Ga op pad met onze City Walks!

Het stadion onder Piazza Navona

Stadio-domiziano

In Rome raak je niet uitgekeken. Overal om je heen dringt zich het ene na het andere prachtige monument aan je op. Je zou daarom bijna vergeten dat er onder de grond ook nog van alles te bekijken valt.

Soms vind je op de meest onverwachte plekken aanwijzingen voor het ondergrondse Rome, zoals op het straatnaambordje van Piazza Navona. Als je goed kijkt zie je, tussen haakjes eronder, Stadio di Domiziano staan. Dat is precies wat je ónder Piazza Navona kunt vinden: het stadion van het oude Rome, dat qua capaciteit en populariteit minstens zo groot was als het Colosseum.

Eigenlijk heb je de aanwijzing niet eens nodig – de naam Piazza Navona zelf verwijst ook al naar het oude Rome, naar de tijd dat de snelste racepaarden hier driest hun wagen met menner door het stadion trokken.

Het huidige Piazza Navona beslaat precies de piste van het oude Stadion van Domitianus, dat ook wel het Circus Agonalis werd genoemd. De wedstrijden die hier werden gehouden, werden namelijk aangeduid als agones. De huidige naam van het plein is direct verbonden met deze eeuwenoude geschiedenis: agone werd in agone, dat weer verbasterde tot innagone, en vervolgens tot navone en toen… was de naam Piazza Navona geboren.

Stadio-Domiziano-1

Er is meer bewaard gebleven van het oude stadion dan alleen de ellipsvorm van Piazza Navona. Om die geschiedenis in te duiken, loop je naar het noordelijkste puntje van het plein en sla je links de hoek om. Vanaf de straat kun je al een blik kunt werpen op de nog zichtbare archeologische resten van het Stadion van Domitianus. Je kunt deze opgravingen echter het beste ondergronds bekijken. Aan de Via di Tor Sanguigna 3 vind je de ingang van de ondergrondse ruimte.

Stadio-Domiziano-2

Er zijn aanwijzingen dat het Stadio Domiziano al in het jaar 86 werd aangelegd, voor de persoonlijke hobby van de keizer Domitianus. Het Flavische keizerschap in Rome – de tijd van de keizer Vespasianus en zijn zonen Titus en Domitianus van de gens Flavia – duurde een kwart eeuw: van het jaar 69 tot het jaar 96. Naast de bouwperiode van het Colosseum zijn dit jaren van dramatische gebeurtenissen: van de grote Joodse Oorlog tot de beroemde opstand van de Bataven en van stadsbranden tot een pestepidemie en de uitbarsting van de Vesuvius.

Stadio-Domiziano-5

Het stadion bood waarschijnlijk plek aan zeker 30.000 toeschouwers. Trappartijen op gelijke afstand van elkaar, met steeds vijf bogen ertussen, gaven toegang tot de bovenste verdieping. Vandaar kon men via trappen ook de tweede verdieping bereiken. De terrassen waren opgedeeld in twee delen (maeniana) en zitplaatsen werden toegekend op basis van sociale klasse. De plaatsen het dichtst bij de arena waren uiteraard gereserveerd voor aristocraten en senatoren. Er zijn helaas maar een paar treden over van de originele trappartijen.

Stadio-Domiziano-4

De rijders waren populair en konden een status bereiken die wel vergelijkbaar is met die van populaire topsporters van nu. Hoewel ze vaak uit de laagste klassen afkomstig waren, bouwden ze daarmee een salaris op dat eveneens vergelijkbaar is met dat van topsporters van vandaag. De menners reden overigens niet voor hun eigen eer en glorie, maar voor hun renstal. Zo’n renstal kon wel tientallen rijders in dienst hebben. Elke renstal had zijn eigen groep supporters, factiones genoemd. Zij juichten voor de kleuren van de wagens van de renstal, en werden de ‘Groenen’, ‘Roden’, ‘Blauwen’ en ‘Witten’ genoemd.

Stadio-Domiziano-3

Dit verre verleden van Piazza Navona ligt ongeveer vijf tot zes meter onder het huidige straatniveau van het plein. Hoewel er maar een klein deel van het oude stadion is opgegraven, krijg je toch pas een goed idee van hoe het geweest moet zijn als je die opgravingen bezoekt. Reserveer er dus zeker even de tijd voor tijdens je bezoek aan Rome!

De resten van het Stadio Domiziano zijn te bezichtigen van maandag tot en met zondag van 10.00 tot 19.00 uur, op zaterdag tot 20.00 uur. Een kaartje kost € 8,-.

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *