Ga op pad met de Ciao tutti City Walks!

Wie heeft de grootste?

Rare vraag, denken jullie misschien, maar in de middeleeuwen hielden veel inwoners van dorpen en steden in Italië zich hier dagelijks mee bezig. Wie immers de grootste woontoren had, mocht zich de belangrijkste familie van de stad noemen. We zagen dit bijvoorbeeld laatst nog in San Gimignano.

© foto: Matteo De Maria

Naast de woontorens speelden en spelen ook de klokkentorens een belangrijke rol. Deze campanile, zoals een klokkentoren in het Italiaans zo mooi wordt genoemd, staat niet alleen symbool voor een kerk of een parochie, een wijk of een dorp, maar voor de oorsprong van een Italiaan.

Niet voor niets is het woord campanile uitverkoren om het belangrijkste aspect van de identiteit van een Italiaan, zijn geboortegrond, uit te drukken. Het woord campanilismo staat gelijk aan een gevoel van binding met de geboortegrond, een gevoel dat voor de meeste Italianen veel sterker is dan het feit dat ze Italiaan zijn. Sta dan ook niet gek te kijken als een Italiaan zegt: ‘Sono Fiorentino’ (‘Ik ben een Florentijn’) of ‘Sono Napoletano’ (‘Ik ben een Napolitaan’), in plaats van te verwijzen naar de nationale identiteit.

de campanile van de Duomo in Florence

Een verklaring ligt niet alleen in het feit dat Italie slechts net iets meer dan 150 jaar één land is, maar vooral ook in de loop van de geschiedenis. Want voordat er een eenheid ontstond, was er eeuwenlang strijd. Strijd tussen Pisa en Florence bijvoorbeeld, tussen Florence en Siena, en in Florence zelf tussen de Welfen en de Ghibellijnen. Hoezo eenheid? Hoezo gedeelde identiteit? De klokkentoren in wiens schaduw je geboren was, die telde!

En die telt eigenlijk nog steeds. Ondanks grotere samenwerkingsverbanden blijft de schaduw van de klokkentoren bepalend voor het doen en laten van de Italianen. De tradities, gebruiken en gewoonten die je meekrijgt van je geboorteplek, daar houden de meeste Italianen hun leven lang aan vast. Zo komen de Sienezen, ook al wonen ze nu elders, elk jaar minstens twee keer terug om hun contrada (wijk) bij te staan tijdens de Palio. En zo zal iemand uit Lucca een inwoner van Pisa eerder wantrouwen dan vertrouwen.

De klokkentoren waarvan je het gebeier je jeugd lang hoort, heeft dus veel invloed op je verdere leven. Zolang die toren in zicht is, is het goed toeven en voelt het veilig. Zelfs als de toren zo scheef is als die in Pisa, of misschien juist dan. Begrijpen zal ik het nooit helemaal, dat campanilismo, maar bijzonder is het wel!

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek de mooiste vakantieadressen in Italië

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *