Home » 2012 » juli

Archief per maand: juli 2012

Elba – parel in de zee

Napoleon brengt ons op Elba, voor de kust van Toscane. Volgens een mooie legende over de ontstaansgeschiedenis van het eiland was het niemand minder dan Venus, godin van de liefde en de schoonheid, zelf die aan de wieg van het eiland stond. Ze zou haar parelketting hebben gebroken, precies boven de Tyrrheense Zee. Elke parel die het wateroppervlak raakte, zou zijn veranderd in een eiland. Zo ontstonden Elba, Giglio, Giannutri, Capraia, Pianosa en Montecristo. Elba is verreweg het grootste eiland (wellicht twee precies naast elkaar gevallen parels van Venus’ ketting) en onze bestemming van vandaag. We wilden een bezoek brengen …

Lees meer »

Tortellini in brodo uit ‘Het soepblik van Napoleon’

De Europese keuken kent vele klassiekers. Iedereen proefde wel eens een croissantje, risotto of goulash gegeten en we krijgen allemaal wel eens een hamburger voorgeschoteld. Waar we veel minder vertrouwd mee zijn, is hoe die gerechten ooit in onze keuken zijn terechtgekomen en hoe dat samenhangt met historische mijlpalen. Zo lezen we in Het soepblik van Napoleon dat we rijstepap in de lage landen kennen dankzij de Moorse overheersing in Zuid-Europa en dat hutspot een erfenis is van de Spaanse inmenging in de Tachtigjarige Oorlog. Een mooie anekdote is het verhaal van het ontstaan van kip Marengo. De immer gejaagde Napoleon zou …

Lees meer »

Pane e sale, pane e vino

Vanochtend ontwaakten we met Zucchero’s geluid van de zondag. Hij zong over de velden vol graan die het dorp waar hij opgroeide omringden, rechtop groeiend naar de blauwe lucht. Vanmiddag klinkt er een heel ander geluid, dat eveneens zijn naam draagt. Zucchero maakt naast prachtige liedjes namelijk ook voortreffelijke wijn, die nu dankzij Mathieu Klaassen van Pane e Vino ook in Nederland verkrijgbaar is. ‘E mangio pane pane e sale e il cielo piove giù con lacrime d’alto mare acqua che non si ferma più.’ Zo zong Zucchero in 1995, maar gelukkig kunnen we bij het brood met zout vanmiddag …

Lees meer »

Il Suono della Domenica – zondagse muziek van Zucchero

Het geluid van een zondagochtend volgens niemand minder dan Zucchero! Lees en luister mee en tover een doodgewone zondag om tot een Italiaans klinkend geluid waarvan je vanzelf moet glimlachen… ‘Ho visto gente sola andare via sai tra le macerie e i sogni di chi spera vai. Tu sai di me, io so di te ma il suono della domenica dov’è? Al mio paese vedo fiorire il grano a braccia tese verso l’eternità. Il mio paese… Ho visto cieli pieni di miseria sai e ho visto fedi false fare solo guai. Che sai di noi? Che sai di me? Ma …

Lees meer »

Gelato al limon

In Italië gaat er geen dag voorbij zonder een ijsje. Vaak maken we voor het avondeten nog even een wandeling om een ijsje te halen, maar minstens zo vaak gaan we na het eten nog even naar buiten, voor een frisse neus. En voor een bolletje koffie-ijs in plaats van een espresso, heerlijk! Na de Coppa Olimpica van gisteren, doen we het vandaag na al die kleine hapjes wat rustiger aan en serveren we als toetje zelfgemaakt limoncello-ijs, naar een recept van Valli Little uit het nieuwe kookboek van delicious. Dat doen we op de klanken van misschien wel het …

Lees meer »

Een tafel vol kleine hapjes

Er is niets fijner dan op zaterdagochtend een bezoek brengen aan de markt, om allerlei heerlijke ingrediënten te kopen die ’s avonds op tafel schitteren. Het liefst struin ik een paar uur langs de kramen vol met verse groenten, pas geoogst fruit, vers gevangen vis en ander lekkers. Na een paar uur in de keuken druppelen de eerste vrienden binnen en raakt de tafel steeds voller en voller met veel verschillende kleine hapjes. Een goede fles wijn erbij, en de avond kan niet meer stuk. In Rome kan ik vooral de verleiding van de artisjokken niet weerstaan. Groot of klein, …

Lees meer »

Terug in de tijd: Olympische Spelen in Rome

Vandaag barsten de Olympische Zomerspelen los in Londen. Rome was 52 jaar geleden de stad die de Spelen mocht organiseren. Kosten noch moeite werden gespaard om de stad om te bouwen tot een Olympische droom. Onder aan de Monte Mario-heuvel werd een gloednieuw marmeren stadion met 80.000 plaatsen gebouwd – een ongekende omvang voor Rome. Gelukkig beschikte de stad ook over genoeg bestaande locaties en gebouwen die voor de Spelen werden gereserveerd. Dat moet voor de sporters echt een unieke ervaring zijn geweest; een topprestatie proberen te leveren in het decor van het antieke Rome… Zo werden in de Thermen …

Lees meer »

Het gebroken hart van Bernini op het Sint-Pietersplein

Overal waar je in Rome komt, herinnert er wel iets aan de grote beeldhouwer en architect Gianlorenzo Bernini. De grote Vierstromenfontein op Piazza Navona, de Neptunusfontein op Piazza Barberini, de prachtige Apollo en Daphne in Galleria Borghese, het slim vormgegeven Sint-Pietersplein dat de talloze bezoekers en pelgrims als het ware omarmt. Op dit Sint-Pietersplein liggen twee voor Bernini gedenkwaardige stenen. De eerste steen is verbonden met een nogal droeve liefdesgeschiedenis. Toen Bernini aan het Sint-Pietersplein werkte, was hij namelijk erg verliefd op een Romeinse dame. Hij kon aan niets anders meer denken dan aan de kleur van haar ogen, haar …

Lees meer »

Er was eens… een succesvolle ijssalon van twee broers uit Turijn

Niet alleen bij Gelateria Fata Morgana waan je je even in een sprookjesachtig Luilekkerland, bevolkt door de meest bijzondere ijssmaken en taartjes. Elke terugkeer naar Rome levert vaak weer een nieuwe ontdekking op, die ik dan helaas tot een volgend bezoek moet missen. Gelukkig is er nu ook een gelateria die in meerdere Italiaanse steden te vinden is: GROM. De allereerste Gelateria GROM opende in 2003 in Turijn, maar inmiddels is de ijssalon een van de grootste succesverhalen van Made in Italy van de afgelopen jaren, met vestigingen in Malibu, New York, Osaka, Parijs en Tokio. Ook in Italië zelf …

Lees meer »

Fata Morgana: sprookjesachtig ijs in Rome

Tijdens mijn eerste bezoek aan Rome stond ik ademloos onder de bogen van het Colosseum, beklom ik met knikkende knieën de koepel van de Sint-Pieter, wist ik niet waar ik moest kijken om vooral geen standbeeld, palazzo of zuil te missen. Inmiddels zijn al deze gebouwen uit het verleden goede vrienden geworden. Zo vertrouwd dat je niet meer die drang voelt om naar binnen te schuifelen, achter die duizenden andere bezoekers, maar kan volstaan met een vluchtige blik op het monument. Niet dat ik er dan niet van onder de indruk ben, integendeel. Zeker bij een schitterende zonsopkomst of in …

Lees meer »

De campaniles van Rome

Vanaf vandaag is dan eindelijk het boek Campanili romanici di Roma – Romaanse klokkentorens in Rome verkrijgbaar, waar ik vorig jaar oktober over schreef. Het boek was toen al helemaal klaar, maar wachtte nog op een uitgever. Inmiddels heeft Dolf Middelhof het heft in eigen hand genomen en het boek zelf uitgegeven. Vanochtend stonden ze bij hem op de stoep, vanaf nu kunnen jullie zijn prachtige fotoboek direct bij hem bestellen. In oktober gaf ik een voorproefje van het boek in tekst (dat je hier nog kunt lezen), met extra aandacht voor de klokkentoren van de Santa Maria della Luce …

Lees meer »

Campanilismo – wie heeft de grootste?

Rare vraag, denken jullie misschien, maar in de middeleeuwen hielden veel inwoners van dorpen en steden in Italië zich hier dagelijks mee bezig. Wie immers de grootste woontoren had, mocht zich de belangrijkste familie van de stad noemen. We zagen dit bijvoorbeeld laatst nog in San Gimignano. Naast de woontorens speelden en spelen ook de klokkentorens een belangrijke rol. Deze campanile, zoals een klokkentoren in het Italiaans zo mooi wordt genoemd, staat niet alleen symbool voor een kerk of een parochie, een wijk of een dorp, maar voor de oorsprong van een Italiaan. Niet voor niets is het woord campanile …

Lees meer »

Pozzo di San Patrizio – via bordeeltrappen naar het vagevuur

In de prachtige roman De boekhandelaarster uit Orvieto, waarmee ik jullie vanochtend kennis liet maken, brengt Mathilde een bezoek aan de waterput van Sint-Patricius: ‘Hoewel hij uit 1527 stamt, is de waterput echt heel futuristisch uitgerust, Hij heeft een spiraalvormige structuur met twee trappen die identiek is aan die van DNA, dat echter pas vier eeuwen daarna ontdekt zou worden. Clemens VII nam zijn toevlucht tot Orvieto nadat de landsknechten Rome bestormd hadden. De paus was geobsedeerd door het idee dat hij verstoken zou zijn van watervoorzieningen, dus gaf hij architect Antonio da Sangallo de Jongere opdracht een waterput te …

Lees meer »

De boekhandelaarster uit Orvieto

Als liefhebber van zowel boeken als Italië keek ik al lange tijd uit naar het nieuwe boek De boekhandelaarster uit Orvieto, dat in Italië een groot succes is (de filmrechten zijn zelfs al verkocht). Het boek is dan ook geschreven door Valentina Pattavina, een ervaren redacteur, die bij uitgeverij Einaudi onder anderen Niccolò Ammaniti onder haar hoede had. De boekhandelaarster uit Orvieto speelt zich – uiteraard – af in het prachtige, idyllische stadje Orvieto in Umbrië, waar de inwoners zo op het eerste gezicht een rustig provinciaals leventje leiden. Het is het verhaal van Matilde, een eenzame vrouw van veertig …

Lees meer »

Villa Triste

Een heerlijk boek voor het weekend – met meer dan genoeg pagina’s om je urenlang in Toscane te wanen… Het verhaal gaat over de zusjes Caterina en Isabella Cammaccio, die tijdens de Tweede Wereldoorlog gedwongen worden de moeilijkste beslissingen van hun leven te nemen. Beslissingen waarvan de consequenties nog jarenlang zullen doorwerken… Veertig jaar later moet Alessandro Pallioti een merkwaardige moordzaak op een oude man oplossen. De vermoorde man blijkt een held voor de verzetsleden van de Tweede Wereldoorlog te zijn geweest. Hij is doodgeschoten en er is zout in zijn mond gepropt. Hoe meer Pallioti zich in de zaak verdiept, des te meer komt …

Lees meer »

Michelangelo en de tand des tijds

Een van de eerste beelden die Michelangelo voor zover we weten vervaardigde, is de kop van een antieke faun. Helaas is dit beeld na de Tweede Wereldoorlog verloren gebleken. Gelukkig heeft beeldhouwer Cesare Zocchi tijdens zijn loopbaan twee beelden gemaakt die de jonge Michelangelo laten zien, geconcentreerd aan het hoofd van de faun werkend. Een van deze beelden is te zien in het Palazzo Pitti in Florence, het andere in Casa Buonarroti, het voormalige huis van Michelangelo, eveneens in Florence. de jonge Michelangelo aan het werk Cesare Zocchi, te zien in Casa Buonarroti in Florence Gelukkig hebben we behalve deze beelden ook de …

Lees meer »

Marmeren koppen van Michelangelo

Michelangelo haalde zijn marmer vooral in Carrara, zoals we vanochtend lazen. De inwoners van deze stad in Toscane kregen van de Romeinse schrijver Livius al de naam gens marmoris, geslacht uit marmer. Ook nu nog leeft het marmer door in hun hele wezen; de inwoners van Carrara worden door de huidige Toscaners niet voor niets ‘marmerkoppen’ genoemd. Het harde steen – en het zware werk om het marmer uit te graven en te transporteren – heeft hun karakter net zo gevormd als Michelangelo’s handen David, Mozes en Bacchus. Om te kunnen beoordelen of ze inderdaad iets weg hebben van Michelangelo’s …

Lees meer »

Carrara – waar Michelangelo zijn marmer haalde

Aan de voet van de Apuaanse Alpen, vlak bij de Toscaanse kust, ligt het dorpje Carrara. Hier komt het prachtige witte marmer van Michelangelo’s David en tal van andere bekende en minder bekende Italiaanse kunststukken vandaan. Hoewel elke kunstenaar kritisch was op het benodigde blok marmer, spande Michelangelo de kroon. Hij ging zijn marmer zelf in Carrara ophalen. Hij wilde het met eigen ogen zien, het blok marmer waarmee hij ging werken. Zijn idee was namelijk dat een beeld reeds in het marmer verborgen zat; de vaardige hand van een beeldhouwer zou het beeld slechts uit het marmer moeten bevrijden. Michelangelo …

Lees meer »

Kopie van een jeugd

Nadat we vanochtend Gerrit Komrij eerden met een gedicht over La Nave Puglia, het schip in de tuin van D’Annunzio’s villa, nemen we vanmiddag afscheid van de andere grote dichter die afgelopen week overleed, Rutger Kopland, volgens de Volkskrant ‘Nederlands meest geliefde dichter’. Kopland schreef prachtige gedichten over afscheid, maar minder bekend is dat hij ook schitterend schreef over Michelangelo’s David. David Beelden werden niet gemaakt, ze moesten ‘worden bevrijd uit het marmer’, alsof ze er al waren, altijd al, (ergens, in een windstille juni, op een wit, onbewoond eiland in een blauw-groene zee) en inderdaad, hij vond een prachtige …

Lees meer »

Zomerse pasta: mezze maniche (korte mouwen) met meloen

Nu de temperatuur in Toscane al wekenlang hoger en hoger klimt en regelmatig de 35 gradengrens bereikt, zie je steeds meer korte mouwen opduiken. Niet alleen in het straatbeeld (zelfs de Italianen halen met deze hitte op werkdagen hun elegante zomertruitjes uit de kast), maar ook op tafel. Op tafel? Ja, want korte mouwen is ook de naam van een Italiaanse pastasoort. In het Italiaans klinkt het alleen wat eleganter: mezze maniche. En zeg nou zelf, een volk dat zijn pastasoort zo’n sprekende naam geeft, daar moet je toch wel van houden? De korte mouwtjes heten overigens zo omdat de …

Lees meer »