Ga op pad met onze City Walks!

De meest romantische liefde van Florence

‘Vanaf dat moment zei ik dat Amor heerste over mijn ziel, die ik haar onmiddellijk schonk. Door de kracht van mijn verbeelding werd ik zo zeker, dat ik me volledig aan zijn grillen moest onderwerpen.’ Deze liefdesverklaring is van niemand minder dan Dante.

‘De vrouw van mijn dromen’
Dante was namelijk tot over zijn oren verliefd op Beatrice Portinari, die hij ontmoette toen hij negen jaar oud was. In Vita Nuova schrijft hij: ‘Al negen keer sinds mijn geboorte was de hemel overdag in zijn omwenteling op hetzelfde punt teruggekeerd, toen voor het eerst voor mijn ogen de luisterrijke vrouw van mijn dromen verscheen die door velen, die niet wisten wat die naam betekende, Beatrice werd genoemd. Ze was al zo lang in dit leven als de tijd die de sterrenhemel nodig heeft om zich tot twaalf delen van een graad oostwaarts te bewegen, zodat zij mij aan het begin van haar negende levensjaar verscheen en ik haar tegen het einde van het mijne zag.’

Dante-BeatriceDante en Beatrice in een van de boeken in het Museo di Dante

Dante was er dus vroeg bij, maar zijn liefde was serieus en langdurig. De ontmoeting zou zijn hele wereld veranderen. Volgens Boccaccio ontmoetten Dante en Beatrice elkaar op 1 mei, tijdens een feest dat Beatrices vader Folco Portinari gaf. Dantes vader was zijn buurman en vanzelfsprekend uitgenodigd. Hij nam zijn oudste zoon, Dante, mee. Een allesbepalende beslissing voor de negenjarige jongen, die tussen alle kinderen alleen oog had voor Beatrice: ‘Ze was van een verrukkelijke schoonheid, ze had een uiterst edel en aangenaam voorkomen en manieren en een taalgebruik die veel te ernstig waren voor een kind,’ zo schrijft Boccaccio in zijn Trattatello in laude di Dante, dat later de titel Vita di Dante kreeg. Dante sloot het meisje in zijn hart, om haar nooit meer los te laten.

Briefjes voor Beatrice
Overigens wordt ook wel verteld dat Dante en Beatrice elkaar op 2 februari 1274, het feest van Maria Lichtmis, ontmoetten in een kerkje in de buurt, de Santa Margherita dei Cerchi, die nu vaak simpelweg de Chiesa di Dante (Kerk van Dante) wordt genoemd. Het is een van de oudste kerkjes van Florence.

graf-Beatrice

Onder een van de altaren aan de linkerzijde van de kerk bevindt zich het familiegraf van de Portinari, met een aparte grafsteen voor Beatrice. Bij Beatrices graf staat een rieten mandje, waar Florentijnen en toeristen briefjes in werpen met vragen over onbeantwoorde, onbereikbare en onuitgesproken liefdes. Volgens Dan Brown geldt de kerk van Dante tegenwoordig mede daardoor ‘als een tempel voor iedereen die lijdt aan een gebroken hart en een onbeantwoorde liefde’.

‘Aan alle verliefde, edele harten’
Dante probeerde regelmatig een glimp van Beatrice op te vangen, wanneer ze thuis kwam of met haar familie naar de kerk ging. Ze kwamen elkaar echter pas negen jaar later weer echt tegen, toen ze beiden achttien waren. Dante sprak zijn liefde bij die ontmoeting niet uit – hij wist dat er een contract was afgesloten en dat hij met Gemma Donati moest trouwen. Beatrice trouwde op haar beurt met Simone De’ Bardi, maar het huwelijk duurde niet lang. In juni 1290 stierf Beatrice, op vierentwintigjarige leeftijd.

Dantes liefde voor haar bleef ook na haar dood springlevend; hij zou haar nooit kunnen vergeten. Zijn liefde voor Beatrice kreeg in werkelijkheid nooit vorm, maar op papier liet Dante zich er openlijk over uit. In 1283 schrijft hij, op achttienjarige leeftijd, zijn eerste gedicht, een sonnet gewijd aan de liefde:

‘Aan alle verliefde, edele harten
die dit vers ontvangen
zodat ze mij hun mening kunnen geven,
gegroet in Amor, hun aller heer.
Een derde der uren waarin de sterren
stralen was alreeds verstreken,
toen eensklaps Amor tot mij kwam
op een manier die me nu nog doet beven.
Amor leek mij opgewekt, in zijn hand
hield hij mijn hart; in zijn armen
droeg hij mijn vrouw, die in een laken sliep.
Hij wekte haar en gaf haar mijn hart,
dat ze beschroomd en ned’rig at.’
Vita Nuova III

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *