Castello de’ Monti in Corigliano d’Otranto – een prachtig kasteel in Puglia

Ben je op vakantie in Puglia, dan mag je naast het mystieke Castel del Monte bij Andria ook het prachtig gedecoreerde Castello de’ Monti in Corigliano d’Otranto niet missen.

Dit kasteel was ‘het mooiste monument van militaire en feodale architectuur uit het begin van de zestiende eeuw van Otranto en omstreken,’ volgens een baron uit die tijd.

Onneembaar bastion

Het kasteel werd in de middeleeuwen gebouwd om de inwoners van de Salento, het zuidelijke deel van de hak van de Italiaanse laars, te beschermen tegen de aanvallen van de Saracenen, in die tijd beruchte piraten en plunderaars uit het huidige Turkije.

Boogschutters, slingeraars, katapulten en brandstichting bepaalden het strijdtoneel. De dikke muren en vierkante torens met kantelen weerstonden met hun massieve vormen projectielen en vuur en maakten van de burcht een vrijwel onneembaar bastion.

Toen de renaissance aanbrak, begon de familie De’ Monti met het opknappen en uitbreiden van het gebouw. Dat was ook nodig, want met de komst van het buskruit waren de oude middeleeuwse torens en muren simpelweg te kwetsbaar voor vijandelijk vuur. Uiteindelijk was het kasteel  in 1524 bestand tegen de nieuwe manier van oorlog voeren.

Als je het kasteel nu bezoekt, ontdek je hoe de oorspronkelijke kern is opgenomen in de nieuwe vesting. Een kasteel in een kasteel dus, waar tussen de oorspronkelijke binnenplaatsen en weergangen de nieuwere ronde torens verrijzen.

Van militair bolwerk tot barok herenhuis

Elke toren vertelt zijn eigen verhaal en is gewijd aan een heilige én aan een van de vier kardinale deugden: wijsheid, rechtschapenheid, moed en zelfbeheersing. Bewonder de allegorische voorstellingen in reliëf en de inscripties in de torens die de vijand bedreigden, maar ook raad gaven. Het lijkt alsof ze nog steeds tegen je fluisteren: ‘Wees slim, wees moedig, wees jezelf.’

Het waren de waarden waaraan een edelman geacht werd te voldoen. Toen baron Luigi Trane de burcht van de familie De’ Monti kocht en zijn zoon Francesco het kasteel in 1658 erfde, brak er een nieuw tijdperk aan. In de daaropvolgende dertien jaar onderging het een ware gedaanteverwisseling. Wat ooit diende als robuust verdedigingswerk, groeide uit tot elegant familiehuis.

Overdaad aan barokke details

De grandeur die het kasteel tegenwoordig uitstraalt, is aan de familie Trane te danken. Francesco liet zichzelf vereeuwigen in een nis in het midden van de voorgevel. Hij is omgeven door sterren en kijkt met een trotse blik in de verte, gekleed als ridder in de Orde van Malta.

Direct naast Francesco zie je de twee allegorische figuren Giustizia en Carità. De barokke balustrade eronder is zo rijk versierd dat putti, planten en bloemen, dieren, mythische figuren en maskers elkaar lijken te verdringen. Daarboven zie je een gevleugelde draak in het schild met het familiewapen. Zelfs Christoffel Columbus heeft een plaatsje tussen de tientallen standbeelden gekregen!

Als je langs de muren loopt, zie je ook de epigrammen die de plaatselijke dichter Andrea Peschiulli in de stenen balken boven de ramen heeft gebeiteld. Een virtueel voorproefje van al dit moois:

Pastafabriek, olijfoliepers en tabaksfabriek

Vanaf de achttiende eeuw begint de burcht aan een totaal nieuw leven. Het wordt een plek vol bedrijvigheid, een multifunctioneel gebouw dat zijn tijd ver vooruit was. Er kwam een graanmolen met een pastafabriek, waarvan het opschrift MULINO A VAPORE SAN NICOLA, nog altijd op de muur prijkt.

Later werd het een frantoio, waar olijven geperst werden, en uiteindelijk een tabaksfabriek. Op de piano nobile creëerde men appartementen.

Castello Volante – kunst en cultuur binnen de kasteelmuren

Tegenwoordig bevindt zich in het kasteel een creatieve hotspot, met de naam Castello Volante, een bruisend laboratorium waar kunstenaars werken en experimenteren en waar regelmatig tentoonstellingen en film- en muziekvoorstellingen te zien zijn en evenementen gehouden worden.

In het weekend kun je er ook neerstrijken bij Nuvole, het cocktail- en bistroterras, voor een aperitivo, of neem een van de heerlijke piatti van het regelmatig wisselende menu. Het is open op vrijdag-, zaterdag-, en zondagavond, tot in de late uurtjes.

met dank aan Castello Volante & Nuvole voor een aantal foto’s