Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Ciao tutti Agenda – september

In onze agenda van september vind je een overzicht van alle evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.

Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!

ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS

Koninginnerace op het Canal Grande
1 september, Venetië, Veneto
Elke eerste zondag van september (in 2019 meteen op 1 september) ziet het Canal Grande in Venetië letterlijk zwart van alle gondels die op het water dobberen. Dan wordt namelijk de Regata Storica gehouden, een traditie die tot ver in de geschiedenis teruggaat.

Voorafgaand aan de roeiwedstrijd is er een gondeloptocht waarin oude, bijzonder gedecoreerde gondels de hoofdrol spelen. Daarna volgen de echte roeiwedstrijden. Het spits wordt afgebeten door de Regata dei Giovanissimi. Dan zijn de vrouwen aan de beurt, met hun Regata delle Donne en vervolgens mag er gejuicht worden voor boten uit de omliggende streken, tijdens de Regata delle Caorline.

Tot slot gaan de echte gondeliers van start. Tijdens een spannende Regata dei Campioni glijden ze over het water. De boten vertrekken vanaf de Riva degli Schiavoni. De finish ligt tegenover Ca’Foscari, waar een soort drijvende historische tribune in het water is geplaatst. Daar worden de winnende gondeliers gehuldigd.

foto: Javen

Filmfestival van Venetië
t/m 7 september 2019, Venetië (Veneto)
Begin september geniet je van de Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica di Venezia, zoals het Filmfestival van Venetië voluit heet. Het is het oudste filmfestival ter wereld; de eerste editie werd reeds in 1932 gehouden. Venetië staat dan even helemaal in het teken van rode lopers, sterren en bovenal bijzondere films.

Een vijf ton wegende Santa Rosa
3 september, Viterbo (Lazio)
In Viterbo trekt elk jaar op 3 september een heel gevaarte door de stad. De zogenaamde Macchina di Santa Rosa is circa dertig meter hoog, vijf ton zwaar en spectaculair verlicht met meer dan duizend lichtjes en versierd met ontelbare stoffen rozen. De constructie met de heilige Rosa wordt door meer dan honderd man gedragen – zo zwaar is ze. De tocht voert de heilige door de straten van de stad, in handen van de dragers, facchini genaamd. Ze stoppen een paar keer bij een soort altaar, waarna steeds drie commando’s klinken voor de heilige weer gedragen kan worden: ‘Sotto col ciuffo e fermi’, ‘Sollevate e fermi’ en ‘Per Santa Rosa, avanti!

La Festa di Rificolona
7 september, Florence (Toscane)
Elk jaar op de avond van 7 september schittert Florence in het licht van honderden lampions. Ter ere van La Festa di Rificolona wordt er een grote lampionnenoptocht gehouden. Al zingend trekken kinderen én volwassenen door de stad, elk met een eigengemaakte of gekochte lampion of lantaarn.

Het feest is waarschijnlijk in de zestiende eeuw ontstaan. Toen kwamen de boeren uit de wijde omstreken voor het eerst op de avond van 7 september naar de stad, om daar de dag erna de geboortedag van Maria te vieren. De boeren verzamelden zich vooral op het plein voor de Santissima Annunziata. Nog steeds komen de Florentijnen hier samen, in één groot feest van licht.

Jarige Julia
12 september, Verona (Veneto)
Julia, of Giulietta zoals de Italianen haar noemen, was naar verluidt jarig op 12 september. Een mooie gelegenheid om het huis waar ze zou hebben gewoond te bezoeken, aan de Via Cappello in Verona. Hoewel het hier nu bijna altijd een drukte van belang is en je geen tijd hebt om te dagdromen bij Romeo die een prachtige liefdesverklaring komt brengen, moet je in elk geval even de rechterborst van de bronzen Julia aanraken. Dat schijnt geluk te brengen in de liefde…

Sagra della Lumaca
Molini di Triora (Ligurië)
Ben je begin september in de buurt van Valle Argentina in Ligurië en wil je iets bijzonders meemaken op gastronomisch gebied? Dan is de Sagra della Lumaca, het slakkenfestival in Molini di Triora, zeker een aanrader. Ruim tweehonderd kilo slakken wordt op typisch Ligurische wijze bereid door de lokale bars en restaurants. Er zijn wijnproeverijen, je kunt genieten van live muziek, kinderentertainment, een markt met lokale specialiteiten en meedoen met een echte slakkenrace.
Lichtjesfeest in Lucca
13 september, Lucca (Toscane)
Tijdens de Luminara di Santa Croce wordt heel Lucca feestelijk verlicht door duizenden kaarsen en kaarsjes. Ter ere van dit grootse feest worden er allerlei activiteiten georganiseerd, zoals een plechtige processie met Il Volto Santo (‘Het Heilige Gezicht’). Na de processie is er het Mottettoneconcert in de kathedraal en groots vuurwerk.
Wolkenlift in de Duomo
14 september, Milaan (Lombardije)
Elk jaar op 14 september vindt er in Milaan een belangrijke gebeurtenis plaats. Sinds 1576 gaat er dan een lift de nok van de Duomo in. Deze lift heeft de vorm van een wolk en wordt daarom in het Milanese dialect Nivola genoemd. De wolk heeft een soort baldakijn, versierd met engelen, kaarsen en een gouden kruis. Het hele gevaarte wordt de lucht in gehesen zodat de aartsbisschop van Milaan een spijker van het kruis van Jezus kan pakken, die zo’n veertig meter boven het altaar wordt bewaard.

Sherbeth Festival
26 t/m 29 september 2019, Catania (Sicilië)
Elk jaar in september vindt op Sicilië het Sherbeth Festival plaats. Villa Bellini in Catania staat dan vier dagen lang helemaal in het teken van ijs. Tijdens het ijsfestival kun je volop ijs proeven, in allerlei klassieke én bijzondere smaken.

Tijdens het festival vindt ook de Internationale ijswedstrijd Procopio de’ Coltelli plaats. De competitie draagt de naam van de Siciliaanse chef Francesco Procopio Cutò, die ook wel ‘de vader van de gelato’ wordt genoemd. Hij nam de ijskoude lekkernij van Sicilië mee naar Frankrijk, toen hij daar in 1686 Café Le Procope opende – zo gaat het verhaal. Gelukkig bleef er genoeg kennis van het ijsbereiden achter op het eiland, iets waar je als bezoeker heerlijk van mee kunt genieten!

Viaggio nei Fori
Rome (Lazio)
Zowel op het Forum van Augustus als op het Forum van Caesar vindt van 21 april tot en met half november een spectaculaire lichtshow plaats waarbij het verleden bijna letterlijk tot leven wordt gebracht. Alle praktische informatie (met o.a. aanvangstijden, prijzen en de mogelijkheid tot het reserveren van kaartjes) vind je via de website Viaggio nei Fori.

L’Ara com’era
Rome (Lazio)
Tijdens L’Ara com’era (‘het altaar zoals het was) kun je de Ara Pacis aanschouwen in de kleuren die het vredesaltaar van Augustus ooit moet hebben gehad. Een geavanceerde virtual reality-techniek zorgt ervoor dat je een betoverende stap terug in de tijd kunt doen.’ Klik hier voor het reserveren van kaartjes of bekijk hier alvast een voorproefje!

ITALIË
TENTOONSTELLINGEN

MATERA

Matera is dit jaar Europese Hoofdstad van de Cultuur. Er zijn het hele jaar door allerlei tentoonstellingen en evenementen. Met een speciaal ‘paspoort’ à € 19 kun je alle evenementen zien/bezoeken. Lees al onze tips voor Matera

Ontmoet Dalì in Matera
Er is nog een extra reden om een bezoek te brengen aan Matera: in de stad vind je een aantal werken van de Spaanse kunstenaar Salvador Dalì. Een aantal grote werken is al te zien, zoals zijn gesmolten horloge aan de Via Madonna delle Virtù en zijn gigantische olifant op het Piazza Vittorio Veneto. Lees meer over Dalì in Matera

ROME

Gratis naar de Vaticaanse Musea
Elke laatste zondag van de maand kun je gratis naar de Vaticaanse Musea & Sixtijnse Kapel, om te genieten van alle schatten die in het museum verzameld zijn, van de Laocoöngroep tot de schitterende schilderingen van Michelangelo. Ga wel op tijd, want het is op deze dag nog drukker dan anders.

Vaticaanse Musea by night
Op vrijdag kun je de Vaticaanse Musea ook ’s avonds bezoeken, van 19.00 tot 23.00 uur (de entree sluit om 21.30 uur). Voor zo’n avondbezoek moet je echt van tevoren online reserveren via deze link. Je kunt tijdens deze bijzondere avond het Museo Gregoriano Egizio, het Museo Pio Clementino, de Gallerie Superiori, de Stanze di Raffaello, het Appartamento Borgia, de Collezione Arte Religiosa Moderna en de Sixtijnse Kapel bewonderen.

Bulgari, la storia, il sogno – schitterende dubbeltentoonstelling in Rome
Palazzo Venezia & Engelenburcht, tot 3 november 2019
Bulgari, la storia, il sogno (‘de geschiedenis, de droom’) is een dubbeltentoonstelling in Palazzo Venezia en in het Castel Sant’Angelo (de Engelenburcht), die nog tot 3 november 2019 te zien is. Saskia en Jesper namen alvast een kijkje en laten je meegenieten van deze letterlijk en figuurlijk schitterende expositie. In deze blog lees je een gedetailleerd verslag met veel foto’s als voorproefje.

Colori degli Etruschi. Tesori di terracotta
Centrale Montemartini, tot 2 februari 2020

Picasso 1953 – 1973
Galleria Nazionale d’Arte Moderna e Contemporanea (GNAM), 6 september tot 29 december 2019
Overzichtstentoonstelling met werken uit de laatste twintig jaar van Picasso’s leven

Taste of Roma 2019
19 tot en met 22 september 2019
Tijdens dit culinaire festival geniet je vier dagen lang van gastronomisch talent op hoog niveau, waarbij Romeinse chef-koks de sterren van de hemel koken. Je proeft de lekkerste gerechten bereid door sterrenchefs en aanstormend talent in de Romeinse keukens. Taste of Roma vindt plaats in de Giardini Pensili van het Auditorium Parco della Musica, aan de Viale Pietro De Coubertin 30.

VENETIË EN VERONA

Da Tiziano a Rubens – capolavori da Anversa e da altre collezioni fiamminghe
Palazzo Ducale, Venetië, 5 september 2019 tot 1 maart 2020 
Vlaamse meesters schitteren samen met hun Venetiaanse collega’s in het Palazzo Ducale, het Dogepaleis, in Venetië. Tot 1 maart 2020 is daar de expositie Da Tiziano a Rubens – capolavori da Anversa e da altre collezioni fiamminghe te zien, een schitterend verzorgde tentoonstelling die werd samengesteld met veel inspraak van Ben Van Beneden, directeur van het Rubenshuis in Antwerpen.

De voormalige appartementen van de doge – die normaal gesproken al meer dan het bewonderen waard zijn – worden speciaal voor de tentoonstelling omgetoverd tot ware ‘constkamers’, zorgvuldig ingerichte kunstkamers die de rijkdom van de Vlaamse collectie prachtig tot uiting brengen.

Er zijn werken te zien van onder anderen Peter Paul Rubens, Anthony van Dyck en Michiel Sweerts, aangevuld met andere Vlaamse kunstenaars en Venetiaanse meesters als Titiaan en Tintoretto. Bekijk via deze link alvast een voorproefje van deze expositie.

Peggy Guggenheim – The Last Dogaressa
Peggy Guggenheim Collection, Venetië
Van 21 september 2019 tot en met 27 januari 2020 organiseert het Guggenheim Museum in Venetië met de expositie Peggy Guggenheim – The Last Dogaressa een eerbetoon aan de vaste collectie, die Peggy Guggenheim na haar dood naliet, met werken van onder meer Salvador Dalí en Joan Mirò.

Biennale 2019
tot en met 24 november 2019
Elke twee jaar is Venetië tijdens de zomer het toneel van de Biennale, de meest toonaangevende kunsttentoonstelling ter wereld. Kunst, cultuur en architectuur gaan hand in hand en weten de bezoekers telkens weer te verrassen, zowel in de
speciale landenpaviljoens als in verschillende palazzi in de stad.

Een van onze persoonlijke favorieten dit jaar is van de hand van Lorenzo Quinn. Verraste hij eerst met twee handen die een Venetiaans palazzo tegenhouden (die je op de foto hieronder ziet), nu heeft hij de schitterende Building Bridges gemaakt. Via deze link lees je meer over de Biennale.

foto: Nikolay Antonov

Treasure Rooms
Galleria d’Arte Moderna Achille Forti, Verona, tot en met 22 september 2019
De tentoonstelling Treasure Rooms, over de verborgen schatten van Italiaanse musea, is het onbedoelde testament van fotograaf Mauro Fiorese. Zijn foto’s laten zien wat er opeengepakt staat in depots en roepen op tot een nieuwe benadering van het nationale erfgoed. Anne Branbergen schreef er een uitgebreid artikel over voor De Groene Amsterdammer.

ELDERS IN ITALIË

*A Passi di Danza – Isadora Duncan
Villa Bardini & Museo Stefano Bardini, Florence, t/m 22 september 2019
Wie van dans houdt, moet zeker deze tentoonstelling bezoeken. Het is de eerste expositie over de Amerikaanse danseres Isadora Duncan in Italië, met kleurrijke schilderijen, portretten, beelden en documenten.

Torre Matta Experience – Una magia per tutti
Otranto, tot en met 19 oktober 2019
In de Torre Matta in Otranto, de uitkijktoren van het Castello, geniet je tot en met 19 oktober 2019 van Torre Matta Experience –Una magia per tutti. Kunstenaar Carlo Toma brengt kleuren, geluiden, poëzie, een sterrenhemel, bomen en geuren samen tot een magische wereld. Bij binnenkomst zie je bijvoorbeeld je eigen gezicht in een olijfboom en op het plafond van de toren is de hemel geprojecteerd, alsof je door het dak heen kunt kijken.

NEDERLAND

La ragazza nella nebbia
vanaf 5 september 2019 in de bioscoop
De Italiaanse film La ragazza nella nebbia (‘het meisje in de mist’) is een spannende thriller, met onder anderen Toni Servillo (die we kennen van onder meer La grande bellezza) en Alessio Boni. Lees meer in deze blog.

Piranhas
vanaf 26 september in de bioscoop
De film Piranhas is gebaseerd op het verhaal van Roberto Saviano, die met zijn roman Gomorra een verpletterende indruk maakte. Lees meer over Piranhas in deze blog.

Sardegna in Piazza
15 september,
 Huissen
Op 15 september 2019 verandert de Markt in Huissen in een stukje Sardinië. Tijdens het evenement Sardegna in Piazza (12.30 tot 18.30 uur) kun je kennismaken met verschillende bedrijven uit Sardinië. Er zijn Sardijnse producten zoals wijnen, delicatessen, koffie, gebak en sieraden. Tevens zal een volksdansgroep met authentieke Sardijnse kostuums en een Sardijnse zanger het evenement muzikaal opluisteren.

Il barbiere di Siviglia – Nederlandse Reisopera
Van 28 september tot en met 2 november 2019 toert de Nederlandse Reisopera door het land met Il barbiere di Siviglia. Karin Strobos, Mark Milhofer en Brunò Pratico vertolken hoofdrollen in Rossini’s komische klassieker, die wordt geregisseerd door Laurence Dale. Er wordt gezongen in het Italiaans, met Nederlandse en Engelse boventiteling.

In een van de meest geliefde opera’s wordt graaf Almaviva stapelverliefd op de jonge Rosina. Zij houdt ook van hem, maar haar voogd Bartolo wil zelf met haar trouwen om de flinke bruidsschat in de wacht te slepen. Na de nodige komische verwikkelingen krijgen de twee geliefden elkaar toch dankzij de vindingrijkheid van de geslepen Figaro.

De speellijst: zaterdag 28 september en woensdag 2 oktober Wilminktheater Enschede | zaterdag 5 oktober Stadstheater Arnhem | woensdag 9 oktober De Harmonie, Leeuwarden | zaterdag 12 oktober Theater aan het Vrijthof Maastricht | dinsdag 15 oktober Orpheus Apeldoorn | vrijdag 18 oktober De Spiegel Zwolle | zondag 20 oktober Theater Rotterdam | woensdag 23 oktober Zuiderstrandtheater Den Haag | vrijdag 25 oktober Stadsschouwburg Groningen | donderdag 31 oktober en zaterdag 2 november Carré Amsterdam

foto: Marco Borggreve

Een Romeinse bruiloft
Deze zomer reist er een pop-up expositie en huwelijksceremonie door Gelderland. Op acht plekken ontdek je hoe Romeins het huwelijk nu nog steeds is. Van 31 augustus tot en met 19 september bij Streekmuseum Baron van Brakell in Ommeren, op 21 en 22 september tijdens het 3 Oever Festival in de Gelderse Poort en van 28 september tot en met 17 oktober bij Flipje en Streekmuseum Tiel.

Ringen uitwisselen, het dragen van een sluier, over de drempel gedragen worden…deze en andere huwelijksrituelen hebben hun oorsprong in de Romeinse tijd. In de reizende pop-up expositie heb je de kans om een Romeinse bruiloft van dichtbij te bekijken. Ontdek ‘de mooiste dag van je leven’ tweeduizend jaar terug in de tijd!

De pop-up expositie wordt omlijst door verschillende activiteitenprogramma’s. Zie deze link voor meer details.

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië