Je zocht naar: "wijn"

Na een Italiaans etentje komt vaak een fles likeur op tafel, van amaretto (amandellikeur) tot nocino (walnotenlikeur), van limoncello (citroenlikeur) tot frangelico (hazelnootlikeur) en sambuca (anijslikeur). Hoewel we graag een glaasje limoncello nuttigen na een zware maaltijd, gaat er bij een straffe espresso niets boven een amaretto. Er is er één die dan met kop en schouders boven alle andere amaretto’s uitsteekt: Gozio Amaretto, die sinds begin mei in de schappen staat van Gall&Gall. Amaretto – een ode aan de liefde Volgens de overlevering zou deze amandellikeur het licht hebben gezien in 1525, met dank aan een verliefde weduwe. Ze stond model voor de renaissanceschilder Bernardo Luini en viel als een blok voor hem. Ze brouwde een speciaal drankje voor Luini, als ode aan haar liefde voor hem. Helaas weten we niet of dat er ook voor zorgde dat haar liefde werd beantwoord… Gozio Amaretto – ambachtelijk vakmanschap Gozio is een authentieke amaretto, precies zoals het...

Niet ver van de beroemde dorpjes van de Amalfikust, tussen Castellamare di Stabia en Ravello, in het berggebied dat wordt gekroond door de Monti Lattari, ligt een dorpje dat bekend staat om zijn perfecte pasta: Gragnano. Als we tegen lunchtijd door de straten wandelen, op weg naar een bord pasta bij de familie Di Martino, komen we slechts een rossige kater tegen. De enige gezichten die we hebben gezien, zijn dat van de Napolitaanse komiek Totò, die op de muren van Gragnano geniet van een bord spaghetti, en dat van Sophia Loren, met oorbellen van pasta en de quote Tutto quello che vedete, lo devo agli spaghetti (‘alles wat jullie zien, heb ik te danken aan spaghetti’). © foto street art Sophia Loren: @scuccatitti Voor wij ons over een bord pasta mogen buigen, snuiven we nog even de heldere lucht op, die ruikt naar een combinatie van zee en bergen. Puur, fris en zilt, heerlijk! Op een paar vlug wegschietende salamandertjes na, beweegt er niets. Of toch, daar zien we een...

Ter ere van het tienjarig jubileum van Ciao tutti blikt Saskia gedurende het hele jaar terug op een aantal van de meest populaire blogs van de afgelopen tien jaar. Koffie drinken in Italië Saskia: ‘We beginnen vandaag met cappuccino, het koffiemoment in een Italiaanse bar én het verhaal van de dooie koeien, dat zowel op de blog als tijdens een lezing perfect illustreert hoe serieus de cappuccinoregels in de gemiddelde Italiaanse bar zijn… ‘Voor mij een cappuccino met heel veel schuim.’ ‘Drie caffè asjeblieft, één normaal, één ristretto en één lungo.’ ‘Een lauwwarme cappuccino met een extra shot koffie voor mij.’ ‘Maak je een extra sterke espresso voor me vandaag?’ ‘Twee cappuccino’s asjeblieft, eentje met heel veel schuim en die andere graag zonder schuim.’ ‘Zijn er ook volkoren cornetti met honing?’ ‘Een caffè al vetro!’ ‘Ik wil graag een cornetto met Nutella, is die er nog?’ ‘Maak je een doos met tien kleine cornetti met...

Zijn cantuccini met vin santo de perfecte manier om de dag af te sluiten, een ontbijtje met un caffè en een handvol amaretti zorgt voor een heel ontspannen begin van de dag. Niks is lekkerder dan op een terrasje in het zonnetje de ronde zachte koekjes in je koffie dopen, genietend van de ietwat bittere maar tegelijkertijd zoete nasmaak van deze amandelkoekjes. Frans van Munster denkt daar in Puglia, helemaal in het zuiden van Italië, net zo over. Sterker nog, hij bedacht er een heel nieuwe term voor: lekkerissimo, een combinatie van het Nederlandse lekker en het Italiaanse buonissimo. Dubbel lekker dus! De term wordt inmiddels ook volop gebruikt door Frans’ Italiaanse vrouw Anna, zelfs als Frans kookt – ook al doet hij dat volgens Anna niet altijd op de traditionele manier. Lekkerissimi amaretti Het volgende recept voor de echte Italiaanse amandelkoekjes, amaretti genaamd, is door Anna goedgekeurd om te worden opgenomen in Frans’ culinaire boek, dat hij uiteraard de titel...

Als je van Marco Spina een uitnodiging krijgt om te komen eten, dan weet je dat het een heerlijke Italiaanse avond wordt. Sinds eind 2019 hebben Marco en chef-kok Daniele Lauritano er een veelbelovende zaak bij: PepeNero Cucina & Pizza. Felice schoof er op een zondagavond in hartje winter aan tafel. Felice: ‘Het nieuwe restaurant is nog maar net open, maar het is er al een drukte van jewelste. Het nieuws dat een nieuw Italiaans restaurant in de buurt is neergestreken, verspreidt zich snel. Bij aankomst moeten we nog even wachten op ons tafeltje. Daniele heeft daarvoor de perfecte oplossing: een aperitivo aan de bar. Daar zeggen we geen nee tegen. Terwijl we genieten van een Aperol Spritz en een bruisende prosecco snuiven we de geur van versgebakken pizza, rode peper en knoflook op. Met het Italiaans geroezemoes van het personeel op de achtergrond en de Italiaanse ontdekkingsreizigers op de muur (naar een idee van Barzileye Concept en Design) wanen we ons heerlijk in Italië. Als...

Is koken een kunst? Al in de Romeinse tijd en de middeleeuwen bestonden receptenboeken, bijeengebracht door de koks van kloosters en van vorstelijke en adellijke families. Dus daar waar goed gegeten werd en grote huishoudens in goede banen geleid moesten worden. Dikwijls gingen deze teksten, gekopieerd en wel, van generatie op generatie over. Later werden ze gedrukt. Zo publiceerde Bartolomeo Sacchi (later Platina genaamd) in 1474 zijn De honesta voluptate et valitudine – ‘Over eerlijke genoegens en gezondheid’ – waarin hij de culinaire cultuur van het pauselijke Rome in kaart bracht, van recepten tot tafelmanieren. Er kwam ook een Italiaanse editie uit en beide boeken kregen, honderd jaar lang, vele tientallen herdrukken, tot in de late zestiende eeuw. Dit ene kookboek veranderde in heel Europa de eetcultuur want, zoals op zovele terreinen, gingen ook op dit vlak Europeanen leven ‘volgens het boekje’. Peter Rietbergen, hoogleraar cultuurgeschiedenis aan de Radboud...

Op de hellingen van de Monti Cimini, een groen natuurgebied in het noorden van de regio Lazio waar we dit voorjaar een Slow Food-tour maakten, heeft Massimiliano Biaggioli ontelbaar veel frambozenstruiken geplant. Hij heeft er heel zijn ziel en zaligheid ingelegd, waardoor zijn lamponi, frambozen, tot de lekkerste van heel Italië behoren. Hoewel hij altijd een kleine voorraad vers geplukte frambozen bewaart, verwerkt hij het grootste deel van de frambozen tot frambozencompote, frambozensuiker en frambozenthee, puur of in combinatie met onder meer lavendel, citroen, gember of peperoncino. Massimiliano vertelt je graag meer over zijn fantastische frambozen. Ook deelt hij het recept voor een brownie met zijn frambozencompote, heerlijk als tussendoortje of als toetje. Alleen de állerbeste frambozen Voor zijn frambozentuin ging Massimiliano op zoek naar de állerbeste frambozensoorten, die blozend aan de struik hangen, vol zomerse zoetheid en dat frisse zuurtje dat zo kenmerkend is...

Dit kunstwerkje, een heuse kerststal in een panettone, is gemaakt door de ambachtelijke banketbakkers van het Siciliaanse Fiasconaro. Als je het voor de eerste keer ziet, valt je mond open van verbazing en verwondering. Dat je zoiets prachtigs – en smakelijks! – kunt maken! De figuren in de kerststal zijn gemaakt van witte chocolade en noga. De kerststal is een echte panettone, gemaakt met Siciliaanse ingrediënten als sinaasappel, rozijnen en Marsala. Helaas voor ons is het niet mogelijk om dit jaar van deze panettone te genieten. De panettones moeten namelijk al in het voorjaar besteld worden, omdat ze slechts in een beperkte oplage worden gemaakt…

In Napels bestaat al sinds jaar en dag de traditie van de caffè sospeso: koffie in de wacht. Als je één caffè bestelt, kun je twee kopjes koffie afrekenen. Het tweede kopje, de sospeso, kan dan later op de dag door een Napolitaan die zich geen kopje koffie kan veroorloven, worden gedronken. De traditie is ontstaan in de crisisjaren na de Tweede Wereldoorlog. Kun je je voorstellen hoe gelukkig iemand toen kon worden van de woorden: wil jij een kopje koffie? Dat de caffè sospeso levens heeft veranderd, blijkt ook uit de naar de traditie vernoemde documentaire, te zien op Netflix. Hoewel de traditie van de caffè sospeso vandaag de dag lang niet meer door iedere Napolitaan in ere wordt gehouden, is het voor toeristen erg leuk om te zien hoe op de bestelling van een gewone koffie en een caffè sospeso wordt gereageerd. Wedden dat een caffè sospeso bij iedereen in de smaak valt? In 2015 leek de traditie ook Nederland en België te veroveren. Wim Labie en Luc Balcer richtten de...

Onlosmakelijk verbonden met Kerstmis: een kerststal met Maria en Jozef rond de kribbe, de os, de ezel, de herders en hun schaapjes, de engelen en, wat later, de drie wijzen uit het oosten met hun kamelen en geschenken. Wisten jullie dat we deze traditie te danken hebben aan Franciscus van Assisi? Hij was het die in 1223 voor het eerst een kerststal neerzette. Een levende welteverstaan, met echte dieren en mensen, en een pasgeboren kindje in de kribbe – in het Italiaanse dorp Greccio. Inmiddels heerst in elke kerk in Italië in december de kerststalkoorts. Vrijwilligers zijn uren, zo niet dagen bezig om de mooiste stalletjes te bouwen en te bevolken met de heilige familie, de herders en de wijzen, vaak volgens Napolitaanse traditie aangevuld met een heel dorp en beroemde personen. Stuk voor stuk de moeite van het bekijken waard. Creatieve kerststallen Daarnaast worden er elk jaar heel wat bijzondere kerststallen gemaakt, met enorm enthousiasme, veel tijd en geduld en een flinke dosis...

Heilige polenta! We begrijpen dat dit wellicht een ietwat vreemde uitroep is voor iedereen die een Italiaan wel eens in volle hevigheid heeft horen tieren en vloeken – en wie heeft dat nu niet… Hoe heftig een Italiaan kan discussiëren, weten we allemaal, maar dat is nog niets vergeleken bij een stevige verwensing aan het adres van Maria of een hartgrondig uitgeroepen Vaff… We zullen het hier niet herhalen, wees gerust, we houden het bij Santa polenta! – het Italiaanse equivalent voor onze Nederlandse kindvriendelijke uitroep ‘chips’. Hoewel het voor ons geen dagelijkse bezigheid is, voedsel aanroepen als heilig, is eten voor de Italiaan iets anders dan voor de gemiddelde Nederlander. Een Italiaan is trots op ‘zijn’ keuken en vooral op de lokale ingrediënten en gerechten. Nu zijn we over het algemeen dol op wat er uit de Italiaanse keuken komt (en op de trots die ermee gepaard gaat), maar voor polenta hoefde je ons niet wakker te maken. Sinds we echter een paar keer...

Het dorpje San Daniele del Friuli, in het uiterste noordoosten van Italië, had in de dertiende eeuw te lijden onder gewelddadige invallen van de Turken. Tegen zo’n overmacht konden ze niet opboksen, en dus zochten de dorpelingen hulp. Ze klopten aan bij de doge van Venetië en vroegen hem om wapens en mankracht. Voor niets gaat de zon op, vond de doge, en hij vroeg de dorpelingen hoe ze hem dachten te gaan betalen voor de gevraagde goederen en diensten. De inwoners van San Daniele del Friuli antwoorden met het enige antwoord dat ze konden bedenken. Ze zouden hem betalen met het meest kostbare bezit dat ze hadden: ham uit San Daniele. Prosciutto of Parmaham? Sommigen raken  nogal eens in de war als het om Italiaanse ham gaat. Want wat is nu precies prosciutto (spreek uit: pro-sjoe-to)? En wat is dan Parmaham? In werkelijkheid is het, natuurlijk, heel eenvoudig: prosciutto is niets anders dan het Italiaanse woord voor ham (zie je ergens ‘prosciutto-ham’ staan, dan staat daar...