Ga op pad met onze City Walks!

De groentemarkt bij de vrouwengevangenis op Giudecca

Het ligt niet zo voor de hand met de kleurrijke groentemarkt aan de voet van de Rialtobrug, maar bij de markt van de vrouwengevangenis op Giudecca koop je de beste groenten van heel Venetië. Nergens anders vind je zulke smaakvolle pomodori en zucchine.

Deze speciale groentemarkt, die alleen op donderdagochtend en zolang de voorraad strekt wordt gehouden, trekt Venetianen vanuit de hele stad. De verkoopsters zijn zeker geen doorgewinterde marktvrouwen; de wortelen, aubergines en paprika’s worden hier namelijk verkocht door vrouwelijke gevangenen.

Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (7)

Misschien komt deze vrouwengevangenis je bekend voor: in 2010 nam Jamie Oliver er een aantal scènes op voor zijn programma Jamie does… Venice. Hij bezocht de vrouwengevangenis, liep rond in de afgeschermde biologische moestuin – de hoge ommuring zou er deels voor zorgen dat de groente van zulke uitzonderlijke kwaliteit zijn – en hij bereidde onder streng toeziend oog van de vrouwelijke gedetineerden een verse minestrone met groenten uit eigen tuin. Het onderhouden van de moestuin maakt deelt uit van het rehabilitatieproces van de gevangenen. Niet alleen het verzorgen van de gewassen, maar ook het oogsten en het verkopen maken deel uit van dit proces.

Nonnen en bekeerde prostituees
Mariska logeerde in september een paar dagen op Giudecca en wandelde op donderdagochtend naar de kade voor de vrouwengevangenis om de groenteverkoop mee te maken.

Le-Convertite-Giudecca-Venetie (1)Le-Convertite-Giudecca-Venetie (3)

Mariska: ‘Als je op de Fondamenta delle Convertite loopt, valt meteen op dat je tegen de achterkant van een vrij grote kerk aankijkt, met ernaast een groot kloostercomplex. De vrouwengevangenis is gehuisvest in dit voormalige klooster, dat in 1534 werd gesticht. Het bestond onder andere uit een Augustijner klooster en een hospice voor bekeerde prostituees.

Het complex ging eeuwenlang door het leven als de kerk en het klooster van de heilige Maria Magdalena, maar op Giudecca kende iedereen het onder de naam Le Convertite (‘de bekeerlingen’). Onder de Fransen werd het klooster in 1806 een ziekenhuis en de Oostenrijkers maakten er in 1857 een gevangenis van.

Le-Convertite-Giudecca-Venetie (5)Le-Convertite-Giudecca-Venetie (2) Le-Convertite-Giudecca-Venetie (4)

Vierhonderd nonnen als persoonlijke harem
Over het klooster doen een aantal saillante verhalen de ronde, waarvan het volgende wel het meest opvallende is. Rector Fra Giovanni Pietro Leon nam het niet zo nauw met seksuele onthouding en gebruikte de vierhonderd nonnen als een privéharem. Hij testte de nonnen tijdens de biecht op hun vastberadenheid. Gingen zij niet op zijn toespelingen in, dan zette hij de weigerende nonnen gevangen en strafte hij hen net zolang tot ze uiteindelijk toch voor hem zwichtten. In 1561 kwamen zijn praktijken aan het licht en werd hij aangegeven bij de Raad van Tien, waarna hij op het Piazza San Marco werd onthoofd.

Venetiaanse clientèle
Om kwart voor negen staan er al een paar toekomstige kopers voor de ingang van de vrouwengevangenis te wachten. Een jong stel, woonachtig op Giudecca, en een vrouw op leeftijd, Afra. Zij blijkt vierentachtig te zijn en komt hier al jaren; ze reist er speciaal iedere donderdagochtend voor met de vaporetto van Piazzale Roma naar Giudecca, waar ook haar twee zonen wonen. De een woont vlakbij de Redentore kerk van Palladio en de ander is broeder bij de kerk van Sant’ Eufemia. Na de groenteverkoop gaat ze standaard een kopje koffie bij hem drinken.

Maar niet voordat ze de twee ruime boodschappentassen heeft gevuld met verse groente en kruiden. ‘De prijzen zijn hetzelfde als in de supermarkt, iets goedkoper misschien,’ vertelt de ervaringsdeskundige, ‘maar de kwaliteit is subliem. Hier proef ik de smaken uit mijn jeugd weer; betere groente en kruiden zijn er in heel Venetië niet te vinden.’

Ik neem dat natuurlijk graag aan van de doorgewinterde Venetiaanse, dochter van een Griekse immigrant. ‘Vandaar de on-Italiaanse naam Afra, mijn vader vernoemde mij naar de Griekse godin van de liefde. Maar ik ben een echte Venetiaanse, de vader van mijn moeder was een gondoliere,’ vertelt ze fier, terwijl ze tegelijkertijd de klok en de gevangenispoort scherp in de gaten houdt. Iedere nieuwe koper die arriveert, wordt er door haar meteen op geattendeerd dat zij hier al om half negen was en dus als eerste aan de beurt is. Dat daar geen misverstanden over mogen bestaan…

Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (1) Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (2)

Kratjes vol tomaten, kruiden en courgettebloemen
Naarmate de klok doortikt, wordt het steeds drukker op de kade. En dan gaat om kwart over negen eindelijk de zware toegangsdeur open. Twee vrouwelijke bewaaksters, met in hun kielzog twee gedetineerden, groeten ons. Ze hebben grote planken bij zich, waarmee hun winkeltje voor de ochtend wordt opgebouwd.

Dan komen er zwarte kratjes naar buiten. Een van de gevangenen vertelt dat het de restjes van de zomergroenten zijn en dat langzaam maar zeker de herfst aanbreekt. De houten plankieren vullen zich met geuren en kleuren. Een enorme verscheidenheid aan tomaten, maar ook bosuitjes, paprika’s, peterselie, rozemarijn, basilicum, sperziebonen en overheerlijke fiori di zucca verdwijnen al snel voor scherpe prijzen in de grote shoppers van de Venetianen. Afra was als eerste aan de beurt en heeft voor een week groente voor haar en haar 85-jaar oude man gekocht. En volgende week staat zij er weer, waarschijnlijk ook dan als eerste.

Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (3) Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (4) Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (5) Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (6) Le-Convertite-markt-Giudecca-Venetie (8)

Ook de bijzondere groentemarkt op Giudecca bezoeken?
De groenteverkoop vindt iedere donderdagochtend plaats op de kade voor de vrouwengevangenis, de Fondamenta delle Convertite. De verkoop start stipt om negen uur en wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Wees dus op tijd als je echt iets wilt inslaan, want de klanten die je voorgaan slaan vaak voor een week boodschappen in. Kom je met de vaporetto? Stap dan uit bij de halte Palanca en loop vervolgens in vijf minuten naar de Fondamenta delle Convertite.

Zijden jurken kopen in Castello
Wist je dat de gevangenen naast groente ook beeldige jurken verkopen? Niet op de wekelijkse markt, maar in een prachtige winkel in de wijk Castello. De Banco Lotto No. 10 (Salizada S.Antonin 3478/a) verkoopt prachtige met de hand gemaakte jurken van onder andere zijde, brokaat en fluweel – met bijbehorende tasjes.

Banco-Lotto-10-Castello-Venetie (1) Banco-Lotto-10-Castello-Venetie (2) Banco-Lotto-10-Castello-Venetie (4)

Ook de mooi getailleerde blazers en snoeperige avondtasjes zijn allemaal gemaakt door de vrouwelijke gevangenen op Giudecca. Hun handgemaakte avondjurken staan inmiddels in zulk hoog aanzien in Venetië dat de dames van Le Convertite zelfs kleding leveren aan Teatro La Fenice en kostuums maken voor het Carnavale di Venezia.

Banco-Lotto-10-Castello-Venetie (5)

Met de verkoop van zowel de groente als de kleding verdienen de vrouwelijke gevangenen een eigen, bescheiden inkomen. Maar bovendien doen zij op deze manier waardevolle werkervaring op. Zij kunnen goede referenties op hun CV noteren als zij op den duur weer terugkeren naar de maatschappij en op zoek gaan naar werk.’

Banco-Lotto-10-Castello-Venetie (3)

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *