Italiaanse taal

Per dirti ciao – Tiziano Ferro

Vandaag nemen we afscheid van Florence en Toscane en trekken we noordwaarts. Onze eerste stop zal vanmiddag in Venetië zijn, maar we doen de komende twee weken ook allerlei andere plekken in het noorden van Italië aan. Maar niet voordat we met een liedje van Tiziano Ferro nog heel vaak ciao hebben gezegd (of gezongen). Dit woord staat vandaag niet alleen voor het afscheid van Florence, maar ook voor de begroeting van Venetië. Dit woordje, waarmee ik jullie dagelijks begroet, heeft namelijk zijn wortels in deze stad aan het water. In een eerder blogstukje vertelde ik dat al eens – …

Lees meer »

Italy – love it or leave it

Het is geen geheim dat ik dol ben op Italië en alles wat met Italië te maken heeft: de taal, de keuken, de cultuur, het landschap, de Italianen en hun gastvrijheid… De liefde voor Italië betekent echter niet dat ik mijn ogen sluit voor de economische en politieke situatie in het land. Jongeren die ik interview of met wie ik spontaan in gesprek raak, benijden mij – vanwege mijn baan, de vrijheid die we in Nederland hebben, de keuzes die ik kan maken, de creativiteit die ik in mijn werk kwijt kan… Voor velen van hen is de situatie niet …

Lees meer »

Vrolijke noten over vriendschap

Buongiorno amici! Vandaag is het Wereld Vriendendag, een dag die overal ter wereld, en dus ook in Italië, in het teken staat van vriendschap. Tijdens International Friendship Day staan we even extra stil bij hetgeen vrienden voor ons betekenen. Een extra reden om je vrienden te laten weten hoe belangrijk ze voor je zijn en dat je hun vriendschap enorm op prijs stelt. Ambassadeur van International Friendship Day is niemand minder dan Winnie the Pooh, de wereldberoemde beer die altijd met wijze raad klaar staat voor zijn vrienden. Zo ook vandaag: Ook in Italiaanse liedjes is vriendschap regelmatig een onderwerp …

Lees meer »

Het leven is vurrukkulluk in het Italiaans

Dat het Italiaans leven meer dan verrukkelijk is, dat hoef ik jullie niet te vertellen. Dat is ook niet waar ik met de titel van vandaag op doelde. De oplettende lezer had dat vast al opgemerkt vanwege de spelling van het woord vurrukkulluk; uitgevonden door niemand minder dan Remco Campert. De Italiaanse vertaling van zijn Het leven is vurrukkulluk verscheen onlangs bij de Italiaanse uitgeverij Elliot. De Italiaanse titel luidt Festa d’ estate. In het voorwoord legt vertaler David Santoro uit waarom niet voor een letterlijke vertaling is gekozen: ‘Camperts grafische transformaties van woorden grijpen in op het verhaal op een …

Lees meer »

Il Suono della Domenica – zondagse muziek van Zucchero

Het geluid van een zondagochtend volgens niemand minder dan Zucchero! Lees en luister mee en tover een doodgewone zondag om tot een Italiaans klinkend geluid waarvan je vanzelf moet glimlachen… ‘Ho visto gente sola andare via sai tra le macerie e i sogni di chi spera vai. Tu sai di me, io so di te ma il suono della domenica dov’è? Al mio paese vedo fiorire il grano a braccia tese verso l’eternità. Il mio paese… Ho visto cieli pieni di miseria sai e ho visto fedi false fare solo guai. Che sai di noi? Che sai di me? Ma …

Lees meer »

Gelato al limon – Paolo Conte

In Italië gaat er geen dag voorbij zonder een ijsje. Vaak maken we voor het avondeten nog even een wandeling om een ijsje te halen, maar minstens zo vaak gaan we na het eten nog even naar buiten, voor een frisse neus. En voor een bolletje koffie-ijs in plaats van een espresso, heerlijk! Na de Coppa Olimpica van gisteren, doen we het vandaag na al die kleine hapjes wat rustiger aan en serveren we als toetje zelfgemaakt limoncello-ijs, naar een recept van Valli Little uit het nieuwe kookboek van delicious. Dat doen we op de klanken van misschien wel het …

Lees meer »

Kopie van een jeugd – Rutger Kopland over Michelangelo’s David

Vanmiddag nemen we afscheid van Rutger Kopland, volgens de Volkskrant ‘Nederlands meest geliefde dichter’. Kopland schreef prachtige gedichten over afscheid, maar minder bekend is dat hij ook schitterend schreef over Michelangelo’s David. David Beelden werden niet gemaakt, ze moesten ‘worden bevrijd uit het marmer’, alsof ze er al waren, altijd al, (ergens, in een windstille juni, op een wit, onbewoond eiland in een blauw-groene zee) en inderdaad, hij vond een prachtige steen, onder zijn huid een perfecte machine van hersenen, spieren en hart, en niets van moeite, niets van een beweging die er ooit was of nog zou, alleen houding, onverschillige …

Lees meer »

Mafia – Misdaad in stijl

We sluiten de Maand van het Spannende boek vandaag in stijl af met het boek Mafia – Misdaad in stijl, dat ons een kijkje geeft in de wereld van de maffia. ‘Maffia. Gangsters. Jazzclubs, knappe vrouwen, mooie maatpakken, echte mannen. Glitter en glamour. Als we aan maffia denken komen de aantrekkelijke beelden vanzelf. Beelden die we kennen uit films en series, van reclamecampagnes en posters. In de eerste zin van Goodfellas zegt het personage van Ray Liotta: ‘As far back as I can remember, I always wanted to be a gangster.’ (‘Ik wilde altijd al een gangster zijn, van zo …

Lees meer »

Een geheimpje? Water in de mond! – Jippie naar Italië

Een vreemde uitdrukking deze kop? We kennen allemaal de uitdrukking ‘het water loopt me in de mond’, maar zomaar water in de mond? Nooit van gehoord! Ik ook niet, totdat ik op pad ging met een nieuwe Italiëreisgids voor kinderen, Jippie naar Italië. Jippie is een rugzakje, voor de duidelijkheid. Hij reisde vorig jaar al naar Frankrijk en zette de leukste Franse weetjes op een rijtje. Nu verkent Jippie Italië. Als een echte gids vertelt hij allerlei spannende verhalen over de Italiaanse geschiedenis. Van elke regio heeft hij bovendien de leukste plekken voor kinderen verzameld. Zo weten de kinderen straks …

Lees meer »

Petrarca’s monument voor een liefde

Aan de buitenzijde van de Galleria degli Uffizi in Florence waken de grote der aarden over de mensenmassa die elke dag weer in de rij staat voor de beroemde kunstwerken. Michelangelo, Leonardo da Vinci, Petrarca, Dante, Galileo Galilei… ze zijn hier lang geleden vereeuwigd in marmer – en worden dagelijks vereeuwigd op foto en film. Deze week worden ze ook hier vereeuwigd, met een aantal bijzondere verhalen over deze bijzonder knappe mannen. Petrarca mag het spits afbijten, niet in het minst omdat hij zo’n prachtige ode aan de liefde optekende. Petrarca’s Canzoniere of Het Liedboek vormt het schitterende begin van …

Lees meer »

In bocca al lupo! – Italiaanse succeswens

Ken je de Italiaanse uitdrukking in bocca al lupo? Letterlijk betekent dit ‘in de muil van de wolf’. De betekenis is echter minder gevaarlijk; een Italiaan zal het tegen je zeggen als hij je veel succes wil wensen met een bepaalde onderneming, zoals een examen of een sollicitatiegesprek. Wil je als een echte Italiaan voor de dag komen, antwoord dan niet met ‘Grazie!’ maar met ‘Crepi!’ – oftewel ‘Dat hij moge creperen!’ (waarmee hij uiteraard staat voor die wolf). Waar deze uitdrukking precies vandaan komt, is niet helemaal duidelijk. Men denkt dat het een overblijfsel is van de taal die …

Lees meer »

Romeinse graffiti

Tijdens een wandeling deep down Rome, beneden langs de oever van de Tiber, viel mijn oog net voor ik onder de Engelenbrug doorwandelde, op een schattige graffitiboodschap: Eenmaal weer ‘boven’, in een zijsteegje van de Via del Governo Vecchio, zag ik nog zo’n graffitispreuk die de moeite van het vastleggen waard was, niet alleen vanwege de boodschap maar ook en vooral vanwege de mooie kleurschakering: Dat deed me denken aan een verhaal dat Rosita Steenbeek ooit optekende over Romeinse graffiti, en dat ik bij thuiskomst direct opzocht om het nogmaals te lezen en met jullie te kunnen delen. Hieronder het …

Lees meer »

Amsterdam è una farfalla

Nu we toch in de sfeer van de lente verkeren, na het prachtige lied over zwaluwen van Lucio Dalla van gisteren, fladderen we door naar een uniek boek over Amsterdam van de Italiaanse schrijver Marino Magliani: Amsterdam è una farfalla. Magliani, die in Ligurië is geboren maar al meer dan twintig jaar in IJmuiden woont, laveert al fietsend langs een groot aantal mysterieuze plekken in de Nederlandse hoofdstad. Het resultaat is een avontuurlijke, literaire fietstocht door Amsterdam, met zelfs een aantal verrassingen voor iedereen die denkt dat hij de stad goed kent… Een fragment in het Italiaans: ‘Frequentavo poco Amsterdam, …

Lees meer »

Una rondine non fa primavera – Lucio Dalla

De populaire Italiaanse zanger Lucio Dalla overleed 1 maart jongstleden op 68-jarige leeftijd in Zwitserland. De avond voor zijn dood trad hij nog op en leek hij in goede gezondheid, maar na het ontbijt kreeg hij een hartaanval die hij helaas niet overleefde. Lucio Dalla was bij veel Italianen geliefd. De president van Italië, Giorgio Napolitano, reageerde dan ook geschokt op zijn overlijden. ‘Dalla was een sterke en authentieke stem die heeft bijgedragen aan het vernieuwen en bevorderen van het Italiaanse lied in de hele wereld,’ zo zei hij. Lucio Dalla Daar is niets te veel mee gezegd; dat blijkt …

Lees meer »

Terraferma – tragisch familie-epos

Het tragische familie-epos Terraferma vertelt het verhaal van een vissersfamilie op een prachtig onbedorven Siciliaans vulkaaneiland, dat nog nauwelijks bekend is bij toeristen. Het leven is er nog vrij eenvoudig. Ook voor Filippo, die zijn grootvader helpt op zijn vissersboot. Het leven is er echter vaak ook zwaar. Filippo’s moeder Giulietta droomt daarom ook van een beter leven op het vasteland. Alles verandert als Filippo en zijn grootvader tijdens het vissen op een groep Afrikaanse vluchtelingen stuiten. Ze besluiten de regels van het eiland te negeren en handelen naar de wetten van de zee. Ze redden de Afrikanen van de verdrinkingsdood en …

Lees meer »

Als een vis in het water

Na ruim 750 blogstukjes leek het me aardig weer eens iets nieuws te doen, waardoor jullie tijdens het lezen van Ciao tutti nog meer het gevoel hebben van achter je computer even in Italië beland te zijn. Ik blog namelijk wel elke dag over Italië en Italiaanse zaken, maar nooit in het Italiaans. En dat terwijl het zo’n heerlijke taal is, met een prachtige klank die je gelijk meevoert naar Toscaanse wijnboeren, Napolitaanse pizzabakkers en Venetiaanse gondeliers. Vandaar dat het me leuk leek om af en toe ook wat kleine stukjes Italiaans aan jullie voor te schotelen. Om al een …

Lees meer »

Azzurro – Adriano Celentano

Azzurro van Adriano Celentano was eind jaren zestig een immens populaire Italiaanse zomerhit. Het liedje is geschreven door niemand minder dan Paolo Conte, die de thema’s van liefde, eenzaamheid en zomer in een Italiaanse stad samen met Vito Pallavicini en Michele Virano speciaal voor Celentano optekende: Wie mee wil zingen en alvast de zomer wil verwelkomen, in elk geval in zijn hoofd en hart, vindt hieronder de tekst: Cerco l’estate tutto l’anno e all’improvviso eccola qua Lei è partita per le spiagge e sono solo quassù in città Sento fischiare sopra i tetti un aeroplano che se ne va Azzurro, il …

Lees meer »

18.000 dagen van mijn leven – Gianmaria Testa

Nee hoor, mijn leven telt nog geen 18.000 dagen, maar dat van de Italiaanse singer/songwriter Gianmaria Testa wel. Met deze 18.000 dagen drukt hij vijftig jaar van zijn leven uit. Zelf zegt hij hierover: ‘Een vriend van mij zei eens, dat het uitdrukken van je leven in dagen je perspectief verandert. En hij heeft gelijk: alles wordt korter en kleiner. Een dag is een minimale dimensie, een die bijna gemeten kan worden in ademhalingen.’ Dat gegeven inspireerde Gianmaria Testa tot een prachtig nummer voor op zijn nieuwe cd, Vitamia geheten: 18 mila giorni ‘Ci sono stati giorni, Vitamia, che tutto …

Lees meer »

Porta un bacione a Firenze

Gisteren stapte ik in Florence op de trein, op weg naar het noorden, naar Milaan, waar de voorbereidingen voor de feestelijke decembermaand al in volle gang zijn. Maar voor ik vertrok nam ik afscheid van de stad. Ik wandelde nog even langs de pleinen die inmiddels net zo vertrouwd zijn als de Amsterdamse grachten. Ik zei de vriendelijke barista gedag, nam afscheid van alle nieuwe en oude vrienden. De taxichauffeur die me naar het station bracht, neuriede mee met een liedje op de radio. Een toepasselijk liedje tijdens deze voorlopig laatste rit door de stad: Porta un bacione a Firenze, …

Lees meer »

Habemus Papam – prachtige film van Nanni Moretti

Habemus Papam is de langverwachte nieuwe film van Nanni Moretti. Habemus Papam, Latijn voor ‘We hebben een paus’, zijn de woorden waarmee bekend wordt gemaakt dat het conclaaf een nieuwe paus heeft gekozen. Dat is precies waar het in de film om draait, al zou Moretti Moretti niet zijn als hij er geen bijzondere draai aan zou geven. De film begint met de dood van de paus en het conclaaf dat zijn opvolger moet kiezen. Dat levert de eerste grappige scene op, waarin de meeste kardinalen schietgebedjes doen zodat ze vooral niet gekozen worden. Wanneer er eenduidig een nieuwe paus gekozen is, …

Lees meer »

La prima cosa bella – zomerse film van Paolo Virzì

De beste remedie tegen het regenachtige weer in Nederland is de film La prima cosa bella. De perfecte manier om toch nog een zwoele zomeravond in de agenda te kunnen schrijven en het vakantiegevoel nog even vast te houden! Zomer, 1971. Bruno en Valeria zijn getuigen van de lotgevallen van hun moeder, Anna, die door haar jaloerse echtgenoot op straat is gezet nadat ze was verkozen tot ‘mooiste mama van het strand’. Vanaf dat moment leidt Anna samen met haar kinderen een onzeker bestaan met talloze verhuizingen en verschillende minnaars. 2011. Het einde van het leven van de nog altijd strijdlustige en vrolijke Anna nadert. …

Lees meer »

Viale dei Cipressi – weg van de cipressen tussen Bolgheri en Castagneto Carducci

Cipressen en Toscane, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het Toscaanse landschap is niet compleet zonder deze prachtig donkergroene bomen, die strak in het gelid staan langs oprijlanen en zandpaadjes. Wie in Toscane vakantie viert, kan bijna niet thuiskomen zonder deze boom op de gevoelige plaat te hebben vastgelegd, en een karakteristieke ansichtkaart met Groeten uit Toscane telt minstens één cipressenplaatje. De mooiste cipressen vind je langs de circa vier kilometer lange Viale dei Cipressi, die Castagneto Carducci met Bolgheri verbindt. De lange laan wordt aan beide zijden geflankeerd door eeuwenoude cipressen. De cipressen van Bolgheri zijn vooral beroemd geworden …

Lees meer »

Gianni e le donne – een hilarische film van Gianni di Gregorio

Gianni e le donne is een op en top Italiaanse film van regisseur Gianni di Gregorio, die zelf ook een rol speelt in de film. De dvd is via deze link te bestellen bij bol com – lekker onbezorgd kijkplezier gegarandeerd! Er zijn veel dingen die Gianni, getrouwd en net met pensioen, bezig houden…maar liefde hoort daar niet bij. Gianni vult zijn dagen met het uitlaten van zijn hond en die van de knappe buurvrouw, met boodschappen doen of met het betalen van de rekeningen onder streng toezicht van zijn vrouw. Tot op een dag zijn vriend Alfonso hem waanzinnige …

Lees meer »

Filmtip: Le cose che restano – 360 minuten kijkplezier

Op de tweede dag van het nieuwe jaar een film met een melancholische, maar toepasselijke titel: Le cose che restano, oftewel de dingen die blijven. Een aanrader voor een zondag waarop je de hele dag niks hoeft – de film zorgt namelijk voor maar liefst 360 minuten kijkplezier. Le cose che restano is een meeslepende familiekroniek in de traditie van La Meglio Gioventù. Centraal staat een verscheurde familie die na een pijnlijke gebeurtenis het leven langzaamaan weer probeert op te pakken. Ieder gezinslid doet dit op geheel eigen wijze. Gezamenlijk staat de familie symbool voor Italië, een land op zoek …

Lees meer »