Proef het beste van Italië Bij de paus aan tafel – culinaire cultuur in de renaissance en de barok
Is koken een kunst? Al in de Romeinse tijd en de middeleeuwen bestonden receptenboeken, bijeengebracht door de koks van kloosters en van vorstelijke en adellijke families. Dus daar waar goed gegeten werd en grote huishoudens in goede banen geleid moesten worden. Dikwijls gingen deze teksten, gekopieerd en wel, van generatie op generatie over.
Later werden ze gedrukt. Zo publiceerde Bartolomeo Sacchi (later Platina genaamd) in 1474 zijn De honesta voluptate et valitudine – ‘Over eerlijke genoegens en gezondheid’ – waarin hij de culinaire cultuur van het pauselijke Rome in kaart bracht, van recepten tot tafelmanieren.
Er kwam ook een Italiaanse editie uit en beide boeken kregen, honderd jaar lang, vele tientallen herdrukken, tot in de late zestiende eeuw. Dit ene kookboek veranderde in heel Europa de eetcultuur want, zoals op zovele terreinen, gingen ook op dit vlak Europeanen leven ‘volgens het boekje’.
Peter Rietbergen, hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de Radboud...
Proef het beste van Italië Kerststal in een panettone
Dit kunstwerkje, een heuse kerststal in een panettone, is gemaakt door de ambachtelijke banketbakkers van het Siciliaanse Fiasconaro. Als je het voor de eerste keer ziet, valt je mond open van verbazing en verwondering. Dat je zoiets prachtigs – en smakelijks! – kunt maken!
De figuren in de kerststal zijn gemaakt van witte chocolade en noga. De kerststal is een echte panettone, gemaakt met Siciliaanse ingrediënten als sinaasappel, rozijnen en Marsala.
Helaas voor ons is het niet mogelijk om dit jaar van deze panettone te genieten. De panettones moeten namelijk al in het voorjaar besteld worden, omdat ze slechts in een beperkte oplage worden gemaakt…
Italiaanse taal Zing mee met Lasciatemi cantare… van Toto Cutugno
Saskia: ‘Veel van mijn vrienden zullen bij het lezen van deze titel hun wenkbrauwen fronsen, want als ik één ding niet kan, dan is het zingen.
Gelukkig kan ik dat bij deze woorden met een gerust hart overlaten aan degene die ze zo uitbundig zong, Toto Cutugno, en hopelijk aan jullie. Luister mee naar dit Italiaanser dan Italiaanse lied!
Songtekst Lasciatemi cantare
‘Lasciatemi cantare
con la chitarra in mano
lasciatemi cantare
sono l’italiano.
Buongiorno Italia gli spaghetti al dente
e un partigiano come Presidente
con l’autoradio sempre nella mano destra
un canarino sopra la finestra.
Buongiorno Italia con i suoi artisti
con troppa America sui manifesti
con le canzoni, con amore,
con il cuore
con più donne sempre meno suore.
Buongiorno Italia,
buongiorno Maria
con gli occhi pieni di malinconia,
buongiorno Dio
lo sai che ci sono anch’io
Lasciatemi cantare
con la chitarra in mano
lasciatemi cantare
una canzone piano piano
Lasciatemi cantare
perché ne sono fiero
sono...
Proef het beste van Italië Santa polenta! – recept voor polenta-crostini met courgette en gerookte ham
Heilige polenta! We begrijpen dat dit wellicht een ietwat vreemde uitroep is voor iedereen die een Italiaan wel eens in volle hevigheid heeft horen tieren en vloeken – en wie heeft dat nu niet…
Hoe heftig een Italiaan kan discussiëren, weten we allemaal, maar dat is nog niets vergeleken bij een stevige verwensing aan het adres van Maria of een hartgrondig uitgeroepen Vaff… We zullen het hier niet herhalen, wees gerust, we houden het bij Santa polenta! – het Italiaanse equivalent voor onze Nederlandse kindvriendelijke uitroep ‘chips’.
Hoewel het voor ons geen dagelijkse bezigheid is, voedsel aanroepen als heilig, is eten voor de Italiaan iets anders dan voor de gemiddelde Nederlander. Een Italiaan is trots op ‘zijn’ keuken en vooral op de lokale ingrediënten en gerechten.
Nu zijn we over het algemeen dol op wat er uit de Italiaanse keuken komt (en op de trots die ermee gepaard gaat), maar voor polenta hoefde je ons niet wakker te maken.
Sinds we echter een paar keer...
Campanië Roscigno Vecchio – de magie van de oude stenen, het geluid van de vogels en het ruisen van de wind
Na een rit door de prachtige bergen in het binnenland van de Cilento, waar ze nauwelijks iemand tegenkomen, rijden Marga en Hans van Cilento Casa opeens een andere wereld binnen. Een wereld waar ze jou graag mee laten kennismaken:
‘We zijn een paar vervallen huizen gepasseerd op het smalle weggetje en komen op een groot, groen veld met een fontein en een paar grote bomen, omringd door oude huizen en een kerk.
Dit moet het oude plein zijn van Roscigno Vecchio, het dorp in het ongerepte en afgelegen binnenland van de Cilento, dat ruim honderd jaar geleden plotseling verlaten werd wegens gevaar voor aardverschuivingen.
We zijn hier helemaal alleen op deze mooie zomerdag, omhuld door stilte die alleen onderbroken wordt door het gekwetter van de vogels. Op een oud bankje bij de met gras overwoekerde keien van het plein gaan we zitten om de bijzondere sfeer op ons te laten inwerken.
Alle huizen hebben dezelfde okergele kleur van zandsteen en mooie oude portalen met verweerde deuren...
Nieuws uit Italië Italian Inventions
De Britse ontwerpster Emily Isles weet precies wat Saskia nodig heeft tijdens het maken van de eerste opzet van haar nieuwe boek over Rome:
Deze twee prachtige Italiaanse uitvindingen, de moka en de Olivetti typemachine Lettera22, zijn door Emily niet alleen op een unieke manier op papier gezet, maar worden ook kort omschreven.
Emily heeft in haar reeks Italian Inventions bovendien twee iconen opgenomen die in mijn boek niet zullen ontbreken: de Ape en de Vespa, beide van Piaggio – met een uniek museum in het Toscaanse Pontedera.
Van deze inspirerende Italian Inventions kunnen we er niet genoeg hebben, dus wat mij betreft mag Emily er alvast wat meer maken.
Wie alvast een van deze vier illustraties wil bestellen, kan terecht in Emily’s webshop. Een Italian Invention op A4-formaat kost twintig pond (plus verzendenkosten), op A3-formaat betaal je tien pond meer.
Proef het beste van Italië Mass Bianchet – proosten met sprankelende prosecco’s uit Valdobbiadene
Mooie wijnen met een goed verhaal, dat is waar het hart van Wijndivas Heskia en Kim sneller van gaat kloppen. Ze letten voor hun wijnwebshop Wijndivas niet alleen op de kenmerken van de wijn, maar ook op het verhaal áchter de wijn.
Regelmatig delen ze op Ciao tutti een bijzonder wijnhuis uit hun collectie dat je zeker wil ontdekken. Dit keer is dat Mass Bianchet in Valdobbiadene, een wijnhuis van een introverte wijnboer die ontzettend extraverte prosecco’s maakt!
Valdobbiadene: de bron van de allerbeste prosecco
Reis mee vanaf Venetië richting de indrukwekkende Dolomieten, landinwaarts, naar het gebied waar de beste prosecco vandaan komt. We nemen je mee naar het kloppend hart van het proseccogebied: Valdobbiadene, waar je de allerbeste prosecco’s kunt vinden.
Vanaf het zonnige Piazza Guglielmo Marconi, midden in het centrum van Valdobbiadene, is het zo’n tien minuutjes rijden naar wijnhuis Mass Bianchet. Je rijdt over smalle landweggetjes die tussen de heuvelachtige...
Friuli-Venezia Giulia Sacile – de tuin van Venetië in Friuli-Venezia Giulia
Sacile ligt op enkele kilometers van de grens tussen Friuli-Venezia Giulia en buurregio Veneto. Het dorpje wordt ook wel Il Giardino della Serenissima genoemd, ‘de tuin van La Serenissima’, de veel gebruikte bijnaam voor Venetië.
In Sacile kom je bijna niemand tegen als je door de straatjes slentert of over een van de vele bruggen loopt. Elbrich Bos van Explore Friuli neemt ons mee naar de bijzonderste plekken van dit sfeervolle dorpje.
Sacile is rijk aan water. Het wordt doorkruist door de rivier Livenza. Door al dat water, de vele bruggen en haar bouwstijl heerst er in dit plaatsje een typische Venetiaanse sfeer. Langs het water prijken prachtige palazzi, met gevels in allerlei pastelkleuren.
De Venetianen die op hun eigen eiland, door gebrek aan ruimte, geen tuinen konden bezitten, bouwden hier hun buitenhuizen. Wat opvalt aan deze statige palazzi is dat ze zowel aan de voor- als aan de achterzijde rijkelijk versierd zijn, met prachtige gevels en boogvensters. Je wist immers...
Campanië Il Sentiero del Principe – prinsheerlijk wandelen in Salerno
Dat de regio Campanië uitermate geschikt is voor het maken van geweldige wandelingen, is algemeen bekend. In een gebied dat zo rijk is aan natuur kan het ook niet anders dan dat er tal van wandelingen zijn uitgezet om optimaal te kunnen genieten van de mooiste plekken in de omgeving.
Felicia van Salerno Travel kan bijvoorbeeld geen genoeg krijgen van het beroemde Sentiero degli Dei, het Pad van de Goden, dat voor haar bij elke stap de schoonheid van de Amalfikust belichaamt. Maar ook andere routes geven je een kijkje in de sprookjesachtige omgeving van de regio Campanië.
In deze blog neemt Felicia je mee op pad. Samen met haar ontdek je Il Sentiero del Principe, de route van de prins.
Il Sentiero del Principe – de route van de prins
Felicia: ‘Deze vrij onbekende wandeling is onlangs door twee initiatiefnemers weer nieuw leven ingeblazen. De route start in het centrum van de stad Salerno.
Het is een bijzonder pad dat al eeuwen bestaat. De naam van deze wandeling verwijst naar ene...
Italiaanse taal Ti amo! – liefde in het Italiaans
Verras je Valentijn met een liefdesverklaring in het Italiaans!
l’amore
de liefde
amore mio
liefje, lieveling
amare
houden van
ti amo
ik hou van je
essere innamorato
verliefd zijn
sono innamorato/a con te
ik ben verliefd op je
abbracciare
omarmen
abbraccio
omhelzing
amico / amica
vriend / vriendin (algemeen)
il mio ragazzo / la mia raggazza
mijn vriend / vriendin
appuntamento
afspraakje
baciare
zoenen
bacio
kus
bello (m) / bella (v)
mooi
ciao bella!
dag schoonheid!
caro (m) / cara (v)
lief, lieverd
cenetta
etentje
cuore
hart
sei sempre nel mio cuore
je zit voor altijd in mijn hart
festa di San Valentino
Valentijnsdag
lettera d’amore
liefdesbrief
mi manchi
ik mis je
tesoro
schat, schatje
ti adoro
ik aanbid je
ti appartengo
ik hoor bij jou
ti penso sempre
ik denk altijd aan je
Meer woorden nodig? Dan is de taalgids ‘Liefde en Verlangen in het Italiaans’ precies wat je zoekt!
En wil je er een mooi plaatje met Italiaanse wens...
Italiaanse taal Il Suono della Domenica – zondagse muziek van Zucchero
Het geluid van een zondagochtend volgens niemand minder dan Zucchero! Lees en luister mee en tover een doodgewone zondag om tot een Italiaans klinkend geluid waarvan je vanzelf moet glimlachen…
‘Ho visto gente sola andare via sai
tra le macerie e i sogni di chi spera vai.
Tu sai di me, io so di te
ma il suono della domenica dov’è?
Al mio paese
vedo fiorire il grano
a braccia tese
verso l’eternità.
Il mio paese…
Ho visto cieli pieni di miseria sai
e ho visto fedi false fare solo guai.
Che sai di noi? Che sai di me?
Ma il suono della domenica dov’è?
Al mio paese
vedo falciare il grano
a mani tese
verso l’eternità.
Il mio paese…
Ti lascerò un sorriso, ciao
e rabbia nuova in viso, ciao
la tenerezza che (ciao)
fa il cuore in gola a me.
Al mio paese
è ancora giallo il grano
a braccia tese
verso l’eternità.
Il mio paese…
Al mio paese
vedo fiorire il buono
le botte prese
ne le hanno rese mai.
Al mio paese…
Che suono fa la domenica da te?’
Een mooie vraag om de...
Rome Rozenregen in het Pantheon – bijzonder ritueel met Pinksteren in de woorden van Rosita Steenbeek
We maken vandaag een uitstapje naar Rome, voor het jaarlijkse pinksterritueel in het Pantheon. De Romeinse brandweer laat tijdens de Pinkstermis rozenblaadjes door de oculus (het gat in de koepel) naar beneden dwarrelen, als symbool voor de vurige tongen die de Heilige Geest met Pinksteren op Maria en de Apostelen liet neerdalen.
In Terug in Rome beschrijft Rosita Steenbeek dit feestelijke gebeuren:
‘Op Piazza della Rotonda staat een grote brandweerauto knalrood te glanzen in de zon. Daarachter klatert de fontein met de naam van paus Gregorius XIII erop, die deze fontein samen met achttien anderen liet ontwerpen om te vieren dat het Aqua Virgo weer ging stromen.
Dat water, dat voor het eerst Rome binnenvloeide op 9 juni van het jaar 19 voor Christus en de baden van de Thermen van Agrippa vulde, werd stilgelegd toen de Goten de aquaducten verwoestten. Maar in 1572 kwam het water weer tot leven en nu kunnen we het ook zien bruisen in de Trevifontein en La Barcaccia op de Piazza di...