Ga op pad met onze City Walks!

La gondola – de Venetiaanse gondel

Ciao tutti! Het is heerlijk wakker worden in ons Venetiaanse appartement Ca’ dello Squero, direct naast de Squero di San Trovaso. Deze gondelwerkplaats is nog slechts een van de weinige traditionele ateliers waar gondels worden gemaakt en gerepareerd.

Squero-San-Trovaso-Venetië

Letterlijk betekent squero overigens vierkant, wat niets van doen heeft met de gondel, maar met de vorm van deze werkplaats. De eerste squeri werden opgezet door bergbewoners uit de streek Friuli-Venezia Giulia, voor wie hout bewerken een tweede natuur is. Zij bouwden rondom de vierkante werkplaats hun huisjes, zodat de kunst van het gondelbouwen aan het oog onttrokken werd en nieuwsgierige Venetianen geen kans hadden het ambacht af te kijken.

Squero-San-Trovaso-Venetië-2

Nog altijd worden hier gondels gebouwd (gemiddeld zo’n drie of vier per jaar), maar de meeste tijd wordt gestoken in het onderhoud van de boten. De onderkant van elke gondel moet namelijk regelmatig schoon worden gemaakt, wil de gondel kunnen blijven varen. En dat is natuurlijk wel een must. Venetië zonder gondels is als Parijs zonder Eiffeltoren of Rome zonder het Colosseum.

Hoewel een ritje in een gondel meestal veel te prijzig is (ruim honderd euro voor nog geen uur varen is geen uitzondering), maken de gondola’s en de gondeliers onlosmakelijk deel uit van het romantische straatbeeld van Venetië. Waar je ook over het water uitkijkt, vaak zie je zo’n zwarte, ranke boot opduiken – met naast een gondelier in gestreept shirt een groep toeristen en zo nu en dan zelfs een muzikant die zijn repertoire beperkt tot O sole mio.

gondelier-Venetië

We delen graag een aantal feiten over dit typisch Venetiaanse voertuig. Wist je bijvoorbeeld dat…

… een gondel bestaat uit 280 stukken hout, van acht verschillende houtsoorten? Er zijn slechts twee onderdelen van metaal.gondel-detail-engelgondel-detail-1

… er bij het maken van een gondel volgens de aloude traditie geen lijm wordt gebruikt? Alles wordt vastgezet met spijkers, zodat het hout kan werken.

… een gondel meer dan tien meter lang is, maar dat de precieze maten worden afgestemd op de lengte van de gondelier?

gondelier-Venetië-2

… het design van een gondel asymmetrisch is (de ene zijde is 24 centimeter langer), als compensatie voor het gewicht van de gondelier?

la forcola, het elleboogvormig stuk aan de zijkant van de gondola waar de riem van de gondelier in rust, onmisbaar is? Zonder dit stukje walnotenhout, dat inmiddels net als de gondel symbool staat voor Venetië, is een gondel niet te besturen. Een gondelier kan dan wellicht zijn boot verkopen, maar la forcola blijft in de familie. Het is het meest traditionele gondelonderdeel dat van generatie op generatie wordt doorgegeven.

forcola-gondel-Venetië

… de verplichte kleur van een gondel zwart is, sinds 1562? Men stelde deze regel in om de competitie tussen rijke Venetianen in te dammen. Het leek tot die tijd steeds meer of het elke dag Carnaval was op het Canal Grande.

… de zes strepen op het stuk ijzer aan de voorzijde, il ferro, verwijzen naar de zes sestriere, wijken, van Venetië? Volgens de inwoners van Giudecca staat ‘hun’ eiland voor het grote boegstuk aan de bovenzijde, volgens anderen symboliseert dit stuk de Rialtobrug en moet Giudecca het doen met een zevende streepje aan de andere zijde.

ferro-ijzer-gondel-Venetië-2ferro-ijzer-gondel-Venetiëgondel-varen-Venetië

… er in Venetië zo’n 400 gondeliers zijn, allemaal lid van dezelfde vereniging, om oneerlijke concurrentie tegen te gaan?

… een gondel voor het eerst is opgetekend in een brief van doge Vitale Falier, in 1094?

… de gondeliers tot voor kort een echt mannenbolwerk vormden? Pas vrij recent trad Giorgia Boscolo, een jonge moeder, toe tot de gondeliersvereniging, als eerste vrouwelijke gondelier ooit.

gondelier-Venetië-1 gondelier-Venetië-3 gondelier-Venetië-4 gondelier-Venetië-5 gondelier-Venetië-6 gondelier-Venetië-7 gondelier-Venetië-8

Traghetto – toch even in een gondel
Wie toch even in een gondel over het Canal Grande wil varen zonder direct een fortuin uit te geven, stapt op een soort gondelpont, traghetto genaamd. Deze traghetti vind je op verschillende plekken aan beide zijden van het Canal Grande.

traghetto-venetie (3) traghetto-venetie

Aangezien er maar een paar bruggen over het Canal Grande lopen, scheelt deze service je vaak een behoorlijk eind omwandelen. En zeg nou zelf: niets beter dan een overtocht in een gondel, al duurt die nauwelijks vijf minuten.

In onze eerdere blog ‘Toch even in een gondel’ lees je meer over deze traghetti.

gondel-Venetië

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Een reactie

  1. Wat een leuke blog over de gondola. Toen ik in Venetië was heb er veel naar gekeken, maar nooit eentje genomen. Zal ik toch een keer moeten gaan doen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *