In onze agenda vind je een overzicht van een aantal interessante evenementen, festivals en tentoonstellingen, zowel in Italië als in Nederland en België. De evenementen en festivals staan op chronologische volgorde, daarna volgen de tentoonstellingen in Italië en daarna alle Italiaanse tips in eigen land.
Tip: met behulp van de toetsencombinatie CTRL+F kun je zoeken op regio of stad, zodat je snel kunt zien wat er op jouw vakantiebestemming te zien en te doen is!
ITALIË
EVENEMENTEN & FESTIVALS
Ognissanti
1 november, heel Italië
Ognissanti, Allerheiligen, is in Italië een nationale feestdag, ooit ingesteld door Lodewijk de Vrome (een van de zonen van Karel de Grote). Sindsdien gaat men op 1 november gezamenlijk naar de kerk, om vervolgens uitgebreid te lunchen. In Venetië eet men fave, dat letterlijk tuinbonen betekent, maar hier gebruikt wordt om koekjes ter grootte van een tuinboon aan te duiden. Een soort pepernoten, maar dan gemaakt van suiker en amandelen en alleen verkrijgbaar rond de eerste novemberdagen.
In Toscane wordt de lunch besloten met Pan co’ Santi, Heiligenbrood, terwijl op veel andere plekken Ossa dei Morti, Botten van de Doden, geserveerd worden. Allerheiligen luidt in Italië ook het begin van de winter in. ‘Ognissanti, manicotti e guanti,’ zo zeggen de Italianen; vanaf 1 november is het tijd voor moffen en wanten om je handen te
warmen.
foto: Juls’ Kitchen
Giorno dei Morti
2 november, heel Italië
Na de heiligen zijn de gewone doden aan de beurt. Op de Giorno dei Morti, Dag van de Doden, worden alle overledenen herdacht. Ook nu gaat men naar de kerk, gevolgd door een bezoek aan het graf van dierbare overledenen. Dat is de dagen voorafgaand aan 2 november blinkend schoon gepoetst en voorzien van bloemen (vooral chrysanten staan tussen de stenen te pronken) en kaarsjes.
Fiera Internazionale del Tartufo Bianco
tot 8 december 2025, Alba (Piemonte)
Tijdens de Fiera Internazionale del Tartufo Bianco d’Alba worden er tal van activiteiten georganiseerd, voornamelijk met de witte truffel in de hoofdrol. Maar wat is dit witte goud nu eigenlijk? Simpel: truffels zijn paddenstoelen. Bijzondere paddenstoelen, dat wel, want ze groeien onder de grond, tussen de wortels van onder andere
eikenbomen en populieren.
De witte truffel, de tartufo bianco, komt voornamelijk voor in Piemonte. De buitenkant is niet spierwit, maar geel-groen; de binnenkant is wat grijzer, met witte nerven. Zowel de geur als de smaak van de witte truffel is veel en veel sterker dan die van de zwarte truffel. De witte truffel wordt dankzij de intense geur en smaak vaak rauw gebruikt.
Fiera del Tartufo
16 en 23 november 2025, San Sebastiano Curone
Niet alleen Alba heeft een grote truffelbeurs, ook in San Sebastiano Curone heeft het witte en zwarte goud in het najaar zijn eigen fiera, altijd op de derde en vierde zondag van november. Naast truffel proef je ook van andere smakelijke streekproducten. Alle details vind je op deze website.
Eurochocolate
14 tot 23 november 2025, Perugia (Umbrië)
In Perugia dompel je je even helemaal onder in chocolade. De stad staat deze dagen namelijk helemaal in het teken van Eurochocolate, een smakelijk chocoladefestival met elke dag verschillende proeverijen en andere evenementen met chocolade in de hoofdrol. In dit artikel lees je er meer over.
Frantoi Aperti
Umbrië
De frantoi, de olijfperserijen, in Umbrië openen in de herfst hun deuren. Tijdens de vijfentwintigste editie van Frantoi Aperti vieren de locals groot feest ter ere van hun groene goud.
De geplukte olijven worden omgetoverd tot vloeibaar goud, dat je ter plekke mag proeven. Daarnaast is er natuurlijk muziek, worden er allerlei mooie wandel- en fietsroutes uitgezet en geniet je van ander herfstlekkers uit de Umbrische keuken.
Olioliva
Imperia (Ligurië)
De herfst in Italië is misschien wel ons favoriete seizoen – met dank aan de gouden herfstzon, maar vooral aan de storm aan lekkernijen die in het najaar op tafel komt: van truffels, wild en goedgevulde pasta’s tot nieuwe olijfolie, het groene goud dat een eenvoudig stuk brood hemels laat smaken.
In het land waar men als geen ander snapt dat in de kleinste dingen het grootste geluk zit, wordt de komst van de versgeperste olijfolie groots gevierd. In vrijwel elke regio zijn er in de herfst evenementen om de nieuwe olijfolie te vieren, van markten en festivals tot proeverijen.
Een van de bekendste is Olioliva, dat elk jaar begin november wordt gehouden in Imperia. In deze blog lees je er meer over.
Merano Wine Festival
Merano (Trentino-Alto Adige)
In Merano (Zuid-Tirol) vindt in november een bijzonder wijnfestival plaats: het Merano Wine Festival. Het is een van de beroemdste en grootste wijnfestivals ter wereld, waar je meer dan vierhonderd verschillende wijnmakers van over de hele wereld vindt.
Uiteraard is er een grote vertegenwoordiging van Italianen, die allemaal hun beste wijnen meenemen. Er valt ook volop te proeven bij de wijn, met tal van regionale delicatessen. Drink je liever bier? Zelfs dat is aanwezig op het Merano Wine Festival. Salute!
Luci d’Artista
vanaf half november, Turijn (Piemonte)
Van half november tot half januari worden de straten en pleinen van Turijn gekleurd door tal van kunstige lichtinstallaties. Tijdens Luci d’Artista, zoals dit feestelijke evenement heet, schittert een aantal mooie klassiekers maar er zijn ook weer een paar nieuwe lichtkunstwerken te zien.
Luci d’Artista
vanaf half november, Salerno (Campanië)
Ook in het Zuid-Italiaanse Salerno schitteren duizenden lichtjes die de stad gezamenlijk een betoverende aanblik geven. Tot eind januari bieden de straten van Salerno dankzij Luci d’Artista een uniek schouwspel, met onder andere een spectaculair zonnestelsel, schitterende engelen, vallende sterren, artistieke acrobaten, een enorme kerstboom, pinguïns en rendieren, Babbo Natale in zijn slee…
foto: Massimo Pica
Sint-Maarten
11 november, Lucca
San Martino, oftewel Sint-Maarten, wordt in Italië niet zo gevierd als in sommige delen van Nederland en België, met grote vreugdevuren, lampionnenoptochten en een tochtje langs de deuren om al zingend snoep en ander lekkers op te halen.
Toch staat men ook in de laars stil bij dit feest, zeker in de steden en dorpjes waar San Martino de patroonheilige is, zoals in Lucca. Hier wordt elk jaar op 11 november in de Duomo di San Martino een feestelijke mis opgedragen ter ere van deze heilige, die een bedelaar de helft van zijn warme mantel gaf.
Festa della Salute
21 november, Venetië
De Venetianen vieren op 21 november een van de belangrijkste feesten van de stad. Tijdens La Festa della Salute herdenken ze dat Venetië in de zeventiende eeuw werd bevrijd van de pest. Deze nare, besmettelijke ziekte brak in 1630 opnieuw uit in de stad aan de lagune.
De doge was ten einde raad, want twee eerdere epidemieën hadden Venetië zwaar getroffen. Hij beloofde een kerk ter ere van Maria te laten bouwen en die de naam Salute te geven als de pestepidemie snel ten einde zou zijn. Zo geschiedde, en sindsdien schittert de Santa Maria della Salute aan het Canal Grande.
Elk jaar op 21 november herdenken de Venetianen de overwinning op de pest. Er wordt onder andere een speciaal ponton over het Canal Grande gebouwd, waarover de patriarch van Venetië naar de Salute loopt om een kaars te branden, gevolgd door duizenden Venetianen die allemaal een kaars opsteken voor gezondheid en voorspoed.
Dat leidt nog wel eens tot overbelaste kaarsenstandaards in de kerk, vandaar dat veel Venetianen de gewoonte hebben aangenomen de kaars mee naar huis te nemen en hem nogmaals aan te steken op de eerste zondag van de Advent.
Tafels vol torrone
Cremona (Lombardije)
Volgens de inwoners van Cremona werd er in hun stad voor het eerst torrone, Italiaanse noga, gemaakt. Het lekkers zou deel uit hebben gemaakt van een bruidsbanket, zo staat in een document van 25 oktober 1441. Dat wordt nog elk jaar gevierd, met La Festa del Torrone, een nabootsing van het huwelijksbanket met tafels vol torrone.
Smullen van wild zwijn en truffel
(Toscane)
Tijdens de Sagra del Cinghiale in Suvereto smul je van allerlei gerechten met cinghiale, wild zwijn. Al meer dan veertig jaar lang halen de inwoners eind november alles uit de kast om de culinaire rijkdom die het zwijn hen geeft te vieren. Naast proeverijen zijn er historische optochten en demonstraties vaandelzwaaien en wordt er tot in de kleine uurtjes gefeest.
Tijdens het tweede, derde en vierde weekend van november staat het stadje San Miniato helemaal in het teken van de witte truffel. Veel Italiaanse witte truffels komen uit dit gebied en vooral in november worden ze volop gezocht – en gevonden. Je kunt hier witte truffel ruiken, kopen en proeven, maar er zijn ook volop producten te koop die met witte truffel zijn bereid, zoals olijfolie, grappa, pecorino en salami. Daarnaast bieden de restaurants in San Miniato en omgeving speciale truffelmenu’s aan.
Leuk om te doen: ga op truffeljacht in de bossen rondom San Miniato! In deze blog lees je Saskia’s ervaring over zo’n bijzondere expeditie in het bos.
Film & jazzfestivals
Het najaar is bij uitstek de tijd voor Italiaanse films. Dan vindt bijvoorbeeld het Torino Film Festival plaats, met een gevarieerd programma. Ben je als filmfan in Turijn, bezoek dan ook de honderdzevenenzestig meter hoge Mole Antonelliana, vernoemd naar de architect die het gebouw ontwierp, Alessandro Antonelli. Tegenwoordig huisvest het gebouw het Filmmuseum, heerlijk om even helemaal in de wereld van de cinema te duiken!
In Bologna is november de maand van de jazz. De hoofdstad van Emilia-Romagna staat tijdens het Bologna Jazz Festival helemaal in het teken van jazzmuziek, met tal van artiesten.
ITALIË
TENTOONSTELLINGEN
Domenica al Museo
elke eerste zondag van de maand
Elke eerste zondag van de maand kun je gratis naar musea die door de Italiaanse staat worden beheerd. In Rome betekent dit dat je op die dag bijvoorbeeld geen entree hoeft te betalen voor het Colosseum en het Forum Romanum, voor de Galleria Borghese, voor Palazzo Barberini, voor het GNAM (Galleria Nazionale d’Arte Moderna), voor Villa Giulia, voor de Terme di Diocleziano, voor het Palazzo Massimo, voor Crypta Balbi, voor de Thermen van Caracalla en voor de Engelenburcht.
In Florence kun je gratis naar de Galleria degli Uffizi, met onder meer Botticelli’s Venus, de Galleria dell’Accademia, met Michelangelo’s originele David, en de Cappelle Medicee, met schitterende beelden van Michelangelo, terwijl je in Venetië kosteloos naar de Gallerie dell’Accademia en het Arsenaal kunt.
Ook de opgravingen van Herculaneum en Pompei, Villa Oplontis en het Archeologisch Museum vallen onder de staatsmusea.
Helaas kunnen we hier niet alle staatsmusea noemen, maar alle musea die je op de eerste zondag van de maand gratis kunt bezoeken, vind je via deze link (je kunt dan per regio alle deelnemende musea vinden).
VENETIË
We Thought We Were Alone – Koen Vanmechelen
t/m 22 november 2026, Palazzo Rota Ivancich
Tijdens de Biennale van Venetië presenteert Koen Vanmechelen met We Thought We Were Alone zijn eerste grootschalige sculpturale solotentoonstelling in de lagunestad. De Belgische kunstenaar neemt het historische Palazzo Rota Ivancich in, met meer dan veertig nieuwe, nooit eerder vertoonde sculpturen en installaties.
De locatie speelt een actieve rol. Het zeventiende-eeuwse Palazzo Rota Ivancich fungeert niet louter als decor, maar als structureel onderdeel van de tentoonstelling. Onder de Dalmatische familie Ivancich groeide het gebouw uit tot een plaats van cultureel leven, waar onder meer F.T. Marinetti en Ernest Hemingway te gast waren.
COMOMEER
Saluti da Villa Carlotta
tot 8 december 2026, Villa Carlotta
Lange tijd hoorde het versturen van een stapeltje ansichtkaarten net zo bij de vakantie als geld wisselen en papieren plattegronden. Veel steden, dorpen en zelfs bezienswaardigheden lieten hun eigen kaarten drukken, zodat vakantiegangers hun familie en vrienden mee konden laten genieten van hun vakantiebestemming.
Tijdens de tentoonstelling Saluti da Villa Carlotta bekijk je een mooie collectie antieke ansichtkaarten, aan de hand waarvan je ook de ontwikkeling van Villa Carlotta en de prachtige tuin volgt.
TOSCANE
Magnifico 1492
najaar 2026, Galleria degli Uffizi, Florence
Komend najaar presenteert de Galleria degli Uffizi Magnifico 1492, een grote tentoonstelling gewijd aan Lorenzo il Magnifico, de beroemdste telg uit De’ Medici-dynastie.
De tentoonstelling presenteert zich als een authentieke en gedetailleerde reconstructie van de buitengewone collectie van De’ Medici, zoals deze in 1492, bij het overlijden van Lorenzo, werd beschreven.
Abitare il rinascimento
t/m 1 november 2026, Palazzo delle Papesse, Siena
De tentoonstelling Abitare il rinascimento laat aan de hand van meer dan tachtig werken de vruchtbare productie van huiselijke kunst zien die zich in de vijftiende en zestiende eeuw in Siena ontwikkelde.
Meubels zoals kisten, rugleuningen, bedden, hoofdeinden, textiel en interieurvoorwerpen staan centraal in een parcours dat de rijkdom en verscheidenheid wil weergeven van een figuratieve cultuur die bestemd was voor de versiering van woonruimtes.
Sibyls – Bill Armstrong
t/m 15 november 2026, crypte Duomo, Siena
De hoofdrolspelers van deze expositie in de crypte van de Duomo van Siena (sowieso al een bezoek waard vanwege de prachtige fresco’s) zijn de Sibillen die op de vloer van de Duomo te zien zijn, maar dan in een volledig nieuwe visuele ervaring van de hand van de Amerikaanse kunstenaar Bill Armstrong.
Deze raadselachtige vrouwelijke figuren lossen op, splitsen zich in tweeën, trillen. Hun beeld creëert, door middel van onscherpte – het kenmerkende element van Armstrongs werk –ambiguïteit maar desalniettemin zijn ze toch herkenbaar. Meer informatie vind je via deze link.
Turandot – O divina bellezza! O sogno! O meraviglia!
tot 1 november 2026, Puccini Museum, Lucca
Ter gelegenheid van het honderdjarig jubileum van Giacomo Puccini’s Turandot is er een prachtige expositie te zien in Puccini’s geboortehuis in Lucca.
Centraal staan twee historische kostuums uit Turandot, die werden gebruikt bij de eerste opvoering van de opera in 1926: kostbare stukken die enkele jaren geleden door het Museo del Tessuto in Prato zijn teruggevonden en in de eigen ateliers zorgvuldig zijn gerestaureerd.
De kostuums, vervaardigd met uiterst verfijnde materialen en technieken – waaronder gelamineerde stoffen, borduursels en toneelsieraden – weerspiegelen de symbolische rijkdom van het werk van Puccini.
ROME
Pontormo
vanaf oktober 2026, Scuderie del Quirinale
De Scuderie del Quirinale presenteren dit najaar een ongetwijfeld prachtige expositie over Pontormo, een van de eerste vertegenwoordigers van het maniërisme.
Je herkent deze stijl meteen aan de uitgerekte lenige lichamen, acrobatische houdingen en een overschot aan kleurrijke plooiende stoffen, die gekunsteld aan elkaar geknoopt zijn – misschien wel om de onnatuurlijke lichaamsverhoudingen enigszins te kunnen verbloemen…
BELGIË
De laatste Romeinen in het fort van Oudenburg
t/m 8 november 2026, Gallo-Romeins Museum, Tongeren
Het Romeinse fort van Oudenburg vormde eeuwenlang een belangrijke schakel in de verdediging van de Noordzeekust. Een recent onderzoek van de Universiteit Gent leidde tot verrassende inzichten in het leven van de mensen die het fort tussen 380 en 430 na Christus bewoonden, vlak voor het definitief werd verlaten.
Oudenburg ligt op een tiental kilometer van Oostende, aan de Belgische kust. Haar oorsprong gaat, net als die van Tongeren, terug tot de Romeinse tijd. Van de tweede tot de vijfde eeuw na Christus stond er een groot fort – eerst in hout en aarde, later in steen. Dat speelde een belangrijke rol in de verdediging van de kuststrook en het hinterland, onder andere tegen piraten en invallende Germanen.
Tijdens de tentoonstelling De laatste Romeinen in het fort van Oudenburg schetsen vitrines met grafvondsten en artistieke illustraties van Karel De Wolf een levendig beeld van hoe het leven van de laatste Romeinen in Oudenburg eruitzag. Via tablets krijgen bezoekers toegang tot verdiepende informatie en 3D-modellen van vondsten uit een aantal graven.
foto’s: Gallo-Romeins Museum
