Reizen door Italië Italië viert 100 jaar Pasolini met tentoonstellingen in Rome en Bologna
Op 5 maart 2022 is het precies honderd jaar geleden dat Pier Paolo Pasolini in Bologna werd geboren. Als eerbetoon aan deze dichter, schrijver en filmregisseur worden er dit jaar in Italië verschillende tentoonstellingen en evenementen georganiseerd.
foto: Pasolini op de set van Teorema
Cineteca di Bologna | Fondo Angelo Novi
Onder de naam PPP100 organiseert Rome een aantal lezingen, theater- en filmvoorstellingen en kleine exposities in onder meer de Terme di Diocleziano en de Galleria d’Arte Moderna.
Ook staan er voor dit najaar drie exposities in Rome op het programma, in het Palazzo Barberini, het MAXXI en het Palazzo delle Esposizioni. We zullen de details tegen die tijd opnemen in onze agenda en dit artikel updaten.
Nu tippen we alvast een aantal plekken in Rome én in Bologna waar je oog in oog staat met Pasolini en zijn erfenis.
De mooiste muurschilderingen van Pasolini in Rome
In Rome ontmoet je Pasolini met name op de muren van de stad. We delen de mooiste street art met...
Lazio ‘Ik was nog nooit op de plek waar Pasolini is vermoord’
Het is een van onze favoriete Italiaanse films, Caro diario van regisseur Nanni Moretti. Jesper zag de film, die in 1993 voor het eerst op het witte doek werd vertoond en in 1994 de prijs voor beste regie won tijdens het Filmfestival van Cannes, recent weer en raakte zo geïnspireerd door Nanni Moretti’s zoektocht naar Pier Paolo Pasolini, dat hij zelf ook op de Vespa stapte en naar Ostia reed.
Jesper: ‘Caro diario is onderverdeeld in drie delen: In Vespa, Isole en Medici. In het eerste deel doorkruist Moretti op zijn Vespa Rome. Het is een feest der herkenning voor liefhebbers van de Italiaanse hoofdstad. Moretti rijdt onder andere door de wijk Garbatella, een stukje Rome dat door toeristen vaak wordt overgeslagen maar zeer de moeite waard is voor een wandeling.
Aan het einde van het eerste deel zegt Moretti: ‘Non so perché, ma non ero mai stato nel posto dove è stato ammazzato Pasolini’ (‘Ik weet niet waarom, maar ik was nog nooit op de plek geweest waar Pasolini is...
Rome Tom Sawyer, Pasolini & ongure types – street art in Torpignattara (Rome)
Op een zonnige zondagochtend in november reist Saskia naar een wijk in Rome die ze nog nooit eerder heeft bezocht: Torpignattara. De reden voor het bezoek is een bijzonder weekend vol street art dat wordt georganiseerd door Muri Sicuri, met als doel onder meer het veilig stellen van alle oude en nieuwe street art in deze wijk.
Er zijn verschillende rondleidingen en evenementen, maar er wordt ook live street art gemaakt. De Peruviaanse kunstenaar Carlos Atoche tovert de muur van de speelplaats van de basisschool aan de Via Francesco Laparelli 60 om tot een levend kunstwerk. Terwijl we wachten tot onze groep compleet is, kijken we hem op de vingers. Van een afstandje, dat wel, want het maken van zo’n grote murales in slechts twee dagen tijd vergt een enorme concentratie.
Een bijzondere ‘toren’
Voor gids Francesca van Joy of Rome ons de mooiste street art pareltjes van Torpignattara zal laten zien, vertelt ze ons eerst meer over de historie van de wijk. We nemen eerst de naam...
Rome Pigneto – een bijzonder graf voor een bakker en kleurrijke street art
De oude groene tram van lijn 19 piept bij elke bocht dat het een lieve lust is. Na de verkeerschaos van Piazza Vittorio slingert de tram langs de Porta Maggiore, een druk kruispunt vol toeterende auto’s, slalommende scooters en politieagenten die alles in goede banen proberen te leiden.
Eeuwige rust voor bakker Eurysaces
In het midden van deze drukte staat een uniek historisch monument: het graf van bakker Marcus Vergilius Eurysaces, waarop zijn levensverhaal in een soort stenen stripverhaal is vereeuwigd. Bovenaan zijn verschillende reliëfs te zien die scènes uitbeelden van de werkzaamheden van een bakker, van het kneden van het deeg tot het brood in de oven schuiven.
Hij liet ook een tekst op zijn graf achter, waarin de wereld kan lezen dat Eurysaces bakker was: EST HOC MONIMENTUM MARCEI VERGELEI EURISACIS PISTORIS, REDEMPTORIS, APPARET (‘dit is de tombe van Marcus Vergilius Eurysaces, bakker, aannemer’). Ook liet Eurysaces aanwijzingen maken waarmee voorbijgangers direct de...
Lazio Parco delle Cascate di Chia – wandel door ‘het mooiste landschap ter wereld’
Vlak langs de snelweg tussen Orte en Viterbo, in het noorden van de regio Lazio, ligt het Parco delle Cascate di Chia. Het park dankt zijn naam aan Chia, een dorpje van zo’n vierhonderd inwoners iets verderop, dat ook wel ‘het Matera van Lazio’ wordt genoemd.
Marc nam er een kijkje en ontdekte een plek waar natuur, film en geschiedenis door elkaar heen lopen.
Marc: ‘Dit is het mooiste landschap ter wereld.’ Deze uitspraak van de beroemde filmregisseur Pier Paolo Pasolini (1922-1975), gekerfd in een houten dwarsdoorsnede van een boom, door de jaarringen heen, is misschien wat overdreven.
Maar mooi is het zeker, als je van een parallelweg van de superstrada tussen de Autostrada del Sole en de havenstad Civitavecchia een grasveldje op draait. Dit is de parkeerplaats voor het Parco delle Cascate di Chia. Een klein juweeltje waar je een paar genoeglijke uren kunt doorbrengen.
Torre di Pasolini
Na het betalen van een paar euro voor je toegangskaartje kun je kiezen: er zijn twee...
Rome Mandrione – poëzie in de periferie van Rome
Wie Rome bezoekt, komt meestal niet verder dan het historisch centrum. Dankzij de vele schatten die daar te vinden zijn, kun je heel wat keren door het hart van de Eeuwige Stad struinen voor je toe bent aan een verkenning van Romes buitenwijken.
We namen je eerder al mee naar Trullo, een wijk vol street art en poëzie, dit keer wandelen we door Mandrione, waar je onder meer een ‘modern’ Romeins aquaduct vindt. Ver van de drukte van het Colosseum, de Trevifontein en het Pantheon word je verrast door stille schoonheid in deze Romeinse periferie.
Via del Mandrione – een van de mooiste straten van Rome
Jesper: ‘Hoewel ik alweer ruim twintig jaar in Rome woon, was ook ik nog nooit in de wijk Mandrione geweest. Ik had er zelfs nog nooit van gehoord. Tot ik op een dag, al scrollend op mijn telefoon, op een artikel over de tien mooiste straten van Rome stuitte. Daarin zag ik de Via del Mandrione voorbijkomen.
Voor mij onbekend terrein en dus maakte ik een mentale aantekening, om op...
Rome Markante street art op de muren van de Mercato Appagliatore in Ostia
Ostiense, Tor Marancia, Torpignattara en Ostia. In deze Romeinse buitenwijken is het een reeks kleurrijke street art die de grijstonen van de condomini, flatgebouwen, verdringen, die het dagelijks leven letterlijk en figuurlijk kleur geven.
Hoewel men in het verleden vooral over Turijn of Bologna sprak als de hoofdstad van street art in Italië, heeft in Rome de afgelopen jaren meer street art het leven gezien dan ooit. Hier en daar in het centro storico, maar vooral in de ‘vergeten’ buitenwijken, zoals Tor Marancia, Torpignattara, Pigneto en Ostiense.
Deze Romeinse buitenwijken lijken één groot canvas te zijn voor beginnende en ervaren street artists. De grauwe huizenblokken en blinde muren bieden de perfecte ondergrond voor kunstwerken in alle soorten en maten, met als gevolg een kleurrijke make-over voor de verschillende buitenwijken.
Het lijkt soms zelfs of de wijken onderling tegen elkaar opbieden om de mooiste muren en de kleurrijkste kunstwerken. Om de muren op een...
Rome Buon appetito a Pigneto – het Brooklyn van Rome
Een paar jaar geleden had de Romeinse wijk Pigneto niet bepaald een goede reputatie. Nu is het echter een van de hippere wijken van de stad en vind je er naast veel kunstenaars, studenten en street art ook een heleboel culinaire adresjes die het proeven meer dan waard zijn. Jesper en Saskia gingen op onderzoek uit en maakten een culinaire tour langs de lekkerste adresjes van Pigneto.
‘Kijk eens wat een heerlijke sfeer, deze ochtend. Dit is… mijn Pigneto. Zo heb ik het het liefst. Cavolo, wat een rust!’ Dario knijpt zijn ogen dicht tegen de zon. Hij is ontspannen, net als de sfeer in dit stukje Rome. Anders dan ‘s avonds, als de wijk verandert in een gezellige uitgaansbuurt, is het er nu heerlijk rustig. Je lijkt wel lichtjaren verwijderd van de drukte rondom de grote bezienswaardigheden in het centrum.
Er lopen wat locals langs, op weg van huis naar werk, een paar jonge studenten staan voor een bar te roken. Oude dametjes keren terug van hun bezoekje aan de buurtmarkt.
Dario...
Umbrië Le Vie del Cinema – wandel langs kleurrijke muurschilderingen van filmsterren in Narni
Het plaatsje Narni in Umbrië is vooral bekend om de Ponte d’Augusto en de prachtige ondergrondse ruimtes. Ook in Narni Scalo, het moderne gedeelte aan de voet van de historische dorpskern, valt er veel moois te zien, zeker in de zogenaamde Le Vie del Cinema, de straten van de film.
Hier schitteren kleurrijke muurschilderingen van iconen uit de Italiaanse filmwereld, zoals Pier Paolo Pasolini, Sophia Loren, Marcello Mastroianni, Anna Magnani en Alberto Sordi. We stellen ze graag aan je voor!
Alberto Sordi
Een van de bekendste filmscènes is vereeuwigd aan de Via Tiberina 1119. Hier neemt Alberto Sordi een hap spaghetti, zoals in de iconische scène in de film Un americano a Roma.
In deze film probeert Alberto Sordi in de rol van Nando Mericoni continu Amerikaanse gewoonten te imiteren. Hij wil Amerikaans eten in plaats van de spaghetti die zijn moeder hem voorzet.
Uiteindelijk kan hij de verleiding van het bord pasta echter niet weerstaan en verslindt hij de pastaslierten terwijl...
Nieuws uit Italië Italië in 100 brieven – van Plato, Picasso en Pasolini tot Dante en Da Vinci
‘Met Italië leeft men als met een geliefde, vandaag in grote ruzie, morgen in aanbidding.’ De filosoof Schopenhauer wist de dualiteit, maar vooral de onontkoombare aantrekkingskracht van Italië treffend weer te geven.
Ook door de ogen van andere bekende historische figuren krijgen we in de brievenbundel Italië in 100 brieven scherpe schetsen en diepgaande beschouwingen van il bel paese aan de Middellandse Zee. Soms verzuchtend, soms hartstochtelijk, dan weer bitter of betoverd.
Bundeling van brieven over Italië
Italië in 100 brieven is een bundeling van brieven die literatoren en filosofen, componisten en beeldende kunstenaars, politieke en kerkelijke figuren over Italië schreven, van de Grieks-Romeinse Oudheid tot vandaag.
Een heerlijke brievenbundel, waarbij ik me moet inhouden om niet achter elkaar alle brieven te lezen. Ik heb me zelf op rantsoen gezet: elke dag één brief, zodat ik de komende winterse maanden elke dag een Italiaanse brief kan lezen en kan mijmeren over...
Rome Spring op een Vespa voor de mooiste street art in Rome!
De afgelopen tijd nam Saskia je mee naar de kleurrijke street art in de Romeinse (buiten)wijken Torpignattara en Tor Marancia. Aangezien het soms best een uitdaging is om de mooiste, meest bijzondere straatkunst te vinden, ging Saskia na een aantal solospeurtochten op een zonnige zaterdagochtend in januari samen met Carola op pad met Scooteroma – met de beste Vespatours in town.
foto: TheHostelGirl
Tijdens hun Street Art Vespa Tour klim je heerlijk achterop bij een Romeinse bestuurder – die gewend is aan het verkeer in de stad én de mooiste street art kent – om vier uur lang volop te genieten van de kleurrijke murales van onder meer Ostiense, Quadraro en Pigneto. Geen stress over het drukke verkeer of over de route naar de achterafstraatjes waar de street art te vinden is, je hoeft alleen maar achterover te leunen (nou ja, figuurlijk dan) en kunt rustig om je heen kijken.
Saskia: ‘Annie, de eigenaresse van Scooteroma, staat ons samen met street art-kenner Michele en een...
Rome Anna Magnani – straatkunst bij de Mercato Trionfale in Rome
Een van de meest legendarische dames uit de geschiedenis van Rome, Anna Magnani, schittert sinds kort op de trappen bij de Nuovo Mercato Trionfale (aan de Via Andrea Doria, in de Romeinse wijk Prati). Magnani is vereeuwigd door de Italiaanse straatkunstenaar David Vecchiato, die bij de Romeinen beter bekend staat als Diavù.
Anna Magnani, die in 1908 in Rome werd geboren, is bij het grote publiek vooral bekend vanwege haar rol in Roma, Città Aperta (1945). Op de trappen van de Nuovo Mercato Trionfale is twee keer een portret van haar te zien: we zien haar breed lachend, met een kat in haar armen, en dromerig, terwijl ze een hond omhelst. De trap was de afgelopen weken net een groot schildersdoek, waar Diavù dag na dag aan werkte om de beroemde Romeinse filmdiva tot leven te wekken.
foto’s: Vincenzo de Francesco | La Repubblica
Diavù’s portretten van Anna Magnani maken deel uit van het project Pop Stairs, waarvoor hij eerder onder meer Ingrid Bergman (Via Flamignano, bij...