met Cordelia von den Steinen. Ze woonden in een middeleeuws kasteel ten noorden van Pietrasanta, waar zij ook werkten. Von den Steinen werkt in keramiek, waarin zij minutieuze uitvoeringen maakt van grote en kleine zaken uit het leven: van keukengerei en eten en drinken, tot de actuele vluchtelingproblematiek.

Nave di Cascella – Cascella’s schip in Pescara

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief