Ga op pad met onze City Walks!

(Uit)eten in Italië

Negen jaar geleden maakten Nicolas en Natascha hun Italiaanse droom waar. Ze verhuisden naar het noorden van Italië, waar ze Agriturismo Verdita runnen. Ze laten ons elke maand meegenieten van hun belevenissen in Piemonte, met in deze blog heel veel lekkers én praktische tips over (uit)eten in Italië.

Nicolas: ‘Een van de belangrijkste elementen in het leven van de Italiaan én van vele vakantiegangers is lekker eten. En hoewel je bijna altijd en overal van heerlijk lokale gerechten kunt proeven, kan een beetje praktische raad in sommige gevallen nuttig zijn om misverstanden te voorkomen.

Bar
Bijna elk dorp, hoe klein en onooglijk ook, heeft zijn eigen bar (zelfs ons kleine dorpje Merana) waar je een eindeloze waaier aan koffiemogelijkheden vindt, alsook veel keuze aan wijn, bier, likeur, frisdrank…

De meeste bars zijn van ’s morgens zeer vroeg tot ’s avonds laat doorlopend open. In de vitrine of op de toonbank vind je allerlei soorten cornetti (croissantjes) en andere dolci (die in Italië als ontbijt worden gegeten) of stukken focaccia. Daarnaast zijn er in de bar panini te krijgen (belegde broodjes) of toast (‘onze’ croque monsieur/tosti).

Vaak (en zeker als er naast bar ook tavola calda vermeld staat) is er ook ‘echt’ eten te bestellen, zoals salades, pasta’s, taglieri (schalen) met kaas en/of vleeswaren en soms zelfs eenvoudige dagschotels.

Heerlijk is een bezoek aan de bar tijdens aperitivo-tijd (tussen circa zes uur en half acht, soms ook al ’s middags, voorafgaand aan de lunch). Naast je drankje geniet je van op de bar uitgestalde hapjes. Het aanbod wisselt per bar, van olijven en nootjes tot pastasalade en minipizza’s.

Pizzeria
Hier eet je – uiteraard – pizza, waarbij de eenvoudigste variant, de pizza margherita, buiten de grote steden al voor vier of vijf euro op het menu staat. In de stad en toeristische gebieden betaal je meestal iets meer, net als voor pizza’s met meer/speciale ingrediënten.

Soms kun je in pizzeria’s ook eenvoudige pastagerechten krijgen, maar vaak staat er uitsluitend pizza op de kaart. Wees niet verbaasd als je op de kaart de keuze ziet tussen pizza rossa (rode pizza) en pizza bianca (witte pizza). De Italianen maken onderscheid tussen pizza’s met en zonder tomatensaus (waarbij de rossa natuurlijk staat voor mét tomatensaus en de bianca voor zonder tomatensaus).

Osteria / trattoria / ristorante
Een osteria is een kleine eetgelegenheid waar je voor niet al te veel geld eenvoudige, maar smakelijke gerechten kunt krijgen, vaak uit de regionale keuken. Ook bij een trattoria heb je vaak een uitgebreide keuze aan zowel plaatselijke als echt Italiaanse gerechten. Beide zijn vaak iets minder chique (en iets minder duur) dan een ristorante. Hier kun je meestal terecht voor zowel lunch (van 12.30 tot 14.30 uur) als diner (gemiddeld genomen vanaf 20.00 uur).

Op het menu vind je antipasti, primi, secondi, contorni en dolci. Als je dat allemaal na elkaar hebt kunnen opeten, zul je op zijn minst de volgende dagen geen honger meer hebben.

Laat je niet leiden door de gedachtegang dat je in een Italiaans restaurant al die gangen na elkaar moet nemen. Een volledig menu nemen is echt geen vereiste. Alles kan en mag, vragen staat altijd vrij maar in zo goed als alle gevallen zijn ze akkoord met elke wens van de klant.

Als je dus enkel een primo wil en misschien een dessert kan dat perfect, ook als een tafelgenoot gaat voor twee antipasti en een secondo en nog een ander voor een primo en een secondo. Waar je in dergelijke gevallen wel even op moet letten, is dat je duidelijk maakt wie welke gang op welk moment wil krijgen, anders loop je het risico dat er één nog aan de primo zit terwijl de ander al het dessert geserveerd krijgt.

Antipasti zijn meestal kleinere porties van lokale specialiteiten. Vaak vind je ook een antipasto misto op het menu, hetgeen een selectie is van alles wat ze te bieden hebben en een uitstekende kennismaking met de streek waar je vakantie viert. Je kunt probleemloos vragen om één portie voor twee personen, meestal zullen ze je dan zelfs voor de tweede persoon een extra bordje en bestek geven. En je zult zien: zelfs één portie is meer dan genoeg voor twee personen!

Een primo is soep, pasta, gnocchi of risotto. Soms noemt de ober eerst alle pastasoorten op die ze kunnen bieden (tagliatelle, penne, ravioli…) en vervolgens de sauzen die ermee samen kunnen gaan (pesto, tomaat, ragù…). Let op: Italianen houden van pasta dus deze porties zijn meestal behoorlijk groot. Ook één pasta delen met z’n tweeën kan gerust.

De secondo is volgens mij het ‘gevaarlijkste’, in de zin dat deze gang voor de meeste verwarring kan zorgen. Het is de zogenaamde hoofdschotel van vlees of vis, waarbij je enkel vlees of vis op je bord krijgt. Niets van groente of aardappelen. Wil je die er toch bij, dan dien je een keuze te maken uit de contorni, bijgerechten. Meestal kun je kiezen uit aardappelen uit de oven, salade, gegrilde of gestoomde warme groenten.

Tijdens mijn eerste kennismaking met een echt Italiaans restaurant bestelde ik forel. Inderdaad kreeg ik een bord met daarop een hele gegrilde forel, niets meer, niets minder. Ik wachtte net zolang tot er ‘iets’ bij zou komen (frietjes, een slaatje, wat dan ook), tot mijn vis koud was en de bediening mij met vreemde ogen aankeek. Lesje geleerd in ieder geval.

Als algemene regel geldt trouwens dat wat je op het menu leest ook letterlijk is wat op je bord komt. Saus met paddenstoelen en knoflook is echt louter paddenstoelen en knoflook, geen ui, geen peterselie, geen room… Anders zouden deze ingrediënten ook op de kaart vermeld staan.

Tot slot zijn er de dolci of desserts die overal in Italië uitermate lekker zijn, zodat je toch best zorgt dat je nog een plekje hebt vrij gehouden, voor panna cotta, notentaart, tiramisu, ijs, (lauwwarme) chocoladetaart… Volgens Natascha heeft haar maag een afzonderlijk compartiment voor desserts, zodat er altijd een toetje bij kan, al heeft ze nog zoveel gegeten.

Een mooi extraatje is dat veel eetgelegenheden over een zeer uitgebreide wijnkaart beschikken. Net zo mooi is dat de goedkoopste fles vaak maar zeven euro kost (al kun je soms net zo goed een Barolo van tweehonderd euro vinden).

Het klopt overigens dat je bijna overal in Italië coperto betaalt, een toeslag van meestal een tot drie euro per persoon voor ‘het bestek en het brood’. Het voordeel is dan weer dat er achteraf geen extra fooi meer wordt verwacht.

Dit is dus heus geen toeristenval, maar eenvoudigweg een Italiaanse gewoonte om reeds vooraf zekerheid te hebben over de fooi. Toch is de bediening bijna overal zeer attent en vriendelijk. En ook al spreken ze meestal solo italiano, met handen en voeten uitleggen heeft op vakantie ook wel iets, toch?

Agriturismo
In de keuken van een agriturismo maakt men streekgerechten met producten die ofwel op de boerderij zelf werden geproduceerd ofwel door andere lokale producenten/boerderijen in de buurt worden geleverd.

Meestal schuif je aan aan een grote gezamenlijke tafel en brengt men je als antipasti om de haverklap een ander bordje met lekkers, zonder dat je iets gevraagd hebt of een menukaart te zien hebt gekregen. Hier geldt immers meestal het principe ‘eten wat de pot schaft’, gelukkig altijd zeer lekker. Daarna kun je meestal kiezen tussen diverse pasta’s en diverse hoofdgerechten. Soms volgt er kaas, altijd een dessert.

Doe niet zoals wij de eerste keer en maak je geen zorgen over de prijs en of men je niet probeert uit te melken door al die hapjes die vast allemaal iets extra’s zullen kosten. De prijs is meestal vast en varieert per persoon van € 25 tot € 40, soms met water, (huis)wijn en een caffè inbegrepen.

Een andere ‘beginnersfout’ is dat je alles wat men je aanbiedt ook tot de laatste kruimel opeet, ook al is het een volledige schotel salami, ham en kaas en ook al vraagt men je of je van die gevulde pannenkoekjes met champignons en gesmolten kaassaus nog een ééntje extra wil hebben, iets afslaan is echt geen schande.

Er volgt immers nog minstens één pasta (soms zelfs twee) en nog minstens één hoofdschotel (ook daarvan soms twee) en een toetje. Wees dus soms met pijn in het hart selectief, want wat je ook doet, je gaat nooit met honger van tafel…’

Ontdek onze droomplekken in Italië!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *