Archief per maand: september 2010

Ciao!

Al acht maanden lang begroet ik jullie elke ochtend met Ciao tutti. Nu ik een maand lang verslag heb gedaan van mijn belevenissen in Venetië, kan ik eigenlijk niet naar Rome vertrekken zonder de herkomst van het woordje ciao uit te leggen. Ciao is afgeleid van de Venetiaanse uitdrukking sciào vostro (schiavo vostro in het Italiaans), hetgeen letterlijk ‘ik ben uw slaaf’ betekent. De Venetianen die deze uitdrukking gebruikten waren uiteraard geen echte slaven van degenen die ze met deze groet gedag zeiden; het was meer een manier om uit te drukken dat je de ander graag mocht en dat …

Lees meer »

Cirkels in het water

Mijmerend zat ik in Venetië aan de waterkant. Deze vier septemberweken hier zijn omgevlogen en ik heb net een treinkaartje naar Rome gekocht. Morgen ruil ik de geur van water in voor de geur van oude stenen, de stilte in het autoloze Venetië voor het getoeter van auto’s en voorbijscheurende motorino’s in het altijd drukke centrum van Rome. Ik kijk uit over het water, krabbel wat aantekeningen in mijn opschrijfboekje voor een artikel over winters Venetië in De Smaak van Italië en besluit dat ik eigenlijk geen tijd heb voor melancholie en nu al afscheid nemen. Er wacht nog een …

Lees meer »

Als ik Venetië een uur aan jou kon geven…

‘Ik word wakker van de geur van koffie en een pas geschoren Venetiaan. Hij staat aan het bed met een blad waarop een klein gehavend mokapotje staat, stomend en wel, kopjes, lepeltjes en suiker in een zak, Ik ben ontzet door hoe het huis er in het ochtendlicht uitziet, maar hij staat te stralen. We besluiten twee uur lang te werken, dat alle orde die we aan de chaos kunnen ontworstelen  genoeg is voor de eerste dag. Om elf uur rennen we de trap af. Hij wil naar Torcello, waar we kunnen uitrusten en praten en alleen kunnen zijn, zegt …

Lees meer »

Bellini: prosecco met perzik

Giuseppe Cipriani bedacht niet alleen de carpaccio-schotel, zoals je gisteren op Ciao tutti kon lezen, maar ook de wereldberoemde cocktail van prosecco en perzik: Bellini. Ook dit drankje noemde hij overigens, net als de carpaccio, naar een Venetiaanse schilder; Giovanni Bellini. Bellini werd geboren in een schildersfamilie en groeide als het ware op met een penseel in zijn hand. Giovanni begon als leerling in het atelier van zijn vader, Jacopo Bellini, die in een vrij strakke, icoonachtige stijl schilderde. Giovanni’s vader was echter niet zijn belangrijkste leermeester. Die rol was weggelegd voor Andrea Mantegna, die getrouwd was met de zus …

Lees meer »

Carpaccio

Bij het woord carpaccio denk je waarschijnlijk allereerst aan het Italiaanse voorgerecht van plakjes zeer dungesneden ossenhaas met een sausje van tabasco, mayonaise en witte peper. Wat bijna niemand echter weet, is dat dit gerecht niet alleen in Venetië is bedacht, maar dat het zijn naam dankt aan een Venetiaanse schilder, Vittore Carpaccio geheten. Het gerecht carpaccio werd in 1950 voor het eerst geserveerd. Giuseppe Cipriani, de eigenaar van Harry’s Bar in Venetië, wilde voor een van zijn vaste gasten, gravin Amalia Nani Mocenigo, graag wat bijzonders maken. Ze leed aan bloedarmoede en moest van de huisarts rauw rood vlees …

Lees meer »

Via Cappello 23

‘Ik verdween tussen de mensen die zich in deze stad als spreeuwenzwermen verspreiden van plein naar plein en van eiland naar eiland. Ik hou wel van Venetië. Soms ben je in een stille steeg en duikt verderop een wandelaar op, die even plotseling als spoorloos weer verdwijnt. Soms tref je een binnentuin achter een poort waar bloemen hun geuren meegeven aan de hitte. Weliswaar vang je her en der flarden vioolmuziek op en opgetogen stemmen, maar de Venetiaanse vreugde is altijd doortrokken van een merkwaardig soort melancholie. Schoonheid bestaat hier niet zonder triestheid, verval is voorvoelbaar in grandeur. Bekijk je …

Lees meer »

Een muzikale taal

‘Veel mensen denken dat het Italiaans een muzikale taal is. Sommige buitenlanders kunnen woorden als cappuccino en Mastroianni met dromerige ogen en vol verlangen over de tong laten rollen, de klinkers wat uitrekkend. Anderen worden gegrepen door het vleiende formalisme in de met verve uit te spreken aanspreektitels als dottore, commendatore, professore, ragioniere of cavaliere. Met een beetje goede wil wordt alles dan mooi. Ik stond eens met een collega ergens te wachten toen we een man met een melodieuze stem iets hoorden roepen. ‘Wat is het toch een mooie taal, wat is het hier toch prachtig allemaal,’ zei ze, …

Lees meer »

De verboden vraag

‘De vraag die me het meest gesteld wordt, kan ik altijd heel makkelijk beantwoorden. Die vraag luidt: hoe ben je schrijver geworden? En gek genoeg luidt het antwoord: door iemand bijna precies diezelfde vraag te stellen. Dat ik de gelegenheid kreeg om die vraag te stellen kwam in de eerste plaats door een portie buitengewoon geluk. Dat kan ik beter maar even uitleggen. Mijn geluk was natuurlijk iemand anders zijn pech – wat wel vaker het geval is, heb ik gemerkt. Het telefoontje klonk paniekerig. Het kwam op een zondagavond. Ik werkte nog maar drie weken bij de krant. Dit …

Lees meer »

De vier jaargetijden

‘De zwart-met-zilveren voorsteven van de gondel verdween in een mist zo dik, dat hij siste bij het wijken rond de romp. Bij elke slag van de riem klonk een wervelende en weer in het water wegstromende, vage, onbenoembare melodie. De gondelier had zo langzaam gevaren dat hij niet helemaal zeker wist of hij de monding van het Canal Grande had bereikt. De lucht leek ingesloten te worden door de façades van de palazzos, waar de adellijke families van Venetië aan het avondmaal zaten, maar voor hem opende zij zich als een geeuw toen hij de brede lagune op voer. Hij …

Lees meer »

Vivaldi’s Herfstsonnet

Vivaldi’s Herfst draait om de Romeinse godheid Bacchus, de god van de wijn, hetgeen niet meer dan voor de hand ligt in het seizoen waarin de druiven worden geoogst en de eerste flessen nieuwe wijn worden ontkurkt. Al kent de herfst volgens Vivaldi’s sonnet duidelijk ook zijn minder romantische kanten… Lees en luister maar mee (via Youtube) – en leer ondertussen ook nog een beetje Italiaans! Autunno (Le Quattro Stagioni – Vivaldi) Celebra il vilanel con balli e canti del felice raccolto il bel piacere e del liquor de Bacco accesi tanti finiscono col sonno il lor godere. Fa’ ch’ ogn’ …

Lees meer »

De feniks, Verdi en Vivaldi

‘We voeren in de schemering met onze motorboot van de Piazzetta naar de in het water eindigende trappen van La Fenice. Personeel in livrei hielp ons uit de boot. De stijve witheid van mijn kleren in de duister wordende avondschemering van Venetië en het buitenlicht en de maan en het gemurmel van het water en de zoete, opgewarmde vochtigheid van de bries en daarna het licht in het theater terwijl Carlo mijn hand vasthield, hij had me opgeëist… dat is nu liefde… En mijn verzet toen hij stevig mijn hand vastgreep en ik mijn greep naar de hand van mijn …

Lees meer »

Vier gangen Venetië

Het grote pastakookboek ligt nog maar net een paar dagen in de boekhandel, maar Diane en ik hebben de vertaling van de opvolger, Het grote Italiaanse kookboek, alweer bijna afgerond. Wederom 450 pagina’s vol met recepten, maar dit keer niet alleen pasta maar een compleet Italiaans menu: antipasti, brood, primi (met naast pasta ook couscous, risotto, polenta, gnocchi en soep), secondi (met vlees, vis, kaas en ei), contorni in allerlei varianten en natuurlijk de dolci waar Italië zo om bekend staat. De recepten komen uit heel Italië, van Valle d’Aosta en Tretino-Alto Adige in het noorden tot Basilicata en Apulië …

Lees meer »

Wie houdt dan stand?

‘Toen je de eerste keer wegging was ik nog klein. Het was een plezierreisje, vrienden opzoeken die hun geluk elders waren gaan beproeven. De avond tevoren had je op een velletje papier de wereld getekend en had je me laten zien waar je heen ging. Wij zijn hier, had je gezegd, en morgen ben ik daar, bij dat puntje. Je had met een rode viltstift een lijn getrokken die bij ons huis begon en daar eindigde. Dit is een brug, zei je, het is net of je naar de overkant van een rivier gaat. En dus hadden we alles onder …

Lees meer »

Je eigen olijfboom

Als je, zoals ik, zo verslingerd bent aan olijfolie, dan loont het wellicht de moeite om je eigen olijfboom te kopen. Nu is het Nederlandse klimaat niet echt geschikt voor een veld vol olijfbomen (en een Amsterdamse zolder helaas ook niet), dus die boom moest ergens anders komen te staan. Maar waar? Na een paar dagen peinzen hoorde ik toevallig over Guido Trabalza Marinucci. Guido woont in Umbrië, om precies te zijn in het dorpje Bevagna, aan de Romeinse Via Flaminia, in de buurt van Assisi. Elke dag gaat Guido naar zijn werk, in een stad verderop. Eigenlijk is Guido …

Lees meer »

Vanille-ijs met olijfolie

Toen ik bij Only Pasta in Santpoort was, kon ik het natuurlijk niet laten om ook even in de winkel rond te neuzen. Daar vond ik een voor mij onbekende olijfolie, die ik natuurlijk meteen mee naar huis nam om te keuren. De Colline di San Mauro, zoals de olijfolie zo mooi heet, stelde zeker niet teleur. Sterker nog, het is misschien wel de lekkerste olijfolie die ik afgelopen maanden proefde (en geloof me, dat waren er heel wat!). De olijfolie is genoemd naar de Sabijnse heuvels (colline) in de buurt van Rome. Hier ligt het San Mauro domein, waar …

Lees meer »

Nederlands interieur in Venetië

Ook het Guggenheim Museum ligt, net als de Gallerie dell’Accademia, in de wijk Dorsoduro. Toen Peggy Guggenheim, de nicht van de oprichter van de Guggenheim Foundation, zich in Venetië vestigde, was de hele stad in rep en roer. Er moest en zou een passend palazzo voor haar en haar kunstwerken gevonden worden. Aangezien Peggy Guggenheim als stelregel had dat een dag zonder de aankoop van een mooi kunstwerk eigenlijk een verloren dag was, was dit nog geen sinecure. Want waar breng je zo’n enorme kunstcollectie onder? Uiteindelijk lukte dat en werd het Palazzo Venier dei Leoni aan Guggenheim toegekend. Guggenheim …

Lees meer »

Een reis door vijfhonderd jaar Venetiaanse schilderkunst

Zoals gisteren al te lezen was op Ciao tutti, is de wijk Dorsoduro de meest kunstzinnige wijk van Venetië. Dat is onder andere te danken aan de aanwezigheid van de Galleria dell’Accademia, waar de zalen vol hangen met de meest schitterende werken van Venetiaanse meesters. De Galleria dell’Accademia maakt deel uit van de Accademia di Belle Arti, de Academie voor Schone Kunsten. Dat we hier vandaag de dag een groot deel van het werk van de Venetiaanse meesters kunnen bewonderen, hebben we eigenlijk te danken aan Napoleon. Hij gaf in 1807 het bevel talrijke kerken en religieuze instellingen op te …

Lees meer »

Dorsoduro – de levendigste wijk van Venetië

Na een weekendje Rome zijn we weer terug in Venetië en wel in de wijk Dorsoduro. De wijk is vernoemd naar de zandbank die precies op deze plek uit het water van de lagune omhoog stak, en die door de inwoners van andere delen van de stad dorso duro, harde rug, werd genoemd. Toen bleek dat de zandbank maar zelden onder water liep, waren de eerste nederzettingen al snel een feit – en was Venetië een wijk rijker. Dorsoduro is in de loop der tijd uitgegroeid tot een van de meest kunstzinnige wijken van de stad. Niet alleen vind je …

Lees meer »

De klok van de San Marco

Aangezien Donna Leon al bijna dertig jaar in Venetië woont en de stad op haar duimpje kent, besloot ze haar lezers een kleine rondleiding te geven door ‘haar’ stad. Daartoe schreef ze het boekje Mijn Venetië. Ze neemt je mee door de stad waaraan ze haar hart heeft verloren. Verwacht geen wandeltochten langs toeristische attracties, maar een persoonlijke rondleiding die de ziel van de stad blootlegt. Met haar scherpe oog voor detail weet Donna Leon een fraai beeld te schetsen van het dagelijkse leven in deze bijzondere stad. ‘Een van de bekoorlijke aspecten aan Venetië is het gevoel van mysterie …

Lees meer »

Een nieuwe zaak voor Guido Brunetti

Wie Venetië zegt, zegt Donna Leon. Haar serie met de sympathieke Venetiaanse politieman Guido Brunetti in de hoofdrol neemt duizenden lezers mee naar het leven in de oude dogestad. Goed nieuws voor al haar fans, want afgelopen zomer verscheen een gloednieuw deel in de – inmiddels negentien boeken tellende – Brunetti-reeks: Een kwestie van vertrouwen. Venetië gaat gebukt onder een zinderende hittegolf. Terwijl de stad overspoeld wordt met toeristen, proberen de Venetianen zelf het hoofd koel te houden. Ispettore Vianello heeft echter wel wat anders om zich druk over te maken. Zijn tante onttrekt om onverklaarbare redenen grote sommen geld …

Lees meer »