Vanaf 7 mei is Tre Ciotole in de Nederlandse filmhuizen te zien (en vanaf 6 mei ook in België). De film is geïnspireerd op het gelijknamige boek van Michela Murgia, de laatste roman die de bekende Italiaanse schrijfster voltooide voordat ze in augustus 2023 overleed.
De hoofdrol in het verhaal is voor Alba Rohrwacher, die in de huid van Marta kruipt, die als lerares lichamelijke opvoeding op een middelbare school in Rome werkt. Ze woont samen met Antonio (Elio Germano), chef-kok van Trattoria Senzafine, die op het punt staat door te breken.
Na een op het oog triviale ruzie besluit Antonio abrupt de relatie te verbreken. Hij stort zich op zijn werk, maar kan Marta niet uit zijn hoofd zetten. Ook Marta heeft het moeilijk met hun breuk. Ze trekt zich terug en raakt haar eetlust kwijt.
Langzaam gaat het beter. Marta stort zich op haar werk en een taalcursus Koreaans, maar dan ontdekt ze dat haar gebrek aan eetlust niets te maken heeft met het vertrek van Antonio en beseft ze dat het leven te kort is om te blijven treuren.
Bekijk alvast de trailer:
Bijzonder: de rol van Claudio, de compagnon van Antonio, wordt gespeeld door Lorenzo Terenzi, met wie Michela Murgia kort voor haar overlijden trouwde. Ook de Romeinse Vera Gemma, over wie in 2022 de film Vera werd gemaakt, maakt haar opwachting in Tre Ciotole.
Wat betekent het om echt te leven?
Volgens de Spaanse regisseur Isabel Coixet stelt Tre Ciotole de kijker een heel eenvoudige maar tegelijkertijd ook ongelooflijk complexe vraag: Wat betekent het om echt te leven?
De film doorloopt alle fasen van menselijke relaties: ups en downs, angsten en onzekerheden, liefde en afscheid. Nadat Marta en Antonio uit elkaar zijn, lijdt Marta in stilte, waarbij ze haar eetlust verliest en als ze wel eet, voortdurend moet overgeven.
Antonio gelooft dat hij niet meer van Marta houdt, maar toch roept elke hoek van Rome die ze samen bezochten de herinnering aan haar op. Beetje bij beetje beseft hij de fout die hij heeft gemaakt, maar is er een weg terug? En wat doe je als je niets meer te verliezen hebt?
Trastevere als filmisch decor van Tre Ciotole
Verschillende prachtige plekken in Rome spelen een rol in het verhaal. Met name de wijk Trastevere zie je in talrijke scènes terug, met allereerst de Viale Trastevere, tegenover het Piazza Mastai, waar de buitenopnames van Marta’s appartement zijn gemaakt.
Niet ver hiervandaan, op het kruispunt van de Via Cardinale Merry del Val en de Via di San Francesco a Ripa, ontmoet Marta Silvia, een vroegere collega van Antonio, met wie ze vervolgens in een nabijgelegen café neerstrijkt om bij te praten.
Marta fietst ook bij de Porto di Ripa Grande, tegenover de San Michele, waar Totò en Anna Magnani aan het einde van de film Risate di gioia (1960) een wandeling maken, en over de Via di Porta Portese ter hoogte van Largo Ascianghi, waar bioscoop Nuovo Sacher van Nanni Moretti mooi in beeld komt.
Daarnaast worden tegenover deze bioscoop ook de ruimtes van het voormalige Casa della Gioventù Italiana del Littorio in Trastevere gebruikt, een ontwerp van Luigi Moretti, waar de opening van een tentoonstelling van hedendaagse kunst plaatsvindt.
Heerlijke en pijnlijke herinneringen
Een van de herinneringen waar Antonio vaak aan terugdenkt, is zijn eerste ontmoeting met Marta, toen zij de twee laatst overgebleven supplì bestelde en die alleen aan een tafeltje opat, waarbij ze er eerst zorgvuldig het gefrituurde korstje afpeuterde.
Ook voor Marta is dit een levendige en tegelijkertijd pijnlijke herinnering. Beiden proberen ze de scherpe randjes van hun herinneringen te schrapen, zoals Marta deed bij het krokante jasje van haar supplì.
Het je opnieuw toe-eigenen van plekken vol herinneringen vormt een rode draad door het verhaal en is voor zowel Marta als Antonio van cruciaal belang om weer te kunnen leven in Rome, waar ze zoveel plekken met elkaar hebben gedeeld.
Naarmate het verhaal zich ontvouwt, herontdekt Marta niet alleen de stad, maar geniet ze ook van kleine, alledaagse dingen. Je ziet haar een ijsje eten bij de kerk die haar naam geeft aan het Piazza di San Cosimato.
Achter haar, als achtergrond van de scène, zie je de Fontana del Tuffatore, de fontein van de duiker, met een kunstwerk in mozaïek van Silvia Codignola dat verwijst naar het beroemde fresco van de duiker in Paestum, als herinnering aan de Romeinse thermen die zich vroeger in dit deel van Trastevere bevonden.
De regisseur vertelt dat ze geen ansichtkaart-Rome wilde weergeven. Het Rome in de film is dan ook vooral een weerspiegeling van de gemoedstoestand van Marta, van hoe zij de stad ziet, beleeft, soms op afstand houdt of juist omarmt.
Andere filmlocaties in Rome
De Tiber is alomtegenwoordig, zowel in de scènes die zich afspelen in Trastevere als bij de prachtige luchtopnames. Ook zie je de Ponte Rotto en het Tibereiland. Aan de overkant van de Tiber zie je de Fontana del Mascherone in de Via Giulia.
Andere scènes zijn gefilmd in de wijken Testaccio en Ostiense. Wellicht herken je de prachtige marmeren beelden in de Centrale Montemartini en het silhouet van de Gazometro.
Ook te zien: Al Biondo Tevere, een restaurant aan de Via Ostiense. Het diende al eerder als filmlocatie, in Bellissima van Luchino Visconti (1950), maar werd vooral bekend toen Pier Paolo Pasolini en Pino Pelosi er in 1975 te gast waren, kort voor de moord op Pasolini.
De boekhandel waar Antonio en Silvia rondstruinen, is Antica Libreria Cascianelli aan Largo Febo, dicht bij Piazza Navona.
Uiteraard mogen ook de Madonnelle, de Maria-altaartjes die je in Rome op bijna elke straathoek tegenkomt, niet ontbreken. Ze lijken over Marta te waken als niemand anders dat doet…
Drie kommetjes
Tre Ciotole, de titel van zowel boek als film, verwijst overigens naar drie kommetjes die Marta met punten in de supermarkt heeft verkregen. Ze staan symbool voor een ritueel dat Marta houvast geeft en ervoor zorgt dat ze eet wat ze nodig heeft.
De drie kommetjes brengen de verhoudingen tussen maag en hersenen weer in balans. Michela Murgia: ‘Ik kon uit één kommetje eten of uit alle drie, zonder dat er een vaste volgorde hoefde te zijn. Ik kon ze in één keer leegeten of in etappes, het enige wat telde was dat ze aan het eind van de dag alle drie leeg moesten zijn, want wat ze bevatten was het absolute minimum dat ik binnen moest krijgen.’
Metafoor voor het leven
In de film is eten ook een metafoor voor het leven en de houdbaarheidsdatum ervan. Michela Murgia hoopt dat iedereen na het zien van de film beseft dat je niets moet uitstellen tot morgen, maar actie moet ondernemen als je graag iets wil doen, beleven, bereiken. Zelfs als er geen uitweg lijkt te zijn, want juist wanneer alles lijkt te wankelen of zelfs in te storten is het belangrijk om de tijd te nemen om goed voor jezelf te zorgen en je dromen niet uit het oog te verliezen.
Isabel Coixet: ‘Ik wilde Murgia’s verhaal met tederheid naar het witte doek vertalen. Marta laat ons zien dat er zelfs in afscheid gratie schuilt en dat er ook in verdrietige tijden volop ruimte is voor vreugde en geluk.’
Deze boodschap geeft hoop en houdt Tre Ciotole ver weg van een sombere, deprimerende verhaallijn, met dank ook aan de perfect gekozen muziek, waaronder I Get Along Without You Very Well Except Sometimes van Nina Simone tot Ti ricorderai van Luigi Tenco.
Op de klanken van klassiekers en prachtige dialogen – met ook meer dan genoeg ruimte voor veelzeggende stiltes – word je meegezogen in een verhaal dat je nog lang na de aftiteling bij zal blijven.
foto’s: Tre Ciotole | Greta De Lazzaris
