Download gratis de Ciao tutti app!

Ontmoet Giambologna’s Kolos van de Apennijnen in het Parco di Pratolino

Naast de Giardino delle Rose en de Giardino di Boboli in Florence staat ook het Parco di Pratolino op Unesco’s Werelderfgoedlijst. Het park ligt in de heuvels buiten Florence, aan de weg die van de Toscaanse hoofdstad naar Bologna leidt.

De tuin der wonderen
Het landgoed werd in 1568 gekocht door Francesco I de’ Medici. Hij gaf Bernardo Buontalenti de opdracht om er een schitterende villa neer te zetten, als verblijf voor Bianca Cappello, zijn minnares en later ook zijn tweede vrouw.

Kosten noch moeite werden gespaard. Zo weten we dat Francesco I de’ Medici in totaal meer dan 780.000 scudi neertelde voor het complex – het dubbele van wat de bouw van de Galleria degli Uffizi had gekost!

Buontalenti leefde zich dan ook uit; niet alleen op het ontwerp van de villa zelf maar ook op het park dat de villa omringt. Hij verzon tal van waterspelletjes en monumentale fonteinen om het park kleur te geven, waardoor deze plek in heel Europa al snel bekend stond als ‘de tuin der wonderen’.

Giambologna’s Colosso dell’Appennino
Hét meesterwerk van het Parco di Pratolino, de Colosso dell’Appennino, de ‘Kolos van de Apennijnen’, is echter geen creatie van Buontalenti maar van de Vlaamse kunstenaar Giambologna, die het beeld rond 1580 creëerde.

De reus is ongeveer veertien meter hoog en dus met recht reusachtig te noemen. Hij kijkt uit over het water en lijkt diep na te denken over zijn bestaan – maar wellicht tuurt hij ook gewoon naar zijn spiegelbeeld. In de reus bevindt zich een (helaas niet toegankelijke) zeshoekige grot, waar het licht binnenvalt door de ogen van de kolos.

Een lokale zegswijze luidt: ‘Giambologna fece l’Appennino ma si pentì d’averlo fatto a Pratolino’ – Giambologna maakte het beeld van de Appennino, maar hij heeft er spijt van dat hij dat in Pratolino deed.

Niet omdat het beeld hier niet mooi past, maar omdat het op deze plek relatief weinig wordt bezocht. Als het bij wijze van spreken midden op het Piazza della Signoria in Florence had gestaan, hadden miljoenen ogen Giambologna’s meesterwerk kunnen bewonderen…

Pratolino door de ogen van Utens
Op een van de lunetten van Justus Utens, die alle Medici-villa’s prachtig vereeuwigde, is nog mooi te zien dat de villa van Pratolino de grootste van alle Medici-villa’s was.

Tussen 1599 en 1602 schilderde Utens alle Medici-landgoederen, steeds in de vorm van een halve maan en met een opvallend oog voor detail. Om de villa’s zo precies mogelijk weer te geven, bezocht hij elke villa zelf. Daarnaast maakte Utens gebruik van bouwtekeningen en kaarten, om zelfs de kleinst mogelijke details goed weer te geven.

Utens werkte volgens een vrij strak stramien: alle lunetten hebben een afmeting van 240 bij 142 centimeter. Ze zijn geschilderd op canvas en ze worden allemaal omlijst door een gouden rand. Onderaan in het midden is steeds de naam van de villa geschilderd. Om steeds het hele landgoed weer te kunnen geven, heeft Utens af en toe wel moeten smokkelen met het perspectief.

Wedergeboorte dankzij de familie Demidoff
Na de dood van Francesco I de’ Medici gaat het langzaam bergafwaarts met het Parco di Pratolino. Veel beelden worden weggehaald – sommige met onbekende bestemming, andere belanden in de Giardino di Boboli.

In 1819 geeft Ferdinando III de’ Medici de opdracht om de Italiaanse tuin om te bouwen tot een Engelse tuin, die toen zeer in de mode was bij Italianen van hoge komaf. Het park werd daarmee bijna vier keer zo groot.

Joseph Fritsch, die de opdracht mocht uitvoeren, vernietigde daarbij helaas ook de villa, door Buontalenti’s bouwwerk met mijnen op te blazen. Hiermee verdween een schitterend stuk erfgoed van de De’ Medici voorgoed in de geschiedenisboeken.

Na de dood van Leopoldo II, in 1870, werd het hele terrein gekocht door de Russische prins Paolo II Demidoff, die zich in de voetsporen van ambassadeur Nicola Demidoff in Florence had gevestigd.

Het park, dat vanaf dat moment ook wel Villa Demidoff wordt genoemd, kreeg dankzij deze Russische prins een tweede leven. Geleidelijk aan werd alles opgeknapt en ontwaakte het park uit zijn winterslaap.

In 1981 overleed de laatste erfgenaam van de familie Demidoff en werd het park eigendom van de provincie Florence, die het nu nog altijd beheert.

Goed gezelschap voor Giambologna’s stenen reus
Het Parco di Pratolino is van eind mei tot eind oktober elke vrijdag, zaterdag en zondag (én op feestdagen, m.u.v. 24 juni) geopend, van 10.00 tot 20.00 uur (in oktober tot 18.00 uur). De toegang is gratis.

Hoewel veel van de originele beelden inmiddels uit het park verdwenen zijn, bewonder je er naast Giambologna’s Colosso dell’Appennino de zeshoekige Cappella di Buontalenti (met net achter de kapel het graf van de laatste Demidoff-prinses), de Grotta di Cupido van Buontalenti en de Grotta del Mugnone, met nóg een beeld van Giambologna’s hand.

Ook prachtig zijn de Grande Voliera, de Peschiera della Maschera – met een beeld dat ooit waakte over een verwarmd zwembad – en de Fonte di Giove (de fontein van Jupiter, die ooit bij de toegang tot het park stond en waarvan je nu een kopie ziet).

Van recenter datum is Diamante, die sinds oktober 2009 in het park schittert. Deze moderne kolos, die twaalf meter hoog is, wekt elektrische energie op.

met dank aan het Parco di Pratolino voor een aantal foto’s

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *