Download gratis de Ciao tutti app!

Chinatown in Milaan – ontdek culinaire hotspots aan de Via Sarpi

Inge: ‘Voordat ik dit artikel begon te schrijven, realiseerde ik me dat ik niet wist of er behalve in Milaan ook in andere Italiaanse steden een echte Chinatown bestaat. Daarmee bedoel ik één of meerdere straten waar winkels, horeca en inwoners grotendeels van Chinese afkomst zijn en hun cultuur en alles wat daarbij hoort ook uitdragen.

Ik kwam niet ver en ook het internet bevestigde mij dat Rome (in de wijk Esquilino) en Prato (mede ‘dankzij’ de enorme hoeveelheid werk in de textielindustrie) de enige andere serieuze concurrenten waren. Reden te meer om wat meer over Chinatown in Milaan te lezen, er een kijkje te nemen en mijn bevindingen met jullie te delen.

Chinezen in Italië

Eerst even wat cijfers. In 2021 had Italië bijna zestig miljoen inwoners, waarvan ruim vijf miljoen met een buitenlands paspoort. De Chinezen maken nog geen 0,6 procent uit van de totale bevolking van Italië. Toch zijn ze daarmee een van de grootste buitenlandse bevolkingsgroepen in het land.

De eerste Chinezen kwamen vlak na de Eerste Wereldoorlog naar Milaan, via Frankrijk. De hoeveelheid werk in Frankrijk nam na de oorlog af, maar de Chinezen hadden niet de intentie of mogelijkheid om terug te keren naar hun vaderland.

Ze gingen dus op zoek naar een plek waar wel werk en huisvesting was. Dat vonden ze bij de voormalige Borgo degli Ortolani, een oude boerennederzetting (ortolani betekent vrij vertaald ‘moestuinmannen’) vlak buiten de Milanese stadsmuren.

Je zult de oude Porta Volta nog herkennen als je de Via Sarpi, de belangrijkste straat van de Milanese Chinatown, vanaf de oostzijde inloopt. Ze kozen voor deze locatie omdat de architectuur van de gebouwen de mogelijkheid bood om wonen en werken te combineren: op de begane grond waren er kleine laboratori, op de bovenste verdiepingen appartementen.

Eerst verdienden de Chinezen hier hun brood met het inpakken van zijden stropdassen, die in de regio rondom Como werden geproduceerd en vervolgens werden verhandeld.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleek de arbeidskracht – en vooral de ervaring met handwerk – goed van pas te komen bij het verwerken van leer, onder andere voor het maken van riemen voor de soldaten. Zo konden de jonge Chinezen een bestaan opbouwen en langzaam voor een tweede generatie gaan zorgen.

Het ontstaan van Chinatown

We gaan nog even verder terug de geschiedenis in. De term Chinatown heeft van oorsprong een nogal negatieve connotatie. De eerste grote groep immigranten uit China kwam aan het eind van de negentiende eeuw aan in de Verenigde Staten. Het werden een soort van moderne slaven; mensen die tegen een heel laag inkomen vies, vuil en gevaarlijk werk deden.

Ook in het dagelijkse leven werd deze bevolkingsgroep vaak gediscrimineerd. Daarom zochten ze elkaar op, gingen ze bij elkaar in de buurt wonen zodat ze onder elkaar in ieder geval op hun gemak waren, hun eigen taal konden spreken en zich cultureel konden uitdrukken. Zo ontstonden de zogenaamde Chinatowns.

Via Sarpi, het hart van Chinatown in Milaan

De Chinese wijk in Milaan mag dan wel een concentratie kennen van mensen met een Chinees paspoort (in Milaan wonen ruim dertigduizend Chinezen en daarmee zijn ze na de Filippijnen en de Egyptenaren de derde buitenlandse bevolkingsgroep in de stad), er is altijd een hele goede mix gebleven tussen immigranten en Italianen.

In werkelijkheid wordt er zelfs gesuggereerd dat er in de Milanese wijk veel Chinezen werken of een eigen zaak runnen, maar dat ze vaak elders in de stad wonen. Die mix van immigranten en Milanezen maakt Chinatown rondom Via Sarpi zo interessant.

De winkel die formaggio di soia (sojakaas) verkoopt, zit bij wijze van spreken naast een typische salumeria. En de Italiaanse slager die al ruim zeventig jaar een zaak aan de Via Sarpi heeft, levert het vlees voor de Chinese ravioli van zijn jonge buurman met een Chinees paspoort. Verschillende culturen komen hier mooi samen.

Ga je naar Chinatown in Milaan, dan kun je dat doen door met de metro naar Porta Garibaldi (M2 en M5) of Monumentale te reizen (M5). Er stoppen ook diverse trams in de buurt van Via Sarpi. Of je kunt vanuit het centrum van de stad, via het Castello Sforzesco en het Parco Sempione, naar deze wijk in het noordwesten van het centrum lopen.

Het leukste is om de straat te benaderen vanaf Porta Volta, de plek waar de Spanjaarden in hun stadsuitbreiding een nieuwe toegangspoort hebben gebouwd. Als je net zoals ik geluk hebt, is de straat prachtig versierd met Chinese lampionnen.

Links zie je al direct wat hippe tenten die worden gerund door Chinese jongeren maar met een duidelijk westerse uitstraling. De derde of misschien wel vierde generatie is geboren en getogen in Italië en heeft dus van beide culturen heel veel mee gekregen. Juist die combinatie passen ze toe in het concept van hun onderneming.

Je ziet direct al veel (kleding)winkels waar zonder veel aandacht voor de uitstraling heel veel is uitgestald. Van oorsprong werkten de immigranten zoals ik hierboven al vertelde vooral mee in de Italiaanse industrie. Maar na de Tweede Wereldoorlog veranderde dat.

Italië kwam in een economische boom, de industrie verdween uit de stad en de ondernemers die in de wijk werkten, moesten naar andere manieren zoeken om hun inkomsten te garanderen. Met de veranderingen in de textielindustrie, waarbij confectiemode opeens de norm werd, legden velen van hen zich toe op het importeren van (goedkope) kleding en andere producten uit China.

Zie je op de deur of gevel het woord ingrosso staan? Dan heeft het als individu geen zin om naar binnen te gaan, alleen inkopers kunnen hier producten kopen.

Culinaire tips in Chinatown

Al vrij snel nadat je Via Sarpi bent ingelopen, vind je aan je rechterhand een soort plein. Hieraan ligt oTTo, een hippe bar waar je de hele dag terecht kunt voor een hapje en een drankje of een paar uur werken op je laptop.

In het weekend kun je hier genieten van quadroTTi, vierkante belegde broodjes die zowel met hartig als zoet beleg verkrijgbaar zijn. Iets verder op ditzelfde plein is recent oTTo cose geopend, een kleine winkel vol met handgemaakte sieraden, kleding en interieur accessoires. Erg leuk als je op zoek bent naar een cadeautje voor jezelf of de thuisblijvers.

Loop vervolgens verder door de Via Sarpi. Je zult je enerzijds verbazen over de expliciete aanwezigheid van de Chinese tekens, namen en winkels die telefoons, kleding en Aziatisch eten verkopen.

Anderzijds wordt het afgewisseld met Italiaanse speciaalzaken. Stap bijvoorbeeld eens binnen bij Cantine Isola, een enoteca die al sinds 1896 een prachtige selectie Italiaanse wijnen verkoopt. Ze hebben hier niet alleen een mooie keuze aan flessen wijn, maar ook een groot aanbod aan wijnen die per glas te bestellen zijn.

Tegenover Cantine Isola ligt Macelleria Sirtori, een slagerij waar al ruim vijftig jaar vlees uit de biodynamische landbouw wordt verkocht. Daarnaast is de familie Sirtori een aantal jaar geleden een samenwerking aangegaan met Agie, een van oorsprong Chinese jongen die gestudeerd heeft aan de universiteit van Bocconi in Milaan, de oudste Italiaanse universiteit voor economische wetenschappen.

Hij opende in 2015 Ravioleria Sarpi, een kleine take away waar typisch Chinees street food zoals dumplings en boazi wordt verkocht. Het meel dat hij gebruikt, komt uit Piemonte, de eieren zijn van vrije-uitloopkippen en het vlees komt van de biodynamische boerderijen waar de familie Sirtori mee samenwerkt. Ga op tijd in de rij staan en proef het lekkers dat hier uit de keuken komt!

De donkere bladzijde

Loop je verder de straat in, dan zie je af en toe ook een zijstraat. Deze zijn allemaal wat minder gelikt dan de relatief recent gerenoveerde Via Sarpi.

Aan het einde van de jaren negentig en het eerste decennium van deze eeuw, was de sfeer in deze wijk helemaal niet zo goed. Er kwamen steeds meer groothandels en de straat werd onleefbaar door de enorme hoeveelheid vrachtwagens die de hele dag door aan het laden en lossen waren.

De lokale winkeliers, in veel gevallen familiebedrijven die al decennialang een zaak in de straat runden, maakten zich zorgen over hun klandizie en daarmee hun toekomst. Uiteindelijk heeft de gemeente ingegrepen en regels opgesteld waardoor laden en lossen alleen maar mogelijk werd op bepaalde momenten en de groothandels geen winkelpanden meer mochten opkopen.

Het werkte, het aanbod werd weer divers en met het voetgangersvriendelijk maken van de straat, nu zo’n tien jaar geleden, werd de wijk weer aantrekkelijk. Langzaam werd het zelfs een must see-bestemming in de stad, zowel voor de lokale bevolking als voor toeristen.

In deze zijstraten vind je winkels waar je telefoons en andere elektronische apparatuur tegen zeer vriendelijke prijzen kan repareren, groentezaken met de meest exotische producten, vishandels en natuurlijk winkels waar kleding en sieraden worden verhandeld.

Ook de echte Chinese restaurants mogen natuurlijk niet ontbreken. Want hoewel de nieuwe generatie Chinese ondernemers graag trends zet als het gaat om het introduceren van nieuwe food-concepten, kun je hier ook nog voor weinig geld een heerlijke Chinese maaltijd nuttigen.

In een eenvoudig restaurant, met alle clichés van ronde tafels, een aquarium en personeel dat nauwelijks Italiaans spreekt, maar dat maakt het eten zeker niet minder lekker

Dolce afsluiting bij Pasticceria Martesana

De Via Sarpi loopt helemaal door tot aan Via Luigi Canonica. Hier vind je weer zo’n typische zaak met Milanese roots. In 2015 opende de bekende Pasticceria Martesana hier een tweede filiaal. Heb je zin in iets zoets of in een espresso, sluit dan hier je wandeling door Chinatown af.

Je kunt ook omkeren en nogmaals door de Via Sarpi lopen om je te verwonderen over hoe de verschillende culturen in deze straat deze wijk gezamenlijk tot leven hebben gebracht.’

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *