Ontdek Milaan met Leonardo da Vinci als gids
Hoewel het Italiaanse elftal tijdens het WK 2026 niet op het veld verschijnt, is Italië er toch een beetje bij in de Verenigde Staten, zelfs tot in de finale. En dat allemaal dankzij Silvio Gazzaniga, die vijfenvijftig jaar geleden het design voor de World Cup tekende.
Een Italiaanse trofee voor de winnaar van het WK
Op 21 juni 1970 won Brazilië het WK in Mexico en veroverde daarmee voor de derde keer de Rimet-beker, zoals de toenmalige trofee heette. Volgens de regels die toen golden, werd de beker daarmee definitief toegekend aan het Braziliaanse elftal en moest de FIFA op zoek naar een nieuwe beker.
Op 5 april 1971 kondigde een speciaal samengestelde commissie in het FIFA-hoofdkantoor in Zürich een ontwerpwedstrijd aan voor die nieuwe beker. De Milanese Silvio Gazzaniga hoorde van deze wedstrijd en besloot een kans te wagen. Hij ging onmiddellijk aan de slag en maakte eerst een schets en vervolgens een gipsen prototype dat hij in een speciaal koffertje naar de jury stuurde.
De beeldende kracht van Gazzaniga’s creatie, met bovendien de mogelijkheid om het stevig vast te houden, wist de FIFA te overtuigen.
Italiaans goud voor het eerst in Duitse handen
Gazzaniga’s inzending bleek ver boven de ruim andere vijftig ontwerpen uit te steken en de jury koos zijn ontwerp als winnaar. Dat kwam voor de Italianen niet als verrassing. Milaan was ook toen al de bakermat van design en creativiteit, waar ervaring en innovatie naadloos samengaan.
Ze waren trots dat Gazzaniga aan de slag mocht met de definitieve versie van de trofee die inmiddels wereldberoemd is.
Op 27 januari 1972 presenteerde de FIFA de nieuwe World Cup van achttien-karaats massief goud, die twee jaar later voor het eerst omhoog werd gehouden door Franz Beckenbauer, de aanvoerder van het West-Duitse team, dat het WK 1974 won.
Vreugde, triomf en toewijding
De World Cup is ruim zesendertig centimeter hoog en weegt ongeveer zes kilo. Hij is hol van binnen, want anders zou de beker te zwaar zijn om vast te houden en helemaal om hem boven het hoofd te heffen, iets wat de spelers van het winnende elftal in alle euforie meermaals doen, net als de twee figuren op de beker.
‘Door de twee atleten hun armen in de lucht te laten steken, wilde ik de vreugde en triomf op het moment van de overwinning uitdrukken,’ zo verklaarde Silvio Gazzaniga.
‘De bol boven hen, met in reliëf vormgegeven continenten, doet tegelijkertijd denken aan de wereld én aan de bal. Maar er is meer: door hun onderlinge positie drukken de lijnen tussen de twee, bijna spiegelbeeldige menselijke figuren een dynamische beweging uit die kenmerkend is voor de sport.
Het ruwe materiaal tussen de twee tegenover elkaar liggende zijden van de trofee drukt de kracht, energie en hardheid van het voetbal uit, evenals de intense toewijding van voetballers aan hun sport.’
De voet bestaat uit twee banden van groen malachiet, waarin de namen van de landen die sinds 1974 het WK hebben gewonnen zijn gegraveerd (in hun eigen taal).
In tegenstelling tot de eerdere Rimet-beker wordt deze trofee niet definitief toegekend aan het team dat drie keer wint, maar blijft hij beschikbaar totdat alle mogelijke ruimtes voor de gravure van de winnende landen zijn gevuld (dat is in ieder geval tot 2038).
Winnaars van de FIFA World Cup
Na het West-Duitse elftal kwam de beker in handen van Argentinië (1978, 1986 (met Maradona als aanvoerder) en 2022), Italië (1982 en 2006), Duitsland (1990 en 2014), Brazilië (1994 en 2022), Frankrijk (1998 en 2018) en Spanje (2010).
Het is dus al twintig jaar geleden dat de Italianen ‘hun’ beker mochten vasthouden. In welke handen de Italiaanse World Cup dit jaar belandt is nog de vraag, maar het zal sowieso niet in die van de Azzurri zijn…
Overigens krijgen de winnaars een replica om mee naar hun thuisbasis te nemen. De FIFA besloot twintig jaar geleden, vanaf het WK 2006 in Duitsland, namelijk dat de originele trofee niet langer ter bewaring aan de winnende natie wordt gegeven. Voorheen bewaarde de winnaar de beker vier jaar lang in het hoofdkantoor van de voetbalbond en gaf deze pas terug tijdens de lotingsceremonie van het volgende WK.
Tegenwoordig wordt de beker slechts enkele uren aan de aanvoerder van het winnende team overhandigd, tijdens de prijsuitreiking na de finale. De FIFA schenkt de winnende bond een replica van het origineel, dat veilig in het hoofdkantoor van de FIFA in Zürich blijft.
foto’s: Shutterstock
Eerbetoon aan Silvio Gazzaniga in Milaan
Op 23 januari 2026 werd aan de Via Alessandro Volta 7 in Milaan een plaquette geplaatst op de gevel van het vroegere atelier van Gazzaniga, ter gelegenheid van zijn geboortedag. Gazzaniga zelf is helaas tien jaar geleden, op 31 oktober 2016, overleden, maar de herinnering aan zijn gouden creatie leeft zo ook in Milaan nog altijd voort.
Ook op het Cimitero Monumentale vind je een herinnering aan Gazzaniga. Op 2 november 2017 werd zijn naam gegraveerd in het Famedio, in gezelschap van vele andere beroemde Milanezen.
Sta hier zeker even bij stil als je tijdens het WK (of erna) in Milaan bent en blader zeker ook even door de Instagram-galerij van Gazzaniga, met schitterende historische foto’s.
