Download gratis de Ciao tutti app!

Adopteer een kerststalfiguur voor de nieuwe Napolitaanse kerststal van Museum Catharijneconvent

Wat een prachtig nieuws: Museum Catharijneconvent in Utrecht heeft een zeer omvangrijke, uiterst zeldzame achttiende-eeuwse Napolitaanse kerststal verworven, met maar liefst zevenhonderd verschillende figuren.

In aanloop naar Kerstmis volgend jaar (2022) kan jong en oud deze miniatuurwereld bewonderen, waarin niet alleen Jozef, Maria, Jezus, de os en de ezel een plek krijgen, maar ook rumoerige markten, exotische dieren en zwevende engelen.

Adopteer een schaap, een engel of een koning
Voor dit stukje Napels in Nederland kan schitteren, moet de kerststal vakkundig gerestaureerd worden. De figuren moeten worden schoongemaakt, beschadigde kleding en attributen moeten worden hersteld en loszittende verf moet opnieuw worden vastgezet. Dit is een langdurig en kostbaar proces, dat het hele komende jaar in beslag zal nemen.

Om dit te kunnen realiseren, heeft Museum Catharijneconvent een crowdfundingcampagne gestart, waarbij je een kerststalfiguur kunt adopteren. Als Ciao tutti-team hebben we gezamenlijk een engel geadopteerd, maar je kunt ook een schaap, een dromedaris, een zwerver, een koning of de hele Heilige Familie onder je hoede nemen.

Via de speciale kerststalwebsite van het Museum Catharijneconvent vind je alle verschillende mogelijkheden, met de bijbehorende adoptiekosten en cadeautjes die je in ruil krijgt.

Een droom van een Napolitaanse kerststal
Al sinds 1932 presenteert Museum Catharijneconvent in de kerstperiode een achttiende-eeuwse Napolitaanse kerststal die bestaat uit ongeveer honderd figuren. Al jaren leefde bij de museummedewerkers echter de wens een kerstopstelling te kunnen maken die zich in omvang en sfeer kan meten met de beste voorbeelden uit Napels.

Hiervoor zijn honderd figuren bij lange na niet genoeg – de Napolitaanse kerststal omvat een bonte verzameling types, van welgestelde burgers tot volkse marktkooplui, van pizzabakkers, zwervers en herbergiers tot wasvrouwen, herdersjongens en muzikanten.

Het museum was dan ook direct enthousiast toen in 2019 een Napolitaanse kerststal uit familiebezit werd aangeboden, bestaande uit ruim vijfhonderd menselijke figuren, bijna tweehonderd dieren en achttien decorstukken.

Naast de bekende ezel en os duiken er ook dieren uit verre streken op. Zo kent deze ‘nieuwe’ Napolitaanse kerststal ook olifanten en struisvogels, als onderdeel van het gevolg van de drie koningen.

Het verhaal van de geboorte van Jezus lijkt bijna ondergesneeuwd te raken in het levendige kerstdorp, maar niets is minder waar: de Napolitaanse kerststal is één grote religieuze metafoor, waarbij alles een dubbele betekenis heeft en verwijst naar de verlossing van de mensheid door de geboorte van het goddelijke kind.

Met steun van de Vereniging Rembrandt, het Mondriaan Fonds en de eigen Vereniging Vrienden kon het museum zijn droom verwezenlijken en de kerststal aankopen.

De Napolitaanse kerststalfiguren zijn gemaakt door barok- en rococo-kunstenaars en getuigen van ambachtelijke perfectie. Ze zijn een samensmelting van beeldhouwkunst, schilderkunst en textiel- en borduurwerk.

De voorstellingen werden in de achttiende eeuw veelal geënsceneerd door theaterregisseurs, zodat de kijker helemaal het barokke tafereel werd ingezogen. Museum Catharijneconvent wil een jaarlijkse presentatie maken die recht doet aan die traditie, maar tevens gebruik maakt van huidige technologische middelen.

De kerststal krijgt daarmee ook een actueel tintje. Dat soort innovatie is typerend voor een Napolitaanse kerststal; het is een levende traditie, zoals we ook in deze blog over de Napolitaanse kerststal laten zien – met wereldberoemde figuren die zich rond de kribbe scharen.

Groots Napolitaans voorbeeld
Als voorbeeld voor de opstelling van de Napolitaanse kerststal in Utrecht dient de Cuciniello-kerststal van het Museo di San Martino in Napels, die is vernoemd naar architect Michele Cuciniello.

Deze Cuciniello doneerde zijn kerststal aan het museum – waarbij hij zelf voor de setting zorgde, samen met Luigi Farina, Luigi Masi en Fausto Nicolini. Gevieren zorgden ze voor een spectaculaire kerststal, met prachtige schilderingen en sprookjesachtige verlichting.

De kerststal verrees in de eetzaal van de monniken, waar hij in 1879 voor het eerst bewonderd werd. Tegenwoordig neemt hij een hele zaal van het Museo di Sant Martino in beslag – en raak je er als bezoeker eigenlijk niet op uitgekeken…

foto’s: Marco Brivio

Het museum omvat ook een van de grootste collecties kerststallen en losse pastori, kerststalfiguren, van Napels, met onder meer originele beelden van de hand van Giuseppe Sanmartino (die ook de Cristo Svelato in de Cappella Sansevero maakte), die tot in het kleinste detail met de hand vervaardigd zijn. Ook zie je er echte miniatuur-kerststallen, net als in het Museo Divino in het historisch centrum van Napels.

foto’s: Tim Vermeer

Aftellen tot kerst 2022
Alle kerstfiguren die je kunt adopteren staan symbool voor een hele groep. Zo zitten er tientallen schapen in de kerststal, meer dan veertig engelen en zelfs vijf Heilige families! Adopteer je één figuur, dan adopteer je in werkelijkheid dus een hele stoet aan figuren.

Omdat de staat van de figuren sterk verschilt, komen alle donaties ten goede aan het hele restauratieproject, zodat je in aanloop naar Kerstmis 2022 de volledige Napolitaanse kerststal kunt bewonderen – die net als in Napels de gewoonte was opgesteld zal worden door een echte regisseur. Wij kijken er alvast naar uit!

Praktische informatie
Museum Catharijneconvent (Lange Nieuwstraat 38, Utrecht) organiseert ook deze kerst een speciale tentoonstelling: Zin in kerst (24 december 2021 tot 9 januari 2022), waarbij je de bestaande Napolitaanse kerststal met circa honderd figuren kunt bewonderen.

Volgend jaar kerst (2022) zal ook de nieuwe Napolitaanse kerststal te zien zijn, in een wervelend decor waardoor je je even in Napels waant. Een kerststalfiguur adopteren kan tot eind van dit jaar via deze link.

foto’s van de nieuwe kerststal van Museum Catharijneconvent: Femke Lockefeer

Schrijf je (gratis) in voor de Ciao tutti nieuwsbrief

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *