Rome Ontdek Michelangelo’s meesterwerken in Rome
Ontdek Michelangelo’s mooiste meesterwerken in Rome! We nemen je mee naar een aantal bekende en onbekende(re) plekken in de Eeuwige Stad waar je in de voetsporen van deze Toscaanse kunstenaar treedt.
Michelangelo – schilder, beeldhouwer en architect
‘The Creator made Italy from designs by Michelangelo,’ aldus Mark Twain. Een groot compliment voor een groot kunstenaar, die met name in Florence en Rome veel moois heeft nagelaten.
Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni werd geboren op 6 maart 1475, in het Toscaanse Caprese (dat nu ook deels is vernoemd naar zijn beroemdste inwoner en als Caprese Michelangelo op de kaart staat).
Hij werd zo bekend, dat alleen zijn voornaam volstaat om te weten over wie we het hebben. Hij werd bijna negenentachtig jaar oud – een zeldzaamheid in zijn tijd – en liet een unieke erfenis achter, waar we tot op de dag van vandaag van kunnen genieten.
Michelangelo kwam op 25 juni 1496 voor het eerst in Rome, waar hij een groot deel van zijn...
Toscane Michelangelo Buonarroti – van het geboortehuis tot de laatste rustplaats van deze buitengewoon talentvolle beeldhouwer, schilder en architect
Vandaag precies vijfhonderdvijftig jaar geleden zag Michelangelo Buonarroti het levenslicht. Op 6 maart 1475 kwam de kleine Michelagnolo di Ludovico Buonarroti Simoni, zoals zijn officiële naam luidt, ter wereld in Caprese Michelangelo, een gehucht in Toscane.
Tijdens een culinaire reis vorig najaar was José al even in Caprese Michelangelo, om te proeven van de kastanjes. Er was toen helaas geen tijd om het geboortehuis van Michelangelo te bezoeken. Daarom ging ze later terug naar dit idyllisch gelegen dorp, ten noorden van Arezzo en Anghiari, dat zijn naam dankt aan de beroemde kunstenaar.
Het geboortehuis van Michelangelo
José: ‘Vanaf de parkeerplaats bij de kerk loop ik omhoog, door de poort, naar het Museo Casa Natale di Michelangelo, het geboortehuis van Michelangelo. Na binnenkomst loop ik eerst even naar de eerste verdieping, waar een tentoonstelling is met hedendaagse kunst maar vanwaar je vooral een mooi uitzicht hebt over de omgeving.
Eenmaal beneden loop je naar...
Rome De Sixtijnse Kapel en het conclaaf – 50 bijzondere feiten en weetjes over dit unieke stukje van de Vaticaanse Musea
Het is misschien wel Michelangelo’s bekendste werk: de schilderingen in de Sixtijnse Kapel. In deze blog delen we vijftig bijzondere feiten en anekdotes over de Sixtijnse Kapel en over het conclaaf, de belangrijkste gebeurtenis die in de Sixtijnse Kapel plaatsvindt.
Het ontstaan van de Sixtijnse Kapel
1 De Sixtijnse Kapel (in het Italiaanse Cappella Sistina geheten) is vernoemd naar paus Sixtus IV, die de opdracht gaf de kapel te bouwen.
2 Paus Sixtus IV wilde dat de Sixtijnse Kapel precies dezelfde afmetingen zou krijgen als de Tempel van Solomon in Jeruzalem, zoals beschreven in het Oude Testament.
3 De eerste mis in de kapel werd opgedragen op 15 augustus 1483, door niemand minder dan paus Sixtus IV zelf.
De schilderingen in de Sixtijnse Kapel
4 Aan de buitenzijde zie je niet hoe spectaculair de kapel is. De grote schatten zijn pas te zien als je de binnenzijde van de kapel bekijkt, na een tocht door de Vaticaanse Musea, waar de kapel deel van uitmaakt.
5 De Sixtijnse Kapel...
Italië dichtbij De mannen van Michelangelo – unieke bruiklenen voor de tentoonstelling in het Teylers Museum in Haarlem
Vanaf 15 oktober 2025 is in het Teylers Museum in Haarlem de tentoonstelling De mannen van Michelangelo te zien. Daarvoor komen unieke bruiklenen van over de hele wereld naar Nederland, zoals een brief aan Michelangelo’s grote liefde, het allerlaatste houten beeldje dat hij maakte en een bijzondere voorstudie van een androgyne figuur in de Sixtijnse Kapel.
Grote gemene deler is dat ze gaan over het mannelijk lichaam: van geïdealiseerde, gespierde lijven die de goddelijke perfectie van Adam benaderen tot het fragiele lichaam van Christus.
figuurstudie voor een ignudo in de Sixtijnse Kapel | Michelangelo Buonarroti | ca. 1511
Gefascineerd door het mannelijk lichaam
Michelangelo Buonarroti (1475-1564) was gefascineerd door het mannelijk lichaam. In bijna al zijn kunstwerken speelt het een rol, veelal naakt, gespierd en in een spannende houding.
De mannen van Michelangelo bekijkt het mannelijk lichaam in het werk en leven van Michelangelo van alle kanten: van de invloed van zijn...
Rome Dwaal virtueel door een lege Sixtijnse Kapel en bekijk alle schilderingen van Michelangelo in detail
Even snel een kijkje nemen in de Sixtijnse kapel is er meestal niet bij als je een weekendje in Rome bent. Eerst wacht je een enorme rij en vervolgens schuifel je achter ontelbaar veel medetoeristen langs de uitgebreide collectie van de Vaticaanse musea.
Als je dan eindelijk in de Cappella Sistina, de Sixtijnse Kapel, bent aanbeland, krijg je bijna geen gelegenheid om even stil te staan en het plafond op je in te laten werken. Je moet met de stroom mee, snel door de kapel heen, met een vluchtige blik naar boven en naar opzij, hup, naar buiten.
Foto’s maken, zodat je thuis in alle rust kunt nagenieten, is verboden en hardop je bewondering uiten mag ook al niet. Elke halve minuut hoor je een suppoost ‘Silenzio per favore!’ roepen, hetgeen de beleving niet ten goede komt.
Gelukkig kan het ook anders! Via deze link sta je binnen enkele seconden helemaal in je eentje midden in de Sixtijnse Kapel, zonder andere toeristen om je heen. Je kunt op je gemak alle details die Michelangelo...
Florence Stanza Segreta di Michelangelo – de geheime kamer vol schetsen van Michelangelo in Florence
Na het grote succes van de eerste openstelling in het najaar van 2023 kun je ook in de zomer van 2024 de stanza segreta, geheime kamer, van Michelangelo wederom bezoeken. Een unieke plek om met eigen ogen te zien!
Muren vol Michelangelo’s schetsen
Saskia bezocht deze kamer, die nog altijd goed verborgen is onder de Sacrestia Nuova in de San Lorenzo, de kerk van de familie De’ Medici, in november 2023.
Een kwartier lang mocht ze de geheime ruimte bewonderen. Met een oppervlakte van slechts ongeveer zeven bij twee meter was Michelangelo’s schuilplaats verre van ruim. Michelangelo zou hier drie maanden ondergedoken hebben gezeten. Als tijdverdrijf tekende hij veel.
Bij gebrek aan echt materiaal om mee te werken, deden de muren van zijn schuilplaats duidelijk dienst als schetsblok, waardoor er op de wanden heel wat schetsen te zien zijn. Je herkent onder meer de beelden uit de Sacrestia Nuova, schetsen voor zijn David, van het hoofd van Laocoön, een geknield figuur en een...
Florence Bewonder Michelangelo’s boodschappenlijstje in Casa Buonarroti in Florence
In Florence stuit je geregeld op sporen van Michelangelo. Iedereen kent natuurlijk zijn marmeren David, maar heel wat lezers zijn inmiddels ook wezen kijken naar het gezicht dat de grote meester in de stenen van het Palazzo Vecchio zou hebben gekrast.
Dit keer ontdekten we tijdens ons bezoek aan Florence een heel ander maar minstens zo bijzonder aandenken aan Michelangelo: een van zijn boodschappenlijstjes!
Het lijstje maakt deel uit van een collectie van in totaal honderdnegenenzestig volumes vol schetsen en aantekeningen van het Casa Buonarroti, het voormalige huis van Michelangelo dat nu dienst doet als museum.
Michelangelo heeft zijn boodschappenbriefje opgetekend in 1518. Wat er zoal op staat? Het is enigszins gissen, want zijn handschrift is soms artistiek onleesbaar.
Desondanks denken we te kunnen ontcijferen dat de meester pani dua (twee broden) nodig had, gevolgd door un bocal di vino (wijn), tortegli (pasta?), una salama (vleeswaren), quattro pani (vier broden), un bocal di...
Florence Bewonder de marmeren David van Michelangelo op het Piazza della Signoria in Florence
‘De grootste kunstenaar kan niets verzinnen
dat niet vooraf al in de steen bestaat,
maar als zijn hand niet met zijn geest meegaat
zal hij het nooit van ’t ruwe marmer winnen.’
Aldus Michelangelo, die inderdaad met zijn beitel de meest natuurlijke vormen uit een blok marmer tevoorschijn kon toveren. Hij liet zich zelfs niet uit het veld slaan door de bijnaam van het blok marmer waaruit hij zijn David moest zien te scheppen.
Hoewel het blok door veel van zijn collega-beeldhouwers en andere betrokkenen spottend il rotto (het beschadigde) werd aangeduid – aangezien het blok marmer een aantal barsten vertoonde en er al door een aantal beeldhouwers een poging was gedaan er iets van te maken – twijfelde Michelangelo geen moment toen hij hoorde dat hij degene was die het blok mocht gaan bewerken.
Een uitdaging voor Michelangelo
Het blok marmer bevond zich al tientallen jaren lang op de binnenplaats van het gebouw waar zich nu de Opera del Duomo bevindt. Zelfs Leonardo da Vinci werd...
Italië dichtbij Bewonder Michelangelo’s Madonna met Kind in Brugge
Ruim vijfhonderd jaar nadat Michelangelo in Italië aan de slag ging met een blok steen waaruit hij een serene Madonna tevoorschijn zou toveren, werkt men in de kathedraal van Brugge aan een grootscheepse restauratie van onder meer de kapel waarin Michelangelo’s Madonna normaal gesproken te vinden is.
Deze Madonna met Kind is het enige beeld van Michelangelo dat tijdens zijn leven over de Italiaanse grenzen trok. Michelangelo maakte het in 1503, in Florence – waar hij ook aan zijn beroemde David werkte.
Het beeld maakte onderdeel uit van een flinke opdracht van Francesco Piccolomini, op dat moment kardinaal in Siena (later beklimt hij de pauselijke troon, als Pius III). Hij verzoekt Michelangelo in 1501 om vijftien grote beelden te scheppen uit het witte marmer uit de marmergroeven van Carrara.
De beelden zijn bedoeld voor de Duomo van Siena. Michelangelo voltooit uiteindelijk maar vier beelden: Petrus, Paulus, een paus en een bisschop. De rest blijft onvoltooid, deels vanwege het...
Florence Michelangelo, zijn befaamde faun en de tand des tijds
Een van de eerste beelden die Michelangelo voor zover we weten vervaardigde, is de kop van een antieke faun. Helaas is dit beeld na de Tweede Wereldoorlog verloren gebleken.
Gelukkig heeft beeldhouwer Cesare Zocchi tijdens zijn loopbaan twee beelden gemaakt die de jonge Michelangelo laten zien, geconcentreerd aan het hoofd van de faun werkend.
Een van deze beelden is te zien in het Palazzo Pitti in Florence, het andere in Casa Buonarroti, het voormalige huis van Michelangelo, eveneens in Florence.
de jonge Michelangelo aan het werk
Cesare Zocchi, te zien in Casa Buonarroti in Florence
Anekdote over het hoofd van de faun
Behalve deze beelden hebben we ook de anekdote nog, die met het hoofd van de faun verbonden is. Het verhaal wordt zowel door Giorgio Vasari als door Condivi verteld, waardoor we er waarschijnlijk wel enige waarheid aan kunnen hechten.
Beiden hebben ze opgetekend dat de jonge Michelangelo, toen hij zo’n vijftien jaar oud was (rond 1490 om precies te zijn), als...
Florence Galleria dell’Accademia in Florence – méér dan alleen de David van Michelangelo
Tijdens een cursus Italiaans bij Scuola Leonardo da Vinci in Florence bezoekt Annerike na een ochtend vol grammatica, oefeningen en conversatie de Galleria dell’Accademia, het thuis van Michelangelo’s David. Maar dat niet alleen – er is nog veel meer moois te zien in dit museum, dat op een steenworp van de beroemde Duomo ligt.
Een bezoek aan de Galleria dell’Accademia
Annerike: ‘Elke week worden er door de school meerdere activiteiten georganiseerd, van een stadswandeling door Florence en een aperitivo in een lokale bar tot een wijnproeverij in de Chianti en een excursie naar Pienza, Montepulciano en Montalcino. Gouden regel is dat er tijdens de activiteiten alleen Italiaans gesproken wordt, ook tussen de studenten onderling. Zo leer je de taal het snelste.
De taalschool ligt midden in het centrum van Florence, dus alle beroemde bezienswaardigheden liggen binnen handbereik. Docente Monica neemt mij en een aantal medestudenten na een van de lessen mee naar de Galleria...
Rome Als paus Adriaan VI zijn zin had gekregen… was Michelangelo’s Laatste Oordeel in de Sixtijnse Kapel overgeschilderd
De schitterende fresco’s van Michelangelo in de Sixtijnse Kapel waren bijna verdwenen onder een dikke laag kalk. Als de enige Nederlandse paus, Adrianus VI, zijn zin had gekregen, had niemand na 1523 nog kunnen genieten van Michelangelo’s meesterwerk. De strenge paus, die bovendien niet veel op had met kunst, vond de schilderingen maar heidens en wilde er niet langer mee geconfronteerd worden.
Gelukkig voor ons kon hij zijn wens tijdens de korte periode dat hij paus was (1522-1523) niet laten uitvoeren. Toch was hij niet de enige die een deel van de Sixtijnse Kapel graag zag verdwijnen onder een dikke laag kalk.
Clemens VIII (1592-1605) zag zich geconfronteerd met mensen die Michelangelo beschuldigden van ketterij, vooral vanwege Het Laatste Oordeel op de muur achter het altaar, en speelde met het idee de hele muur achter het altaar wit te kalken.
Kritiek op Michelangelo’s werk
De ophef was overigens niet nieuw. Over deze schildering ontstond namelijk al commotie toen...