Boeken: Lezen over Italië

De charme van Venetië

‘Ochtendnevel waarin een dunne stad zich blauwig wast alsof ze op het natte blad penseelstreek was die nog niet wist wat lucht wat vorm wat water was: torens, koepels, daken, al het licht, nog niets staat vast. Twee dames drinken thee op het terras. Een heer leest in zijn Hallwag wie Carpaccio was. De cameriere loopt te geeuwen, cinzanorood staan zijn parasollen op de dag geschreven. Naar open zee trekken zilvermeeuwen. Zo vroeg en dan al leven.’ Tijdens een bezoekje aan Maastricht vond ik deze woorden in een van de mooiste boekwinkels van de stad, Antiquariaat De Bovenste Plank. Het …

Lees meer »

Romeinenbruin geschminkte benen

Vorige week was ik even terug op mijn geboortegrond. Terwijl ik samen met Smaak-collega Willemijn langs de lekkerste Italiaanse adresjes van Maastricht wandelde, ging mijn hart met elke stap verheugder kloppen en mijn bloed steeds sneller stromen. Want hoewel ik mijn hart heb verloren aan het nog diepere zuiden, werd op de dag van mijn geboorte, morgen 32 jaar geleden, voor mij bepaald dat carnaval voor altijd in mijn bloed zit. Ik was namelijk de eerste baby die met Carnaval werd geboren (32 jaar geleden viel 18 februari op Rosenmontag, carnavalsmaandag) – en dat is in het zuiden een hele …

Lees meer »

De Vliegenvanger – verzamelaar van verboden liefdes

De hype rondom dit vuistdikke boek was me eerlijk gezegd een beetje ontgaan. Pas toen ik in Amsterdam langs een peperbus fietste, zag ik dat de onderzijde van de cover werd ingenomen door de Sint-Pieter. Nieuwsgierig geworden begon ik die avond nog te lezen, en al snel reisde ik met Peter mee van het zuiden van Nederland naar Italië. ‘Houd God voor ogen en je gulp gesloten.’ Met dit advies wordt de Limburgse Peter naar het seminarie gestuurd. Maar Peter slaat het advies in de wind; of beter gezegd: hij kán het advies niet naleven. Zijn liefde voor zijn vroegere …

Lees meer »

Smalle paden – Tochten in en rond een Italiaans bergdorp

In 1994 wandelt een man over de Alta Via, een hooggelegen pad dat de Franse grens met de baai van Lerici in Italië verbindt. Onderweg stopt hij in een afgelegen dorpje, een plek die hij vervolgens niet meer uit zijn hoofd kan krijgen. Enige tijd later schrijft hij in een brief: ‘Ik heb een bouwval gekocht in de bergen van Ligurië. Je zou het hier naar je zin hebben.’ De geadresseerde is Julia Blackburn, die met deze man, de Nederlandse kunstenaar Herman Makkink, trouwt. In 1999 verhuist ze naar het dorpje, waar ze niet alleen een nieuw huis aantreft, maar …

Lees meer »

Rake roman van Veronesi

Ter ere van het festival Saint Amour Italia is Sandro Veronesi een aantal dagen in het land. Tijdens Saint Amour leest hij voor uit XY, maar op Ciao tutti krijgen jullie vandaag een voorproefje uit Nauwelijks geraakt. Dit is volgens Veronesi het beste boek dat hij ooit schreef. Het verscheen al in 2004, maar eind januari verscheen bij uitgeverij Prometheus de filmeditie van dit prachtige werk. Belinda is een blond meisje van zeventien. Ze heeft niet alleen blond haar, maar is van een totale, lichamelijke blondheid. Al haar bewegingen zijn blond, zelfs haar onbeweeglijkheid is blond. In een broeierig Rome …

Lees meer »

Het grote vuur

‘Iets geschreven hebben maakt dat je je voelt als een leeggeschoten geweer, nog schokkend en heet; je hele zelf hebben uitgestort en niet alleen alles wat je van jezelf weet maar ook wat je vermoedt en veronderstelt, en ook de schokken, de spo­ken, het onbewuste – dat hebben gedaan met een lang duren­de spanning en inspanning, met dagenlange behoedzaamheid en siddering en plotselinge ontdekkingen en mislukkingen en zien hoe het hele leven op dat punt verstijft – merken dat dat allemaal niets is tenzij een menselijk teken, een woord, een aanwezigheid het opneemt, het verwarmt – en sterven van koude …

Lees meer »

Brieven aan Galileo Galilei

‘En toch beweegt zij zich’ zijn de beroemde woorden van Galileo Galilei, toen hij in 1633 werd veroordeeld tot gevangenschap in een kerker. De aarde beweegt zich rond de zon – een ongehoorde en godslasterlijke opvatting in die tijd. Veel meer dan dit weet men doorgaans niet van de beroemde Italiaanse natuur- en sterrenkundige. In elk geval zijn weinig mensen ervan op de hoogte dat er een opmerkelijke briefwisseling tussen Galileo Galilei en zijn dochter Virginia bewaard is gebleven. In 1600, toen zijn dochter dertien was, zorgde Galilei ervoor dat zij een plaats kreeg in een klooster vlak bij hem …

Lees meer »

Op reis met Primo Levi

In 2012 is het 25 jaar geleden dat Primo Levi door een ongelukkige val in zijn trappenhuis om het leven kwam. De SLAU (Stichting Literaire Activiteiten Utrecht) eert deze literaire meester met de vertoning van La Tregua (Het respijt, 1997), de verfilming door Francesco Rosi van het tweede deel uit De Getuigenissen-trilogie. ‘Het eerste boek van Levi, Se questo è un uomo (Is dit een mens, 1947), is een waar literair meesterwerk waarmee Levi eigenhandig de getuigenissenliteratuur heeft veranderd. Door de indringende toon van zijn verslagen over zijn ervaringen in de Tweede Wereldoorlog wordt het de lezer echter nauwelijks toegestaan …

Lees meer »

Travel Italia – kunstzinnige promotieposters

Tijdens de Vakantiebeurs, die vandaag in de Jaarbeurs Utrecht van start gaat, is niets heerlijker dan langs de Italiaanse stands struinen om ideeën op te doen voor blogstukjes – en voor een volgende vakantie. Italië heeft – ook voor een doorgewinterde liefhebber als ondergetekende – nog steeds heel veel moois te bieden, zowel binnen als buiten de gebaande paden. Het is heerlijk om nieuwe plekjes te ontdekken, te horen over nieuwe wijnroutes, pas geopende charmehotels, geplande tentoonstellingen en onontdekte pareltjes. Wat dat betreft biedt de Vakantiebeurs dus volop inspiratie, vooral ook omdat er veel Italianen aanwezig zijn, die vol vuur …

Lees meer »

Eva slaapt – Francesca Melandri

Eva slaapt vertelt het verhaal van een provincie zonder vaderland en van een meisje zonder vader, een heel persoonlijk verhaal over een intens verlangen naar iets dat je nooit hebt gehad of dat verloren is gegaan. Eva groeit op zonder vader. Als achtjarige maakt ze mee hoe haar moeder, die de sterren van de hemel kookt in een vakantiehotel, verliefd wordt. De Duitstalige Gerda, een beeldschone Zuid-Tiroolse met een buitenechtelijk kind, valt uitgerekend op een politieagent van de Italiaanse bezettingsmacht, een carabiniere uit Reggio Calabria in het diepe zuiden. Vito is anders dan de vorige minnaars van haar moeder. Hij …

Lees meer »

Morgen een jaar geleden

Voor deze laatste dag van het jaar een Italiaanse roman met een toepasselijke titel: Morgen een jaar geleden, van Sebastiano Mondadori. Morgen is het precies een jaar geleden dat Vittorio’s vrouw Teresa bij een auto-ongeluk om het leven is gekomen. Vittorio is samen met zijn tweede, twintig jaar jongere vrouw Carola naar het landgoed van zijn familie gereisd voor een bruiloft die daar de volgende dag zal plaatsvinden. Hij denkt terug aan het afgelopen jaar, waarin zijn leven zo ingrijpend is veranderd. Vittorio en Teresa leken een gelukkig leven te leiden, maar na Teresa’s dood ontmaskert Vittorio haar dubbelleven en …

Lees meer »

De passie van Artemisia

De passie van Artemisia is het indrukwekkende verhaal over een vrouw die de conventies van haar tijd negeert en haar hart volgt. Zij steekt haar beroemde mannelijke collega’s naar de kroon, maar haar huwelijk is niet bestand tegen haar passie voor de schilderkunst. Susan Vreeland brengt Artemisia’s leven prachtig in kaart, in een verhaal dat je van de eerste tot de laatste bladzijde in zijn greep houdt. Vandaag een fragment waarin Artemisia net is aangekomen in Florence, in het huis van haar kersverse echtgenoot Pierantonio Stiatessi: ‘Overal in huis waren de gepleisterde muren behangen met niet-ingelijste schilderijen – Heilige Families, …

Lees meer »

Italië en de liefde

Op Twitter werd ik door een van mijn collega’s van Not Just Any Book gewezen op het prachtige fotoboek Visita l’Italia van Jolanda van Eek. Niet alleen omdat het boek zo’n prachtige foto’s bevat, die je meteen midden in Italië doen belanden, maar ook en vooral omdat Jolanda een uitgever zoekt, zodat het boek het hart van een grotere schare Italiëfans kan verwarmen. Na het online doorbladeren van het boek was ik echter allereerst nieuwsgierig naar de mensen achter deze foto’s. Waar komt hun passie voor Italië vandaan? Hoe vaak reizen ze af naar de laars? Ik stuurde Jolanda een …

Lees meer »

Bisschopswijn uit ‘De keukendochter’

Soms krijg je een boek onder ogen dat met recht een ‘lekker’ boek mag worden genoemd. Enerzijds omdat je niet kan stoppen met lezen en helemaal opgaat in het verhaal en de personages, anderzijds omdat er culinair veel te genieten valt. De keukendochter is zo’n boek, met naast hoofdpersoon Ginny die je direct in je hart sluit een verzameling heerlijke recepten die je tijdens het lezen bijna ruikt en proeft. Recepten die je eigenlijk direct wil maken, ware het niet dat je tegelijkertijd ook wil doorlezen… De zesentwintigjarige Ginny Selvaggio is anders dan anderen. Ze voelt zich het meest op …

Lees meer »

Vertel hun over veldslagen, koningen en olifanten

Deze prachtige, originele titel verwijst naar een bijzonder boek over Michelangelo, waarin hij afreist naar Constantinopel. De kunstenaar is namelijk nogal misnoegd over de manier waarop zijn opdrachtgever paus Julius II hem behandelt. Geprikkeld door eerzucht aanvaardt hij in 1506 een uitnodiging van de sultan van het Ottomaanse Rijk om in Constantinopel (het huidige Istanbul) een brug over de Gouden Hoorn te ontwerpen. Een eerdere poging van Leonardo da Vinci beviel de sultan namelijk niet. Eenmaal in Constantinopel dompelt Michelangelo zich in gezelschap van de Turkse dichter Mesihi onder in deze smeltkroes van culturen. Hij beleeft een amoureus avontuur met …

Lees meer »

Italië wanneer waarheen

Vorige week plofte er een 336 pagina’s dik boekwerk op de deurmat met de titel Italië wanneer waarheen. Nu is dat eerste niet zo’n vraag voor mij (liefst zo vaak en zo lang mogelijk), maar voor het tweede deel van de titel, de vraag waarheen, kan ik altijd wel ideeën en suggesties gebruiken. En dat is precies wat deze lijvige reisbijbel je biedt: inspiratie voor de mooiste, bijzonderste en spectaculairste plaatsen in la bella Italia. Het Italiaanse jaar begint met een bezoek aan de hoofdstad van Toscane, Florence. De Florentijnse agenda omvat vijf dagen vol culturele wonderen: ‘Van de dertiende tot de …

Lees meer »

De Bocca della Verità – de Mond der Waarheid in Rome

Eerder schreef ik al eens over dit bijzondere putdeksel in het voorportaal van de Santa Maria in Cosmedin in Rome. Nu verschijnt er een boek dat alle verhalen over deze legendarische plek bij elkaar brengt. De Mond der Waarheid gaat over een antieke, ronde steen in Rome die al vanaf de middeleeuwen veel aandacht van toeristen trekt. De steen vertoont een gezicht en staat bekend als de Bocca della Verità. Rond dit voorwerp ontstond in de tweede helft van de veertiende eeuw een verhaal dat tot de verbeelding van veel schrijvers en kunstenaars sprak en spreekt. Wie ergens van werd …

Lees meer »

Voor altijd

Een prachtig boek voor deze tijd van het jaar, zowel qua verhaal als qua omslag. Als je de eerste zin hebt gelezen,verkeer je bijna tweehonderd pagina’s in een andere wereld. Susanna Tamaro neemt je mee op reis naar Matteo, die een teruggetrokken leven leidt hoog boven op een berg. Matteo heeft zijn jonge vrouw Nora en hun zoontje voor zijn ogen zien verongelukken, en sindsdien wordt hij gekweld door de vraag of het zelfdoding was of een ongeval. Lange tijd heeft hij geprobeerd zijn verdriet te dempen met alcohol en vluchtige seks. Niemand kon hem helpen of bereiken. Inmiddels vindt …

Lees meer »

De Vaticaanse vergelding

‘Het is maar een gerucht,’ zei Luigi Albertini in een poging de oude man gerust te stellen. Maar het was nu te laat. Hij had het uitgesproken, het gerucht, en nu zat de uitgemergelde grijsaard met het dun geworden haar als een spookachtige mummie in zijn barokstoel. Hij tilde met moeite zijn rechterhand op om een afwerend gebaar te maken, alsof hij wilde aangeven dat het zo wel genoeg was. Zijn hand viel krachteloos terug op de armleuning. De diep in hun kassen liggende ogen staarden strak naar de muur. De oude man was bang. Een paar verdwaalde regendruppels kletterden …

Lees meer »

Zeven kleine criminelen

Vandaag gaat de Kinderboekenweek van start, die dit jaar in het teken van superhelden staat. Helden met een hoofdletter H dus. Een superheld hoeft niet iemand met bijzondere krachten te zijn, ook een ogenschijnlijk kleine daad kan iemand tot een grote held maken, zoals de dieren in de verhalen van Toon Tellegen, die met kleine daden zichzelf onsterfelijk maken. In de kinderliteratuur zijn veel grote en kleine helden te vinden. Naast bewerkingen van klassieke heldenverhalen over bijvoorbeeld Odysseus, worden ook nieuwe helden gecreëerd. Zoals Billo, de hoofdpersoon in Zeven kleine criminelen, de nieuwe roman van de Italiaanse auteur Christian Frascella. …

Lees meer »