Santuario di San Gabriele dell’Addolorata – aan de voet van de Gran Sasso
Er zijn plaatsen waar we steeds terugkeren en voor Marlou is Isola del Gran Sasso, aan de voet van de Gran Sasso-bergketen, zo’n plek. Ze nam je eerder al mee naar het bijzondere Santuario di San Gabriele dell’Addolorata, in dit artikel deelt ze een aantal van haar favoriete plekken in het dorp.
Marlou: ‘Hoewel de naam wellicht anders doet vermoeden, is het dorp natuurlijk geen eiland. Isola verwijst naar het feit dat het dorp tussen de twee rivieren Ruzzo en Mavone ligt.
Het centro storico heeft veel geleden onder de aardbevingen van 2009 en 2016, maar er wordt hard gewerkt aan de wederopbouw.
Lunchen bij La Cantina degli Antichi Mestieri
Na aankomst in Isola del Gran Sasso ga ik eerst naar het nieuwere gedeelte van het dorp voor een heerlijke cappucciotto, de koffiespecialiteit van Bar Bonfini. Bij deze centraal gelegen bar tref ik altijd wel een paar locals. Ik kom er graag om even te horen hoe het met iedereen gaat.
Voor de lunch ben ik uitgenodigd door Simone Simonetti, die al vijftien jaar La Cantina degli Antichi Mestieri runt. De naam van de zaak is een eerbetoon aan alle oude ambachten.
Simone en zijn vrouw komen namelijk beiden uit een familie van ambachtslieden, van keramist tot molenaar, van metselaar tot smid.
Een bevriend stel van Simone schuift ook aan. Het blijken Nederlanders die al vijfentwintig jaar in Abruzzo wonen. Samen genieten we als antipasti van verschillende kaasjes en fritelle.
Daarna kies ik de tagliatelle alla boscaiola als primo. Op verzoek proef ik ook de gnocchi met truffel, maar waar de anderen nog voor een secondo gaan, heb ik alleen nog zin in een sorbetto al limone.
Simone vertelt intussen trots over de kleine ruimte naast het restaurant waar hij bezig is een tavola calda/gastronomia te realiseren, waar gasten kunnen aanschuiven voor traditionele gerechten naar familierecepten.
Ook wil hij er streekproducten verkopen, uit liefde voor de lokale tradities. Met de belofte snel terug te komen om ook het nieuwe gedeelte te bekijken, neem ik afscheid.
Binnen de drie stadspoorten van Isola del Gran Sasso
Na deze heerlijke lunch ontmoet ik Miki Capuano van Associazione Le Tre Porte, voor een rondleiding door het centro storico. Deze stichting promoot Isola del Gran Sasso, organiseert evenementen en bemant in de zomermaanden een informatiepunt.
Miki neemt me eerst mee naar het Parco dell’Ortolano, waar de twee rivieren waartussen het dorp ligt samenkomen. We wandelen door een bosrijke omgeving, want beide rivieren treffen elkaar in een oase van rust en groen.
Daarna leidt Miki me tussen smalle stegen door naar een paar pleintjes die al zijn opgeknapt. Ik zie naast steigers veel gerestaureerde huizen die allemaal aardbeving bestendig zijn.
De hoge stadsmuren met het opvallende Palazzo Henrici De Angelis laten zien hoe goed beschermd het oude centrum, dat vroeger Castello dell’Insula heette, was.
We lopen onder een van de drie stadspoorten door en Miki wijst me op de oorspronkelijke mercato van twee verdiepingen, waar de bovenste voor groente en de onderste voor vis werd gebruikt. Die moet nog in ere worden hersteld.
Ook nemen we een kijkje bij de overblijfselen van de Sant’Antonio Abate. Naast de lange muur van deze dertiende-eeuwse kerk, die nu grenst aan een woonhuis, zijn slechts een stenen portaal en drie zuilen gered en gerestaureerd. Je vindt deze overblijfselen aan Largo Sant’Antonio, een rustig groen hoekje aan de rand van het historisch centrum.
Na de rondleiding is het tijd voor een aperitivo. Miki kiest voor het terras van Bar Flacco, waar hij me wijst op een kerkje dat aan het terras grenst.
Cona di San Sebastiano
De Cona di San Sebastiano is het kleinste kerkje dat ik ooit zag. Miki vertelt dat dergelijke kerkjes vaak voorzien waren van een fontein en/of drinkbak en vaak op belangrijke kruispunten lagen, waar reizigers zich even konden opfrissen en hun dieren konden laten drinken.
De kerk is zowel binnen als buiten beschilderd door de uit Abruzzo afkomstige Andrea De Litio en er is nog een tabernakel uit 1500 te zien. Na de laatste renovatie heeft men het hekwerk verwijderd en er glas voor geplaatst zodat je naar binnen kunt kijken, zodat je je een voorstelling kunt maken hoe hier diensten gehouden werden ten tijde van besmettelijke ziektes. De zieke gelovigen stonden op het plein en konden van daaraf de dienst volgen.
Als verrassing mag ik zelfs even binnen kijken, zodat ik mooie foto’s kan maken. Dat laat ik me geen twee keer zeggen. Even later trakteer ik Miki op een aperitivo met uitzicht op dit kerkje, als dank voor deze bijzondere ervaring.
Pizza dolce van Pasticceria Merlini
De volgende dag bezoek ik Pasticceria Merlini, waar de familie Merlini al sinds 1923 de lekkerste gebakjes, taarten én verse pasta maakt. Een paradijs voor zoetekauwen maar ook voor pastaliefhebbers, dankzij de vitrine voor verse eierpasta’s en ovengerechten zoals de timballo.
Angelo, derde generatie Merlini, en zijn vrouw Rosvelta nodigen me uit de pizza dolce te proeven. Deze traditionele taart uit Abruzzo, die vaak als dessert wordt geserveerd, bestaat van oudsher uit cake met drie lagen: room, amandel en chocolade.
Door de cake in kruidige Alchermes-likeur te drenken, ontstaat de rode kleur. Naast deze likeur wordt ook wel anisette of rum gebruikt. De taart is heerlijk luchtig en je proeft echt de afzonderlijke lagen. Rosvelta vertelt dat hun recept van de taart onveranderd is sinds nonna Nella de eerste maakte.
Terwijl ik geniet, laat Angelo me een cadeaupakket pasta zien dat hij zojuist op bestelling gemaakt heeft en pakt Rosvelta een taart in. Het is hard werken, maar gelukkig staat de vierde generatie klaar om het over te nemen. Dochter Antonella keerde na jaren studie en werk in het buitenland terug om het bedrijf voort te zetten.
Abbazia San Giovanni ad Insulam
Voor ik vertrek, proef ik nog een lekkere pasta met truffel bij Bar Ristorante Trattoria San Giovanni, waar je ook terecht kunt voor een ontbijt of een aperitivo op het terras.
Aanrader is om dit te combineren met een bezoekje aan de ernaast gelegen Abbazia San Giovanni ad Insulam. Ook al is het romaanse kerkje niet te bezoeken, het loont de moeite omhoog te wandelen en de buitenkant en de restanten van de abdij te bekijken.
Residence La Piscina
Ik verbleef ook dit keer weer bij Residence La Piscina, waar ik al jaren kind aan huis ben. Sergio en Tea creëerden hier een warm onderkomen en hoewel Tea begin dit jaar helaas is overleden, is Sergio nog onvermoeibaar in touw.
De residence is boven op hun supermarkt gebouwd. Het was de eerste keer een ware verrassing toen ik de parkeerplaats van de supermarkt opreed en om de hoek in een andere wereld terechtkwam, dankzij de enorme tuin met een fijn zwembad en uitzicht op de besneeuwde Corno Grande, de hoogste top van de Gran Sasso.
Omdat Sergio en Tea geen ervaring hadden in het hotelwezen maar deze plek wel wilden delen, bedachten ze een formule met acht appartementen zodat je als gast alles bij de hand hebt.
Elk appartement is anders, maar ze hebben allemaal een fijne keuken, een zitbank en een bureau. De meeste hebben een ruim balkon en het appartement waar ik dit keer logeer heeft zelfs een bubbelbad.
Sinds kort heeft La Piscina ook een restaurant. Domenico, de zoon van Sergio en Tea, laat me trots de inrichting zien en vertelt dat hij de befaamde arrosticini-avonden die zijn ouders regelmatig organiseerden zal voortzetten.
Om het plaatje compleet te maken, is er in de kelder van de residence een kleine wellness plus fitnessruimte te vinden. Ideaal als tegenwicht voor al dat lekkers dat ik proefde…’
