Dit jaar vindt de eenenzestigste Biennale di Venezia plaats. Tot en met 22 november 2026 bewonder je zowel in het Arsenale als in de Giardini diverse kunstwerken en installaties.
Marian van Venetian Steps neemt je mee naar de Biennale en licht een aantal van haar persoonlijke favorieten uit.
In Minor Keys – eerbetoon aan Koyo Kouoh
Marian: ‘Als curator van dit jaar werd de in Kameroen geboren Koyo Kouoh gekozen, maar zij overleed plotseling in 2025, nog voordat ze het thema van haar tentoonstelling kon aankondigen.
Koyo Kouoh had wel al haar project ontwikkeld, inclusief haar keuze voor teksten, kunstenaars en kunstwerken en dus besloot de Biennale de tentoonstelling toch plaats te laten vinden, om haar visie tot leven te brengen.
Het thema dat Koyo Kouoh bedacht, is In Minor Keys (in mineurtonen). Het verwijst dus voornamelijk naar muziek in plaats van naar visual art of beeldende kunst. In de muziek wordt de mineurtoon geassocieerd met verdriet en melancholie, maar deze tentoonstelling voelt juist als een lofzang op hoop, schoonheid, verzet en wedergeboorte.
De kunstwerken laten weelderige tuinen met wilde bloemen zien, een bloemenveiling uit Aalsmeer waarin robots en mensen bloemen sorteren om ze op de markt te verkopen (Eric Baudelaire, Arsenale) maar ook altaren gewijd aan planten en vogels die met uitsterven worden bedreigd.
Verder zijn er aangrijpende gesprekken tussen Israëliërs en Palestijnen over hun herinneringen aan plaatsen en gebouwen; schilderijen op kartonfragmenten die de wanhoop van Gaza laten zien. Ook wordt macht in relatie tot het vrouwenlichaam in de Japanse, Zuid-Afrikaanse, Europese en Latijns-Amerikaanse samenleving belicht.
Het vernieuwde centrale paviljoen in de Giardini
De curator kiest de kunstenaars uit die exposeren in het centrale paviljoen van Giardini en de Corderie (de hallen) van het Arsenale. Het centrale paviljoen is compleet vernieuwd en ziet er prachtig uit, inclusief een grotere bar, een ruimere boekwinkel en meer toiletten.
Kerkklok met een mens als klepel – het paviljoen van Oostenrijk
Ook nieuw is dat er drie paviljoens zijn met performances die op bepaalde tijden worden gehouden: die van Nederland, België en Oostenrijk. Je moet je bezoek dus goed plannen om de drie voorstellingen te kunnen zien.
Een must see is het Oostenrijkse paviljoen van kunstenares Florentina Holzinger. Elk heel uur luidt er een grote kerkklok met een mens erin als klepel, geïnspireerd op een schilderij uit de vijftiende eeuw van Jheronimus Bosch.
Binnen zijn er andere performances die je zeker moet gaan zien. Let wel: op dinsdag is het paviljoen van Oostenrijk gesloten.
Ik raad je aan ’s ochtends te gaan en dan de andere ingang van Biennale Giardini te nemen, die van Sant’Elena, dan ben je direct aan de juiste kant en is er nauwelijks een rij. Aan de overkant van die ingang vind je het heerlijke Giardin, voor goede koffie of thee (op maandag is dit café gesloten).
The Fortress – het Nederlandse paviljoen op de Biennale
The Fortress is de titel van de Nederlandse performance. Curator Rieke Vos en kunstenaar Dries Verhoeven reflecteren op de vraag hoe kunst zich verhoudt tot een toekomst die steeds donkerder lijkt. Hoe reageert de mens op de geopolitieke spanningen?
Het Nederlands paviljoen is gebouwd door Rietveld met het optimisme van de jaren vijftig. Een transparant paviljoen dat veel natuurlijk licht doorlaat. Verhoeven heeft het paviljoen van de buitenwereld afgesloten door stalen rolluiken te plaatsen bij de entree en alle ramen en deuren. De rolluiken gaan alleen open als de performance binnen begint, kort erna sluiten ze weer.
De performance duurt vijfentwintig minuten en tegen het einde zijn er twee minuten van volledige duisternis. Door middel van grunting (techniek die ook in heavy metal gebruikt wordt) beleef je hoe Vos en Verhoeven de wereld van nu ervaren.
De performances zijn elk heel uur bij te wonen van woensdag tot en met zondag. De eerste performance begint om 12.00 uur en de laatste performance is om 17.00 uur. Kom tien minuten van tevoren, zodat je zeker bent van een plek.
Nog meer bijzondere landenpaviljoens
Denemarken en Japan reflecteren op vruchtbaarheid en voortplanting. Polen is interessant, met een fascinerende blik op ecologie. Frankrijk, Australië, Spanje en het Nordic Paviljoen zijn ook zeker de moeite waard.
De Biennale in en om het Arsenale
Op het terrein van het Arsenale heb je eigenlijk aan een dag niet genoeg. Alleen de expositieruimtes zijn al de moeite waard. Het zijn de gerestaureerde eeuwenoude scheepshallen. Je kunt ook naar buiten en een stuk van de oude scheepswerf aan het water bewonderen.
Natuurlijk ga je de hoofdtentoonstelling in de Corderie zien, net na de ingang, met werk van Alfredo Jaar en Kennedy Janko. Andere tips: Oman en ook Saudi-Arabië, dat reflecteert op de kwetsbaarheid van het archeologisch erfgoed van oorlogsgebieden.
Ik werd ter plekke verliefd op de expositie van India, dat na jaren van afwezigheid groots terugkeert, met onder meer Permanent Address van kunstenaar Sumakshi Singh, een levensgrote reconstructie van het inmiddels gesloopte familiehuis van de kunstenaar in New Delhi.
Het reflecteert op het verdwijnen van vertrouwde ruimtes in een snel veranderende wereld en de emotionele verbinding met het concept ’thuis’.
Eveneens prachtig is Under te same sky van Ranjani Shettar, die traditionele Indiase ambachtelijke technieken combineert met een modernistische vormentaal, waardoor een organisch en schijnbaar gewichtloos landschap ontstaat.
Con te con tutto – Italiaanse paviljoen
Ook het Italiaanse paviljoen mag je niet overslaan; zo mooi! Con te con tutto is het werk van één kunstenaar, Chiara Camoni, die keramische figuren, zuilen, planten, stenen en gevonden objecten combineert tot een poëtisch geheel waarmee ze een dialoog creëert tussen generaties en tussen kunst en natuur.
Loop na het Italiaanse paviljoen naar het park Giardino delle Vergini erachter en kijk nog een keer achterom. Je hebt hier ook zicht op de brug van handen van Lorenzo Quinn, die overigens geen onderdeel uitmaken van Biennale.
Collateral events van de Biennale
Dit keer zijn er meer dan zestig gratis exposities op verschillende locaties in Venetië. Je herkent ze aan het rode logo van de Biennale (nationale deelnames voor de landen, collateral events voor de non-profitorganisaties).
Je hebt hier de mogelijkheid om palazzi van binnen te zien die normaal gesloten zijn voor publiek.
Een aanrader is de nationale participatie van het Vaticaan, (Padiglione della Santa Sede) op twee locaties. Spiritueel en bijzonder is de Giardino Mistico in de wijk Cannaregio, met The Ear is the Eye of the Soul. Let op: je moet hiervoor wel online reserveren, ook al is het gratis (dat kan via deze link).
met dank aan David Levene voor een aantal foto’s
Verder raad ik Still Joy aan in het PinchukArtCentre aan, dicht bij de Ponte dell’Accademia, evenals Of Woman Born op de historische plek van de Magazzini del Sale in Dorsoduro en Palazzo Soranzo Van Axel.
Nog meer mooie exposities in Venetië
Er zijn ook andere exposities te zien tijdens de Biennale. De tentoonstelling in het Complesso dell’Ospedaletto in de wijk Castello was voor mij een eyeopener. De expositie heet Canicula en wordt georganiseerd door In Between Art Film. Een must voor liefhebbers van videokunst!
Net als twee jaar geleden hebben ze installaties over de huidige situatie in de wereld, onder andere de verhouding tussen mens en robot, natuur en onderdrukking.
Zo goed gedaan, mijn favoriet is de tweede zaal met werk van Yuyan Wang en muziek van All this Love van DeBarge, muziek over de helende kracht van liefde, maar dan anders. Het heeft meerdere etages en het gebouw blijft bijzonder (en is ook op maandag open).
Andere aanraders voor wie nog meer cultuur wil snuiven, zijn Fondazione Prada, Palazzo Fortuny, SMAC Centre, Palazzo Grimani en Gallerie dell’Accademia.
Tickets voor de Biennale
De Biennale di Venezia is te zien tot en met 22 november 2026. Je kunt er terecht van dinsdag tot en met zondag van 11.00 tot 19.00 uur; vanaf eind september tot einde Biennale van 10.00 tot 18.00 uur.
Op maandag is de Biennale gesloten, met uitzondering van maandag 7 september en maandag 16 november.
Vanwege het milieu verkoopt de Biennale geen papieren tickets aan de kassa, dus koop ze van tevoren of ter plekke op je telefoon (via deze link).
Wanneer je je ticket koopt, wordt er gevraagd hoe je naar Venetië bent gereisd. Daarna berekent Biennale hoeveel vervuiling dit heeft opgeleverd en compenseert men de CO2 voor elke bezoeker die online reserveert.’
