Ga op pad met onze City Walks!

Een eeuwenoude watermolen in Le Marche

Vlak bij Cingoli, het dorpje dat ook wel bekend staat als ‘het balkon van Le Marche’ staat de oudste nog werkende watermolen van Le Marche, de Mulino Bravi. Na wat zoeken duikt de watermolen van de molenaarsfamilie Bravi voor ons op.

Anno 2017 wordt hier nog altijd op een traditionele manier gemalen – en dat al sinds 450 jaar! Historische documenten bewijzen dat zich hier al in 1565 een molen bevond. Sinds 1970 is de mulino in het bezit van de familie Bravi. Eerst zorgde vader Guido dat de molen draaide, tegenwoordig beheren zijn drie zonen Andrea, Ubaldo en Francesco de watermolen.

Sergio, eveneens lid van de Bravi-familie, neemt ons mee voor een wandeling langs het toevoerkanaal, in de richting van de waterval. We volgen het twaalfhonderd meter lange bospad dat parallel aan het water loopt en omgeven wordt door prachtige groene bomen.

Sergio leidt ons naar een hoger gedeelte van waaruit het riviertje Musone afgetakt wordt naar het kanaal. Hij wijst ons op een elektriciteitshuisje waarvan de door het water opgewekte elektriciteit gebruikt wordt om enkele (verpakkings)machines in de molen draaiende te houden.

De molen is in de loop der eeuwen regelmatig van eigenaar verwisseld. Welgestelde families maar ook verschillende ondernemers hebben zich ooit eigenaar van deze unieke molen mogen noemen. Vanaf het einde van de zestiende eeuw tot aan de achttiende eeuw viel de molen zelfs onder de zeggenschap van de paus.

Daarna was de molen, tot in de negentiende eeuw, een soort fabriek waar de kracht van het water niet alleen de graanmolen maar ook een olijfoliemolen aandreef. Ook werd er hout gezaagd in een zaagmolen die eveneens van de kracht van het water gebruik maakte.

Nu wordt er alleen nog graan en maïs gemalen, voor allerlei soorten bloem en polenta. Daarvoor gebruikt de familie Bravi drie houten molens: één voor het volkoren graan, één voor het licht volkoren graan en één voor het maïsmeel.

Molenaar Andrea waakt zorgvuldig over de molen die gebruik maakt van twee op elkaar liggende roterende stenen. De onderste steen staat stil, de bovenste draait. Hoe harder de bovenste steen draait, hoe hoger de temperatuur wordt. Met water wordt de temperatuur indien nodig naar beneden gebracht.

De kracht van het water, de kwaliteit van de stenen en de vaardigheden van de molenaar bepalen gezamenlijk de kwaliteit van de productie. In 2017 hebben de drie broers een certificaat gekregen voor een volledige biologische productie, met alleen maar lokale ingrediënten. In combinatie met de kracht van het water levert dit een honderd procent milieuvriendelijke productie op.

Trots demonstreert Andrea de werking van de roterende stenen en de verwerking van het graan, dat als fijner dan fijne bloem in grote zakken verdwijnt. Door de temperatuur laag te houden kan Andrea de natuurlijke kenmerken zoals vitaminen, antioxidanten en proteïnes behouden. In tegenstelling tot het industriële proces, dat het vliesje om het graan beschadigt waardoor deze belangrijke eigenschappen verloren gaan.

Andrea: ‘De handmatige productie van bloem heeft ook een andere kleur dan de bekende fijngemalen zero (0) of doppio zero (00) variant. Deze soorten werden altijd als de beste beschouwd, maar voor zover we nu weten zijn ze niet zo gezond als deze productie.’

Binnenkort willen de broers ook een website opzetten om zo meer mensen te informeren over de watermolen, mét een webwinkel om het meel ook buiten Le Marche te kunnen verkopen. Momenteel wordt aan een nieuwe, honderd procent recyclebare verpakking gewerkt.

Tot die tijd kun je tijdens je vakantie in Le Marche een kijkje nemen bij de Mulino Bravi. Je vindt de watermolen aan de Via Valcarecce 2, net even buiten Cingoli. Je kunt er elke zaterdagochtend terecht van 9.00 tot 13.00 uur. Wil je de molen op een andere dag bezoeken, dan kun je contact opnemen met de Bravi-broers via visite@1565mulinobravi.it.

Neem overigens ook ruim de tijd voor de weg naar de watermolen toe. Het typische landschap van Le Marche, een lappendeken aan glooiende heuvels met hier en daar een rijtje bomen, vraagt om heel wat fotostops. Zeker tegen zonsondergang, als de laatste stralen van de zon alles in een warme oranje gloed vangen. Che spettacolo!

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *