Archief per maand: mei 2010

Kunstgek

Vandaag is mijn laatste dag in Florence, de laatste dag te midden van het erfgoed van De’ Medici, de laatste dag in een stad die volgens kunsthistorici een vijfde van de kunstschatten van de westerse wereld bezit. Als je dat weet, is het niet verwonderlijk te ontdekken dat al dat moois gevoelige zielen zo kan overweldigen dat ze er steil van achterover slaan. Wie een reisje naar Florence plant, moet dan ook voorzichtig zijn en de kunstwerken gedoseerd tot zich nemen, want anders ligt het Stendhal-syndroom op de loer. Deze Franse schrijver (pseudoniem van Marie-Henri Beyle) vertrok in 1871 naar …

Lees meer »

Nog een ijsje? Waarom niet!

Van de aardige eigenaar van Perchè no! in Florence kreeg ik speciaal voor alle lezers van Ciao tutti het recept voor gelato di nocciola, oftewel hazelnootijs. Gelato di nocciola Ingrediënten (voor 6-8 porties) 4 eieren 0,5 liter volle melk 2 dl slagroom 50 g zeer fijne kristalsuiker 75 g bruine basterdsuiker 3 eetlepels Frangelico (hazelnootlikeur) 150 g hazelnoten, gepeld en geroosterd 50 g pure chocolade Klop 2 eieren, 2 eierdooiers, de kristalsuiker en de helft van de basterdsuiker los. Verwarm de melk totdat er luchtbellen naar boven komen. Schenk de melk dan bij het eiersuikermengsel. Doe het mengsel dan in …

Lees meer »

Een Florentijnse bruid

ARS VITINAM MORES ANINUMQUE EFFINGERE POSSES PULCHRIOR IN TER RIS NULLA TABELLA FORET Zo luidt de tekst op het cartellino op de achtergrond van dit schilderij. Het is een variatie op de slotregels van een epigram van Martialis, die zich in net zulke bewoordingen uitliet over een jeugdportret van Marcus Antonius Primus. De woorden vormen, net als het lieftallige portret, een compliment voor het jonge meisje: ‘O kunst, als jij de zeden en de geest zou kunnen uitbeelden, dan zou er op aarde geen mooier schilderij te vinden zijn.’ Het meisje dat op dit schilderij is afgebeeld is de jonge Giovanna degli Albizzi. In 1486 …

Lees meer »

In de bonen

Toen ik gisteren de precieze geboortedatum van Dante probeerde te achterhalen, stuitte ik in Firenze – Anekdotische reisgids voor Florence van Luc Verhuyck op een curieus feitje over het Baptisterium in Florence dat ik jullie niet wilde onthouden. Zoals ik gisteren al schreef, werd Dante hier op 26 maart 1266 gedoopt. Na deze plechtige gebeurtenis werd er een zwarte boon in een vaas gedaan. Nu vraag je je waarschijnlijk, net als ik, af wat zo’n zwarte boon met het doopsel te maken heeft? Luc Verhuyck: ‘Telkens wanneer er een kind werd geboren, werd in de doopkapel in een soort vaas een …

Lees meer »

Goddelijke taal

Florence was echter niet alleen een tijdlang de hoofdstad van Italië, zoals ik gisteren schreef, volgens de trotse Florentijnen is de stad ook verantwoordelijk voor de grootste gemene deler van de Italianen: de Italiaanse taal. De wortels van de Italiaanse taal die ook vandaag de dag nog – al dan niet verstaanbaar en grammaticaal correct – in heel Italië wordt gesproken, liggen namelijk in het Florentijnse dialect. In tegenstelling tot wat niet-Italianen vaak denken, zijn de verschillende dialecten die in Italië gesproken worden dus niet afgeleid van het standaard-Italiaans. Het is precies andersom: het Algemeen Beschaafd Italiaans is zelf ontstaan …

Lees meer »

Nu Italië is gemaakt, moeten we de Italianen nog maken

Gisteren waren we ter gelegenheid van het pinksterritueel in het Pantheon even in Rome, de hoofdstad van Italië. Maar wist je dat Florence ook een tijdlang de rol van hoofdstad heeft vervuld? Van 1865 tot 1871 was Florence de hoofdstad van het Italiaanse rijk, dat toen overigens nog niet helemaal herenigd was. John Dickie schrijft hierover in Delizia!het volgende: ‘In september 1864 werd het nieuws dat Florence de hoofdstad van Italië zou worden met verbazing begroet. Toen de onstuimige romanschrijver en staatsman Massimo d’Azeglio een paar jaar eerder had gezegd dat Florence een goede stad zou zijn om de regering …

Lees meer »

Rozenregen in het Pantheon

We maken vandaag een uitstapje naar Rome, voor het jaarlijkse pinksterritueel in het Pantheon. De Romeinse brandweer laat tijdens de pinkstermis rozenblaadjes door de oculus (het gat in de koepel) naar beneden dwarrelen, als symbool voor de vurige tongen die de Heilige Geest met Pinksteren op Maria en de Apostelen liet neerdalen. In Terug in Rome beschrijft Rosita Steenbeek dit feestelijke gebeuren: ‘Op Piazza della Rotonda staat een grote brandweerauto knalrood te glanzen in de zon. Daarachter klatert de fontein met de naam van paus Gregorius XIII erop, die deze fontein samen met achttien andere liet ontwerpen om te vieren …

Lees meer »

Nutella-ijs

Afgelopen zondag zette ik voor degenen die in de vakantie naar Italië afreizen allerlei soorten Italiaans ijs op een rijtje. Een oplettende lezer heeft misschien al opgemerkt dat een in Italië alom verkrijgbare ijssoort ontbrak. In elke zichzelf respecterende gelateria staat namelijk Nutella-ijs op de kaart, meestal vervaardigd van roomijs gemengd met Nutella. Paola Balducchi, de samenstelster van Het grote Nutella-kookboek, vond dat dit Nutella-ijs wel wat te wensen overliet en bedacht een eigen variant, die minstens zo lekker is als het Nutella-ijs uit een gelateria. Oordeel zelf! Ingrediënten (voor 4 personen): een halve liter melk | 2 eetlepels Nutella | 100 gram suiker …

Lees meer »

De Romeinse lusthof

David Hewson brak in Nederland door met Vaticaanse moorden, het eerste deel in een reeks misdaadthrillers met rechercheur Nic Costa in de hoofdrol. In Hewson’s nieuwste thriller, De Romeinse lusthof, staat het leven en werk van Caravaggio centraal. In een verborgen studio in een afgelegen Romeinse wijk, waar het Vaticaan de prostitutie vroeger oogluikend toeliet, worden een man en een vrouw dood aangetroffen voor een van de mooiste schilderijen die rechercheur Nic Costa in zijn leven ooit heeft gezien: Evathia in Ekstasis, een tot dan toe onbekend erotisch schilderij van Caravaggio. Uit het onderzoek van de patholoog-anatoom blijkt dat de vrouw …

Lees meer »

Nederlandse caravaggisten in Florence

Nu de grote Caravaggio-expositie in Rome (zie mijn blog van 16 februari) bijna ten einde loopt, zetten de Galleria degli Uffizi en de Galleria Palatina (Palazzo Pitti) in Florence hun deuren wijd open voor Caravaggio en zijn navolgers.   Bacchus – Caravaggio Reeds aan het einde van de zestiende eeuw wist de Galleria degli Uffizi in opdracht van groothertog Ferdinando I de’ Medici de hand te leggen op een aantal werken van Caravaggio, waaronder Bacchus en Medusa. De opvolgers van de groothertog breidden de verzameling in het Uffizi steeds verder uit. Vooral Cosimo II was een groot fan van de …

Lees meer »

Verleidelijke Venussen

De Galleria degli Uffizi heeft ontelbaar veel kunstwerken in haar collectie waarbij de hoofdrol is weggelegd voor Venus, de godin van de Schoonheid. Op het schilderij dat ik gisteren besprak, The Tribuna of the Uffizi van Johann Zoffany, zie je vooraan een van de beroemdste werken waarop Venus staat afgebeeld, de Venus van Urbino van Titiaan. Het schilderij is op het doek van Zoffany een beetje een vreemde eend in de bijt, aangezien het in die tijd in Florence nog niet zo gewoon was om een vrouw zo open en bloot af te beelden, zonder enige bedekking en zonder een …

Lees meer »

Kunstkenners in de Galleria degli Uffizi

De Galleria degli Uffizi is tegenwoordig een van de beroemdste musea ter wereld, maar het enorme gebouw was eigenlijk bedoeld om de kantoren (uffizi) van de gemeente Florence en de belangrijkste gilden te kunnen huisvesten. Hertog Cosimo I belastte Vasari met de opdracht het enorme complex vorm te geven. Hoewel Vasari vol enthousiasme aan de slag ging, heeft hij de voltooiing niet mee mogen maken. Toen hij in 1574 stierf, ging de leiding over op Bernardo Buontalenti (die ook het ijs heeft uitgevonden – zie deze blog), die de bouw samen met Alfonso Parigi wist te voltooien. Francesco I, de …

Lees meer »

Een broodje ijs

Hoewel je mij mag wakker maken voor een lekker Italiaans ijsje, was ik vorige week heel verbaasd toen ik mijn bijna-buurman Carlo (die van de lekkere cappuccino – zie mijn blogstukje van 15 februari) op een vroege doordeweekse ochtend een broodje ijs zag eten. Ik wreef de slaap uit mijn ogen, kneep mezelf in mijn arm en keek nog eens goed. Een broodje ijs? Carlo zag mijn ongelovige blik en grijnsde. ‘Lekker hoor, een broodje ijs! Zeker als ontbijt!’ Nu ben ik van nature niet erg goedgelovig aangelegd, dus ik keek Carlo twijfelend aan. Een broodje ijs? Alleen al de …

Lees meer »

IJs in alle kleuren van de regenboog

Je kunt in Italië geen gelateria voorbij wandelen zonder een paar minuten te staan watertanden bij al die bergen ijs, in vrolijke kleuren en voorzien van vers fruit om aan te duiden welke vruchten als basis hebben gediend. Maar ook de talloze soorten chocolade- en notenijs lachen je toe, waardoor je vaak nog voordat de dag goed en wel begonnen is zwicht voor een coppa (bakje) of cono (hoorntje). Gelukkig mag je de minder bekende soorten ijs vaak eerst even proeven, vraag hier dus gerust om. Met al die lekkere, exclusieve smaken zou het immers zonde zijn om niet van …

Lees meer »

Naar Italië met Rindert Kromhout

Italië is het lievelingsland van Rindert Kromhout. Hij kan er de mooiste, gekste, spannendste en vrolijkste verhalen over vertellen. Waar kun je leren gladiator te worden? Hoe bestel je het grootste ijsje in het Italiaans? Hoe lang houdt Venetië het hoofd nog boven water? Wat is de engste begraafplaats van Rome? Waar staat het gouden huis van Nero? Hoe werkt de maffia? Welke Italiaanse heilige kan vliegen? Zonder zijn boek kun je als kind niet naar Italië gaan! Ook over Florence weet Rindert Kromhout bijzondere verhalen te vertellen, zoals over het meest gekuste everzwijn. ‘Op de Mercato Nuovo (die de ‘Stromarkt’ …

Lees meer »

Leliestad

Naar aanleiding van mijn eerste blogstukjes over Florence vorige week vroeg trouwe lezer Joris Wouters mij: ‘Waarom toch ‘Florence’ en niet ‘Firenze’? Weet jij waar die gewoonte vandaan komt om deze Italiaanse stad een Franse naam te geven?’ Tijdens mijn studie in Florence had ik me er ook al over verbaasd dat de Vlamingen – net als de Italianen – de stad heel klinkend Firenze noemen, terwijl wij in Nederland de stad alleen kennen onder haar Franse naam, Florence, vaak ook nog uitgesproken als ‘Florans’ waardoor alle Italiaanse charme die in het vrolijke Firenze zo mooi weerklinkt al snel ver …

Lees meer »

Talentvol ijsmaker

Zoals Linda Tubby in Gelati d’Italia schrijft is er veel wat niet erg geloofwaardig is in de verhalen die over de herkomst van het Italiaanse ijs rondgaan. De meeste verhalen zijn gebaseerd op mythes en legenden, maar er is ook een aantal dat naar ware historische gebeurtenissen verwijst en een fascinerend spoor door een aantal landen trekt. Zoals bij veel uitvindingen is het vaak moeilijk om één inspirator of bron aan te wijzen of zelfs maar op een jaartal te fixeren. Op mijn zoektocht naar de ‘ontdekking’ van het ijs raakte ik soms op zeer onwaarschijnlijke sporen verzeild en vond ik …

Lees meer »

Michelangelo’s signatuur

Op het Piazza della Signoria is nog een werk van Michelangelo’s hand te bewonderen – zo wil het verhaal althans. Schuin achter David, op de hoek van het Palazzo Vecchio die grenst aan de Via della Ninna en Piazzale degli Uffizi, zie je als je goed kijkt een in steen gekrast profiel van een man. Volgens de overlevering zou niemand minder dan Michelangelo dit portret hebben getekend. Het hoe en waarom – daar zijn de Florentijnen het niet over eens. Volgens sommigen zou hij het portret met zijn armen op zijn rug in de steen hebben gekerfd, toen iemand zijn …

Lees meer »

David

Vandaag het 100ste blogstukje op Ciao tutti, over de mooiste man van Florence: de David van Michelangelo! ‘De grootste kunstenaar kan niets verzinnen dat niet vooraf al in de steen bestaat, maar als zijn hand niet met zijn geest meegaat zal hij het nooit van ’t ruwe marmer winnen.’ Aldus Michelangelo, die inderdaad met zijn beitel de meest natuurlijke vormen uit een blok marmer tevoorschijn kon toveren. Hij liet zich zelfs niet uit het veld slaan door de bijnaam van het blok marmer waaruit hij zijn David moest zien te scheppen. Hoewel het blok door veel van zijn collega-beeldhouwers en andere …

Lees meer »

Magnifico per la mamma!

In Magnifico! laat Gino D’Acampo zien hoe je gerechten kunt maken die simpel en sexy zijn. Zoals hij het zelf verwoordt: ‘Als je indruk op iemand wilt maken, kies je recepten uit het hoofdstuk Romantico. Deze zijn voor twee personen, samengesteld uit luxe ingrediënten en veel effectiever dan een bos bloemen. En ik denk dat ze ook zullen werken wanneer de maaltijd niet romantisch is, maar iets bijzonders voor je moeder, beste vriend of baas.’ Kortom, Italiaans eten was nog nooit zo sexy – en dat komt mooi uit vandaag. Vanwege la festa della mamma twee gerechten om indruk mee te …

Lees meer »