Ga op pad met onze City Walks!

Dansen als een pugliese DOC

France heeft haar hart verloren aan een Pugliese man én aan zijn regio – al is inburgeren in Puglia niet altijd even makkelijk. Vandaag deelt ze dé manier om een eerste stap in de juiste richting te zetten.

pizzica-Salento-Puglia (8) pizzica-Salento-Puglia (7)

France: ‘Veel Italianen classificeren hun afkomst volgens dezelfde methode als de wijn die ze drinken. Ze zijn geen Italiaan, maar fiorentino, romano of pugliese. Ze geven zichzelf zo een geografische waardestempel die gelijk is aan het keurmerk voor wijn: DOC, oftewel Denominazione di Origine Controllata. Dit keurmerk geeft bij wijn de garantie dat de druiven uit een bepaald gebied komen, maar het wordt in de spreektaal ook geregeld voor en door Italianen gebruikt. Een milanese DOC of barese DOC zegt alles over de trots die elke Italiaan voor zijn geboorteplaats voelt.

In Italië bepaalt de geboorteplaats voor een groot deel iemands identiteit en ervan loskomen is moeilijk. Elke vakantie – en als het kan ook elk lang weekend – keren veel Italianen terug naar hun geboortestreek, naar hun wortels. Waarom dit gevoel in Italië nog altijd zo sterk is? Simpelweg omdat Italië lange tijd helemaal geen Italië was, maar een gebied met verschillende regio’s die onderling regelmatig strijd voerden.

Er zit dus een lange historie en een diepe trots verankerd in die identiteit. Er is belangstelling voor andere (regio-)culturen, maar de eigen regio en de eet- en leefgewoonten die daarmee verbonden zijn, zijn de maatstaf. Zo bestaat ook dé Italiaanse keuken niet; de keuken van Italië is de keuken van twintig verschillende regio’s.

De liefde voor de regio komt vooral in de zomermaanden tot uiting in allerlei folkloristische dorps- en streekfeesten. Nostalgie is vaak de drijfveer. Lecce, de prachtige barokstad in het zuiden van Puglia, en Ostuni delen de patroonheilige Sant’Oronzo. Op zijn naamdag, op 26 augustus, wordt zijn standbeeld in een processie door de stad gedragen.

Sant-Oronzo-Ostuni-Puglia

In Ostuni zag ik hoe La Cavalcata di Sant’Oronzo wordt gevierd. In het historisch centrum – dat voor de gelegenheid versierd wordt met speciale verlichting – worden uitgedoste ridders die het standbeeld te paard naar de basiliek begeleiden door een enthousiaste menigte onthaald.

Maar in Puglia worden ook veel andere tradities gevierd en in ere gehouden. Neem de pizzica. Het klinkt als een soort pizza, maar het is niet iets wat je kunt eten. Het is een traditionele dans die geboren is in Salento, de streek in Puglia die gevormd wordt door de provincie Lecce en delen van de provincies Taranto en Brindisi. De dans is gehuld in mythen en legenden en is duizenden jaren oud. Men zegt dat deze dans ooit de enige remedie was voor de beet van een tarantula (een spin).

pizzica-Salento-Puglia (11) pizzica-Salento-Puglia (10) pizzica-Salento-Puglia (9)

Wanneer er iemand was gebeten, meestal tijdens het werk op het land, werd de lokale muziekband met violen, mandolines, gitaar, fluit, accordeon en grote tamboerijn bij elkaar geroepen. Eenmaal aangekomen bij het huis van het slachtoffer, begon de band te spelen terwijl de gedupeerde met hoge koorts begon te dansen. Op het ritme van de muziek, die steeds sneller gaat, zou het gif alleen al door de kracht van de bewegingen verdreven worden. Uit solidariteit zouden familie en andere dorpelingen meedoen aan het ritueel. De dans zou doorgaan tot het slachtoffer door uitputting, maar hopelijk genezen, op de grond stortte.

Nog overal wordt de pizzica gedanst, maar het hoogtepunt is La Notte della Taranta. Het festival vindt plaats in de steden en dorpen van Grecia Salentina, het gebied net ten zuiden van Lecce en ten westen van Otranto. De feestelijkheden duren een paar dagen, met een programma vol optredens, concerten en natuurlijk dans.

taranta-dans-Puglia

Buitenlanders en zeker Noord-Europeanen die zich in Puglia willen settelen, moeten vaak wennen in deze cultuur die bevangen lijkt door een koorts van nostalgie en romantiek. Maar gastvrij als de pugliesi zijn, zullen ze je op weg helpen. Er is altijd tijd voor mooie verhalen, onder het genot van lekker eten waarmee een folkloristisch feest altijd gepaard gaat.

Wil je als ‘nieuwkomer zonder DOC-keurmerk’ door de locals gewaardeerd worden, dan zul je het ‘spel’ van de cultuur met haar gewoontes mee moeten spelen. Maar dat is geen lastige opgave: als door de giftige beet van een tarantula getroffen, wil je niets anders doen dan meedoen en meeleven in dit verleidelijke theater dat Puglia heet.’

Op zoek naar een mooi (tweede) huis in Puglia? France en Edoardo helpen je graag. Via hun website FREDDIprojects kun je de eerste stap naar een nieuw avontuur zetten.

2x per week Italiaanse inspiratie

Meld je aan voor de Ciao tutti nieuwsbrief - en ontvang de digitale editie van onze City Walk Klassiek Rome als cadeautje:

Ontdek onze droomplekken in Italië!

2 reacties

  1. Hallo Saskia,

    Allereerst een groot compliment voor deze prachtige site en blog, wat een inspirerende verhalen.
    Ik heb al vele uurtjes gelezen en genoten van je mooie foto’s en bijzondere reizen.

    Wij gaan eind augustus naar Puglia, heel veel zin in. Vliegen op Bari en daar staat een huurauto en gaan we rondrijden. We willen ook graag in Ostuni op 26 augustus naar het festival La Cavalcata di Sant’Oronzo.

    Weet jij of het elk jaar op die 26-ste is, dit jaar is dat zondag 26, en vooral hoe laat begint de parade?
    Ik kan daar verder niet veel van terug vinden online. Wij zouden het zonde vinden dat we of veel te vroeg of te laat zijn die zondag. Wij slapen zaterdag in Alberobello en vertrekken dus zondag naar Ostuni.

    Ik hoop dat je ons kunt helpen.

    Bedankt alvast en fijne dag,

    Groetjes van Marc en Joke Baart

  2. Ciao Marc en Joke,
    dank voor jullie berichtje en complimenten! Wat een heerlijk vooruitzicht, naar Puglia. Volgende week komen er een hoop nieuwe artikelen over dit stukje Italië online, dus dat levert hopelijk nog wat voorpret op.
    Voor 2018 vind ik ook nog geen details voor het feest (maar Italianen zijn ook niet zo planmatig en georganiseerd als wij ;)) Maar het is echt altijd op 25, 26 en 27 augustus, met op de 26ste de processie. Via deze link https://www.ostuninotizie.it/news/attualita/2017/08/24/tutto-pronto-per-i-festeggiamenti-di-santoronzo-ad-ostuni/ vond ik het programma van vorig jaar, dan vertrekken ze om 19 uur (na de mis van 18.00 uur). Ik neem dan dat deze tijden dit jaar min of meer gelijk blijven (én dat https://www.ostuninotizie.it/ er net als in 2017 vlak voor aanvang van het hele festijn nog over zal berichten. Dan kun je een beetje plannen, alvast veel plezier!
    Hartelijks,
    Saskia

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *