Naar hoofdinhoud Naar navigatie
20 november 2026

Acerenza – een gigantische kathedraal hoog boven het gouden landschap van Basilicata

Acerenza is een van de borghi più belli d’Italia, de mooiste dorpjes van Italië. Het wordt al genoemd in het werk van de Romeinse dichter Horatius, als caelsae nidum Acherontiae, het arendsnest Acerenza.

Horatius had gelijk, deze borgo ligt heel hoog, op een berg van tufsteen die tot ruim achthonderd meter boven zeeniveau reikt.

Als onze vriend Antonio er ons op een zonnige herfstdag mee naartoe neemt, zien we al van veraf de gigantische Cattedrale di Santa Maria Assunta e San Canio Vescovo boven de daken van het dorp opdoemen.

Cattedrale di Santa Maria Assunta e San Canio Vescovo

De romaans-gotische kathedraal is een van de mooiste kerken in het zuiden van Italië, met een lange geschiedenis. Die begint in het middeleeuwse Acerenza, dat dankzij de strategische ligging, op de route van Rome naar het Heilige Land, uitgroeide tot een plek van aanzienlijk religieus belang.

De kathedraal werd gebouwd in opdracht van de Normandische veldheer Robert Guiscard. In 1059 legde men de eerste steen, op de ruïnes van een oude vroegchristelijke kerk, die op haar beurt weer op de plaats van een heidense tempel was gebouwd.

Dankzij zijn aanwezigheid doet de kathedraal denken aan het klooster van Cluny, het grootste Benedictijner klooster van Europa. Aartsbisschop Arnaldo, voormalig abt van Cluny, wijdde de nieuwe en majestueuze kerk in 1080 in.

Je kunt niet anders dan onder de indruk zijn door de afmetingen van de majestueuze kerk, met een hoge façade en een robuuste klokkentoren die in de zestiende eeuw naast de kerk verrees.

Wandel voor je de kathedraal van binnen gaat bekijken langs de oude stenen muren, met verschillende apsissen en torentjes. Ontdek de geheimen die in de muren van de kathedraal verborgen zitten, van marmeren delen uit de Romeinse tijd en schitterende decoraties tot stenen motieven en Griekse zuilen.

In het kerkportaal zie je tal van mensen en dieren die soms op vreemde wijze verstrengeld zijn. Ook als je eenmaal binnen bent, zie je veel details. Ontdek je de hoofdjes van apen aan de basis van zuilen, fresco’s met de heilige Margherita en de draak en de basreliëfs met een satyr die op zijn fluit blaast?

San Canio, de patroonheilige van Acerenza

Achter het altaar staat de Cassone di San Canio, de sarcofaag van San Canio, de patroonheilige van Acerenza.

De mooiste plek van de kerk is de crypte onder het altaar, die wordt gedragen door vier verschillende marmeren Korinthische zuilen, die rusten op sokkels versierd met symbolen en inscripties.

In deze crypte bevinden zich enkele relikwieën van San Canio, waaronder een staf die naar verluidt meerdere malen van plaats is veranderd zonder dat er menselijk ingrijpen aan te pas kwam.

Dit is niet het enige mysterie rondom de heilige: uit zijn marmeren sarcofaag vloeide herhaaldelijk, vooral ter gelegenheid van het feest van de heilige, een vloeistof met geneeskrachtige eigenschappen, de santa manna.

San Canio wordt ook aangeroepen tegen angina pectoris. Hij wordt vereerd op 25 mei, met een processie die door de hoofdstraten van het dorp trekt, en op 1 september.

Dai Longobardi ai Normanni – Storia di una Cattedrale

Ook in augustus is het feest in Acerenza, tijdens het evenement Dai Longobardi ai Normanni – Storia di una Cattedrale grijpt men terug naar de periode waarin Acerenza in handen kwam van de Normandiërs, waarbij met name de ontmoeting tussen hertog Robert Guiscardo en bisschop Arnaldo wordt gevierd, die de aanzet vormde tot de bouw van de majestueuze kathedraal.

Het gehele dorp verandert in een levend toneel met honderden figuranten in historische kostuums die met de hand zijn vervaardigd door lokale naaisters, begeleid door muzikanten, jongleurs en vuurspuwers. Het hoogtepunt is de corteo storico op 12 augustus.

Een crypte vol kleurrijke fresco’s voor de familie Ferrillo

Graaf Giacomo Alfonso Ferrillo en zijn echtgenote Maria del Balzo di Gravina gaven opdracht voor de bouw van de crypte. Je vindt er dan ook de sarcofaag van de familie Ferrillo.

Men vermoedt ook dat de stoffelijke resten van de dochter van graaf Vlad III, beter bekend als Dracula, in de crypte bewaard worden. Deze dame was uitgehuwelijkt aan een edelman uit Acerenza en woonde hier tot aan haar dood.

We weten niet of het waarheid of legende is, maar het maakt deze plek des te fascinerender en mysterieuzer. Je ziet overal esoterische afbeeldingen, zoals draken en mysterieuze symbolen waarvan de betekenis nog niet is ontcijferd.

Op de zijmuren zijn vier prachtige fresco’s van de hand van Giovanni Todisco da Abriola te zien, die het verhaal vertellen van het martelaarschap van de heilige Andreas, maar ook de heilige Hiëronymus die de Heilige Schrift vertaalt (met op de achtergrond het gestileerde panorama van het Acerenza uit de zestiende eeuw, met de kathedraal en het kasteel), de aanbidding der wijzen en de Vrouw van de Apocalyps met een enorme draak aan haar voeten.

Giovanni Todisco da Abriola beschilderde ook het gewelf van de crypte, met de apostelen, de evangelisten en de heiligen die vroeger in Acerenza werden vereerd.

Het geheel vormt een soort kleine schatkist, een meesterwerk van renaissancekunst, gecreëerd door lokale kunstenaars.

Belvedere Torretta

Als je eenmaal weer buiten langs de buitenzijde van de kathedraal loopt, kom je bij het Belvedere Torretta, het mooiste uitkijkpunt van Acerenza.

Het uitzicht strekt zich hier uit naar het oosten en biedt een weids panorama over de Bradano-vallei en het in de verte gelegen Murge-plateau, met een zee aan golvende velden en bossen.

Museo Diocesano – schatten uit de geschiedenis van Acerenza

Op de plek van het vroegere seminarie vind je nu het Museo Diocesano, met sacrale kunst: zilverwerk, beelden, schilderijen en liturgische gewaden. Je loopt er langs alle bisschoppen die Acerenza heeft gekend en buigt je over eeuwenoude documenten die de geschiedenis van het dorp illustreren.

Ook zijn er talrijke archeologische vondsten te zien die dateren van voor het ontstaan van het christendom en die zijn opgegraven in Acerenza en omstreken, van grafgiften en munten tot aardewerken vazen en schalen.

Museo dei legni intagliati – kunstig houtsnijwerk

Het kaartje voor het Museo Diocesano geeft ook toegang tot het kleine Museo dei legni intagliati, met bijzonder houtsnijwerk van Giuseppe en Giovanni di Trani.

De collectie bestaat uit meer dan tweeduizend houten voorwerpen, met halsbanden voor ossen, schapen en geiten, handvatten van stokken, lepels, broodstempels en spoelen, aangevuld met allerlei soorten siervoorwerpen met dieren, motieven en personen.

Nog meer moois in Acerenza

Bezoek ook het Museo della Civiltà Contadina, dat een mooi beeld geeft van een typisch huishouden uit het binnenland in het zuiden van Italië tijdens de twintigste eeuw, met vaak precaire levensomstandigheden.

Een van de ruimtes is geheel gewijd aan de landbouw en veeteelt, een andere aan de keuken en haar gebruiksvoorwerpen, met een originele openhaard.

Boven het tweepersoonsbed, gevuld met droge maïsbladeren, hangt een wiegje a vento, waardoor de moeder haar baby vanuit bed kon wiegen.

Dwaal door de smalle straatjes van Acerenza, met een aantal mooie palazzi, zoals het Palazzo Gala (deels bisschoppelijk paleis, deels een uitstekend restaurant), het Palazzo Saluzzi, het Palazzo Scipione Petruzzi en het Palazzo Caramuta.

Naast de kathedraal heeft Acerenza nog een groot aantal kerken. Vooral de Chiesa di San Laviero is een bezoek waard. Deze heilige is net als San Canio de patroonheilige van Acerenza.

Let al wandelend door het dorp ook op de kleurrijke kunstwerkjes met poëzie die hier en daar op de muren prijken.

Geniet van een glas Aglianico

Acerenza is niet alleen een van de borghi più belli d’Italia, maar ook Città dell’Olio en Città del Vino. Net als in Venosa staat het bekend om de Aglianico, een volle rode wijn met de geur van bosvruchten en tonen van vanille en hout.

Proef bij je glas wijn van lokale gerechten, zoals maccaroun a desch’t (met de hand bereide verse pasta volgens eeuwenoud recept) of z’zridd, pasta met bonen en linzen, gevolgd door baccalà alla lucana of salsicce uit de streek.

In het Parco Urbano delle Cantine kun je de grotten bezoeken waar vroeger wijn werd gemaakt en bewaard.

Op pad met alpaca’s in de buurt van Acerenza

Op slechts twee kilometer van het historisch centrum van Acerenza vind je Basilicata Alpaca, een charmante boerderij met uitzicht op het Lago di Acerenza. Je kunt hier een rondleiding boeken waarbij je meer te weten komt over de alpaca’s en het delicate proces van het oogsten van hun wol.

Op het terrein zijn ook een picknickplaats, een bar, een speeltuin en een verhuur van e-bikes te vinden, voor een mooie fietstocht rondom het meer.

Bezoeken zijn alleen op reservering mogelijk. Alle details vind je op de website van Basilicata Alpaca, maar je kunt ook even binnenstappen bij hun winkel aan de Via Umberto I 27 in Acerenza.

Grazie a…

Met een speciaal woord van dank aan Antonio, die ons meenam naar dit juweeltje in Basilicata en ons door de straatjes loodste om de mooiste plekken van Acerenza te ontdekken, en aan Gerard van Masseria Cesarina die ons als chauffeur niet alleen naar Acerenza maar ook naar de mooiste uitkijkpunten bracht.

Bezoek andere borghi più belli in Basilicata

Ben je op vakantie in Basilicata, bezoek dan ook deze borghi più belli d’Italia:

*Maratea

*Pietrapertosa en Castelmezzano (met de Volo dell’Angelo)

*Venosa

*Viggianello

Meer tips voor een vakantie in Basilicata

In onze Special delen we nog veel meer prachtige plekken in Basilicata. Geniet van de authenticiteit en ongereptheid van dit prachtige stukje Italië, dat we pagina voor pagina voor jullie onthullen. Buon viaggio!

Bestel de Special Basilicata

meer pagina’s uit de Special bekijk je via deze link

P.S. De Ciao tutti Special is een digitale uitgave. Na bestelling ontvang je zowel op de website als in je e-mail een link om de Ciao tutti Special te downloaden in pdf-formaat. Je kunt ‘m vervolgens opslaan en op meerdere apparaten (je pc, je laptop of tablet) van alle moois in je nieuwe Special genieten.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Ciao tutti is hét startpunt voor je vakantie naar Italië, bomvol persoonlijke tips. Buon viaggio!