Urbs Roma – een unieke collectie ansichtkaarten in het kleinste museum van Rome

Dat in de Eeuwige Stad niet alles groots en indrukwekkend is, bewijst het kleinste museum van Rome en misschien wel van Italië: Urbs Roma, in de wijk Testaccio.

Marlou bezocht deze unieke plek en ging in gesprek met Giovanni Colombara, een van de initiatiefnemers, om meer te weten te komen over dit mini-museum, dat geheel is gewijd aan ansichtkaarten van Rome. In een ruimte van slechts twintig vierkante meter kun je er maar liefst zestienhonderd bewonderen!

Wanden vol ansichtkaarten

Marlou: ‘Het Urbs Roma-team bestaat uit acht creatievelingen, veelal jonge designers. Ze delen een gezamenlijke liefde voor hun stad en een passie voor reizen.

Twee jaar geleden creëerden ze deze plek als eerbetoon aan Rome, met als uitgangspunt de ansichtkaart. De cartolina die eeuwenlang niet alleen symbool stond voor reizen, maar ook een mooi aandenken was aan de bezochte plek.

De ansichtkaarten in het museum zijn afkomstig uit privécollecties, maar deels ook van vintage markten, waar Giovanni en zijn collega’s graag op zoek gaan naar bijzondere vondsten.

Ze bedekken bijna elk stukje wand. Elke kaart vertelt een verhaal en wakkert je fantasie aan. Saluti da Roma, hoe vaak zou dat in al die jaren op een kaart geschreven zijn?

Je ziet prachtige oude zwart-wit prenten met symbolen van Rome die iedereen kent en nooit veranderen: bekende bruggen, palazzi en natuurlijk het Colosseum. Afgewisseld met moderne, nieuw ontworpen kaarten vormen ze een levendig geheel waar je naar blijft kijken.

Uiteraard zijn alle nieuwe kaarten te koop als souvenir of om op de post te doen, want een kaartje sturen is juist ook in deze digitale tijd nog altijd speciaal en persoonlijk. De oude postbus die hier hangt dient alleen ter decoratie, maar de rode brievenbussen op straat laten je kaart graag aan een verre reis beginnen.

Een korte geschiedenis van de ansichtkaart

De ansichtkaart zou in 1869 zijn ontstaan in het Oostenrijks-Hongaarse Rijk. In Italië deed ze in 1874 haar intrede: goedkoper dan een brief en voor iedereen toegankelijk.

Aan het begin van de twintigste eeuw werd het een ware rage: elk dorp had zijn eigen ansichtkaart en kiosken en boekhandels stonden vol met displays.

Tijdens de Eerste Wereldoorlog speelde de ansichtkaart een cruciale rol. Dankzij de gratis ansichtkaarten konden soldaten kosteloos naar hun families schrijven, waardoor een sprankje hoop behouden bleef te midden van het geweld aan het front. Voor velen vormden ze het enige contact met hun dierbaren.

Gedurende de Tweede Wereldoorlog wordt de ansichtkaart voor hetzelfde doel ingezet, maar met de opkomst van het massatoerisme in de jaren vijftig verandert de ansichtkaart radicaal van karakter.

De Groeten uit…-kaarten duiken overal op en worden volop naar thuisblijvers gestuurd, om te laten zien hoe mooi het op de vakantiebestemming is.

Rond 2000 werden er in Italië per jaar nog vierhonderd miljoen ansichtkaarten gedrukt. Tegenwoordig zijn dat er minder dan veertig miljoen. Smartphones en sociale media hebben het versturen van kaarten langzamerhand vervangen, al blijft een ansichtkaart – als souvenir of om te versturen – voor velen nog echt iets dat bij de vakantie hoort.

De oudste ansichtkaart in de collectie van Urbs Roma werd in 1924 verstuurd, naar Cuneo:

Romeinse iconen als moderne souvenirs

De collectie kaarten van Urbs Roma groeit nog steeds en vormt inspiratie voor de kleurrijke souvenirs die ze ontwerpen, zo vertelt Giovanni. Het beste voorbeeld zijn de vroegere ansichtkaarten met boegbeelden van Rome die in een nieuw jasje zijn gestoken. Speels, kleurrijk en vaak met een knipoog.

Er is ook een collectie met een culinair thema. Denk aan de beroemde pecorino romano met het Colosseo Quadrato in de wijk EUR als kaasrasp of aan smeltende gelati op een monument. De fantasie van het team is eindeloos en de liefde voor Rome is duidelijk uit elk ontwerp af te lezen.

In de eigen studio waar de designers hun ideeën uitwerken, ontwerpen ze ook unieke souvenirs. Een eerbetoon aan de traditionele Romeinse boegbeelden en symbolen, maar dan vertaald naar nu.

Zo vind je hier de bekende koppen van Romeinse keizers 3D geprint in felle kleuren, net als notitieboekjes, tassen en T-shirts met Romeinse iconen.

Populair zijn vooral de koepels die de skyline van Rome sieren. Urbs Roma vertaalde ze naar een modern designobject.

Zelfs de kleuren waarin de koepel leverbaar is hebben betekenis. De van geel naar oranje kleurende koepel is de vertaling van de zonsopkomst, de groene vertegenwoordigt de vele pijnbomen van de stad en de van licht- naar donkerroze kleurende versie verwijst naar de Romeinse luchten tijdens zonsondergang.

Bijzonder om te zien dat de aloude ansichtkaart leidt tot zoveel mooie ontwerpen, vol liefde voor de Eeuwige Stad. Nieuwsgierig? Je kunt de gehele collectie ook op de website van Urbs Roma bekijken en bestellen.

Saluti da Roma!

Omringd door zoveel moois koop ik een notitieboekje en zoek ik twee ansichtkaarten uit. Eentje voor mezelf als souvenir en natuurlijk een om te versturen, wat ik na het bezoeken van dit museum weer vaker ga doen. Er gaat toch niets boven een handgeschreven kaartje!’

Breng een bezoek aan Urbs Roma

Wil je dit kleinste museum van Rome ook graag bezoeken? Je vindt Urbs Roma aan de Via Amerigo Vespucci 31 in Testaccio. Het museum is van maandag tot en met vrijdag geopend van 10.00 tot 18.00 uur.

Aan de Via della Scala 66 in Trastevere heeft Urbs Roma een kleine winkel, waar hun collectie ansichtkaarten en souvenirs te koop is. Deze winkel is op maandag en vrijdag geopend van 14.30 tot 20.30 uur, op dinsdag en zondag van 11.00 tot 20.30 uur en op woensdag en donderdag van 11.00 tot 17.30 uur.

met dank aan Moreno Maggi voor een aantal foto’s